Đức Chúa Trời tự do chọn Gia-cốp thay vì Ê-sau
Qua gương Ê-sau và Gia-cốp, Phao-lô chứng minh rằng việc người Giu-đa bị từ bỏ không khiến sự thành tín của Đức Chúa Trời bị nghi ngờ, vì Ngài có quyền tối thượng để chọn hay gọi tùy ý Ngài. Hai con trẻ, đại diện cho các dân tộc, khi ấy chưa sinh ra, nên không thể lập công để được Đức Chúa Trời ưu ái, cũng không thể đáng bị loại khỏi giao ước của Ngài. Vậy, những sự phân biệt ấy rõ ràng tùy thuộc vào sự lựa chọn tự do của Đức Chúa Trời và minh họa ý định của Ngài trong sự lựa chọn.
58 sau Công nguyên
Vietnamese Cadman Bible (VIE1934)
10 Nào những thế thôi, về phần Rê-be-ca, khi bà ấy bởi tổ phụ chúng ta là Y-sác mà có thai đôi cũng vậy. 11 Vì, khi hai con chưa sanh ra, chưa làm điều chi lành hay dữ-hầu cho được giữ vững ý chỉ Đức Chúa Trời, là ý định sẵn bởi sự kén chọn tự do của Ngài, chẳng cứ việc làm, nhưng cứ Đấng kêu gọi- 12 thì có lời phán cho mẹ của hai con rằng: Đứa lớn sẽ làm tôi đứa nhỏ; 13 như có chép rằng: Ta yêu Gia-cốp và ghét Ê-sau.
Sự lựa chọn các dân tộc của Đức Chúa Trời là công bình
Phao-lô tiếp tục lập luận bằng cách khẳng định rằng sự lựa chọn tự do của Đức Chúa Trời đối với các dân tộc hoàn toàn phù hợp với sự công bình của Ngài, vì Ngài có quyền tối thượng để tùy ý ban những phước lành và ơn thương xót do Ngài tự nguyện ban cho. Điều này được thể hiện nơi dân Y-sơ-ra-ên thuở xưa: sau khi họ thờ bò con vàng, Đức Chúa Trời, bởi lòng thương xót tự do của Ngài, đã tha thứ tội lỗi của cả dân tộc họ (Xuất Ê-díp-tô Ký 33:9), như Ngài đã phán với Môi-se. Vì không ai có thể lập công để được Đức Chúa Trời thương xót hay đòi hỏi điều ấy như một quyền lợi. Nếu Đức Chúa Trời muốn, dân Y-sơ-ra-ên sau khi bội đạo vẫn có thể được duy trì như một dân tộc, giống như dân Ê-díp-tô, nhằm bày tỏ qua sự hủy diệt và hình phạt họ quyền năng toàn năng của Đức Chúa Trời cùng lòng gớm ghét tội lỗi của Ngài. Sau đó, Phao-lô ngụ ý về việc người Giu-đa bị từ bỏ khi khẳng định rằng cùng một ơn thương xót ban cho nhưng không ấy vẫn được ban, và cùng một hình phạt để làm gương ấy sẽ giáng trên những người cứ tiếp tục cứng lòng trong tội lỗi, chống lại bằng chứng đã được nhân từ ban cho họ, như dân Ê-díp-tô đã làm.
14 Vậy chúng ta sẽ nói làm sao? Có sự không công bình trong Đức Chúa Trời sao? Chẳng hề như vậy! 15 Vì Ngài phán cùng Môi-se rằng: Ta sẽ làm ơn cho kẻ ta làm ơn, ta sẽ thương xót kẻ ta thương xót.
16 Vậy điều đó chẳng phải bởi người nào ao ước hay người nào bôn ba mà được, bèn là bởi Đức Chúa Trời thương xót. 17 Trong Kinh Thánh cũng có phán cùng Pha-ra-ôn rằng: Nầy là cớ vì sao ta đã dấy ngươi lên, ấy là để tỏ quyền phép ta ra trong ngươi, hầu cho danh ta được truyền ra khắp đất. 18 Như vậy, Ngài muốn thương xót ai thì thương xót, và muốn làm cứng lòng ai thì làm.
Như thợ gốm, Đức Chúa Trời tôn cao và từ bỏ các dân tộc
Ở đây Phao-lô đưa vào một người Giu-đa nói rằng: “Vậy sao Đức Chúa Trời còn bắt lỗi? Vì ai có thể chống lại ý muốn Ngài?”, nếu Đức Chúa Trời đã quyết định hủy diệt các dân tộc. Phao-lô đáp: “Nhưng hỡi người, ngươi là ai mà dám cãi lại Đức Chúa Trời?” Ông bênh vực sự công bình trong cách Đức Chúa Trời đối xử với người Giu-đa và dân ngoại, đồng thời cho thấy quyền tuyệt đối của Ngài trên các dân tộc, nâng dân này lên và từ bỏ dân kia, bằng cách viện dẫn hình ảnh người thợ gốm của Giê-rê-mi. Rồi ông áp dụng hình ảnh ấy trực tiếp hơn vào tình trạng hiện tại của người Giu-đa và dân ngoại. Giống như dân Ê-díp-tô, sau nhiều lần được thấy bằng chứng về sự nhịn nhục của Đức Chúa Trời, người Giu-đa đã trở thành những bình chịu cơn thạnh nộ được sắm sẵn cho sự hủy diệt, làm cho quyền năng cứu rỗi của Đức Chúa Trời được biết đến. Qua họ, dân ngoại tin đạo được chuẩn bị cho sự vinh hiển của việc được tiếp nhận vào Hội thánh hữu hình của Đức Chúa Trời, và cùng với những người Giu-đa tin đạo được gọi làm dân của Đức Chúa Trời và những bình nhận sự thương xót của Ngài. Chính các đấng tiên tri thời xưa của họ cũng đã báo trước và dạy những lẽ thật ấy.
19 Vậy thì ngươi sẽ hỏi ta rằng: Sao Ngài còn quở trách? Vì có ai chống lại ý muốn Ngài được chăng?... 20 Nhưng, hỡi người, ngươi là ai, mà dám cãi lại cùng Đức Chúa Trời? Có lẽ nào cái bình bằng đất sét lại nói với kẻ nắn nên mình rằng: Sao ngươi đã làm nên ta như vậy? 21 Người thợ gốm há chẳng có quyền trên đất sét, cùng trong một đống mà làm ra hạng bình để dùng việc sang trọng, lại hạng khác để dùng việc hèn hạ sao?
22 Nếu Đức Chúa Trời muốn tỏ ra cơn thạnh nộ và làm cho biết quyền phép Ngài, đã lấy lòng khoan nhẫn lớn chịu những bình đáng giận sẵn cho sự hư mất, 23 để cũng làm cho biết sự giàu có của vinh hiển Ngài bởi những bình đáng thương xót mà Ngài đã định sẵn cho sự vinh hiển, thì còn nói chi được ư? 24 Đó tôi nói về chúng ta, là kẻ Ngài đã gọi, chẳng những từ trong người Giu-đa, mà cũng từ trong dân ngoại nữa. 25 Như Ngài phán trong sách Ô-sê rằng: Ta sẽ gọi kẻ chẳng phải dân ta là dân ta, Kẻ chẳng được yêu dấu là yêu dấu;
26 Lại xảy ra trong nơi Ngài phán cùng họ rằng: Các ngươi chẳng phải là dân ta đâu, Cũng tại nơi đó họ sẽ được xưng là con của Đức Chúa Trời hằng sống.
27 Còn Ê-sai nói về dân Y-sơ-ra-ên mà kêu lên rằng: Dầu số con cái Y-sơ-ra-ên như cát dưới biển, chỉ một phần sót lại sẽ được cứu mà thôi; 28 vì Chúa sẽ làm ứng nghiệm lời Ngài cách trọn vẹn và vội vàng trên đất.
29 Lại như Ê-sai đã nói tiên tri rằng: Nếu Chúa vạn quân chẳng để lại một cái mầm của dòng giống chúng ta, Thì chúng ta đã trở nên như thành Sô-đôm và giống như thành Gô-mô-rơ vậy.
Y-sơ-ra-ên đã vấp ngã vì thiếu đức tin
Sau khi trình bày rõ việc người Giu-đa bị khước từ và cho thấy điều đó phù hợp với lẽ thật cùng sự công bình của Đức Chúa Trời, Phao-lô đưa ra lời chất vấn của một người Giu-đa: Phải chăng dân ngoại, vốn không tuân theo khuôn phép công bình được ban trong luật pháp Môi-se, nay đã nhận được sự công bình bởi đức tin cùng các đặc ân của dân được Đức Chúa Trời chọn, còn người Giu-đa, vốn theo đuổi sự công bình của luật pháp, lại không nhận được sự công bình bởi đức tin nơi Tin lành? Phao-lô tuyên bố rằng nguyên nhân họ bị khước từ là vì thiếu đức tin và cậy vào các việc làm theo luật pháp, khiến họ tìm kiếm sự xưng công bình qua việc giữ các nghi lễ của luật pháp, như một tiên tri của chính họ đã báo trước. Phao-lô nhắc lại lòng mong mỏi sâu xa của mình rằng người Giu-đa sẽ tin và được cứu. Ông thừa nhận lòng sốt sắng của họ vì sự vinh hiển của luật pháp, nhưng lòng sốt sắng ấy không dựa trên sự hiểu biết về mục đích và đích đến của các nghi lễ. Vì không hiểu chương trình cứu rỗi bởi đức tin của Đức Chúa Trời, họ cố lập ra đường lối xưng công bình riêng qua các của lễ và nghi thức của luật pháp, và không chịu thuận phục sự công bình bởi đức tin mà Đức Chúa Trời đòi hỏi như phương cách cứu rỗi duy nhất.
30 Vậy chúng ta sẽ nói làm sao? Những dân ngoại chẳng tìm sự công bình, thì đã được sự công bình, nhưng là sự công bình đến bởi đức tin; 31 còn như dân Y-sơ-ra-ên tìm luật pháp của sự công bình, thì không đạt đến luật pháp ấy. 32 Tại sao? Tại họ chẳng bởi đức tin mà tìm, nhưng bởi việc làm. Họ đã vấp phải hòn đá ngăn trở, 33 như có chép rằng: Nầy ta để tại Si-ôn một hòn đá ngăn trở, tức là hòn đá lớn làm cho vấp ngã; Hễ ai tin đến thì khỏi bị hổ thẹn.
10:1 Hỡi anh em, sự ước ao trong lòng tôi và lời tôi vì dân Y-sơ-ra-ên cầu nguyện cùng Đức Chúa Trời, ấy là cho họ được cứu. 2 Vì tôi làm chứng cho họ rằng họ có lòng sốt sắng về Đức Chúa Trời, nhưng lòng sốt sắng đó là không phải theo trí khôn. 3 Bởi họ không nhận biết sự công bình của Đức Chúa Trời và tìm cách lập sự công bình riêng của mình, nên không chịu phục sự công bình của Đức Chúa Trời;
Christ là sự cuối cùng của luật pháp
Để thuyết phục người Giu-đa nhận ra sai lầm khi tìm sự xưng công bình bởi luật pháp của họ, Phao-lô mô tả sự công bình mà luật pháp đòi hỏi và sự công bình mà Tin lành đòi hỏi. Ông khẳng định rằng chính Christ là sự cuối cùng, hay sự trọn vẹn, của luật pháp, là đối tượng trọng yếu mà mọi nghi lễ và của lễ của luật pháp đều hướng đến. Môi-se đã tuyên bố rằng không ai có thể được xưng công bình bởi luật pháp, vì không ai có thể sống trọn theo các điều răn của luật pháp. Nhưng luật, hay nguyên tắc, của đức tin, như Môi-se mô tả (Phục-truyền Luật-lệ Ký 30:11–14), không đòi hỏi những dấu lạ từ trời mà người Giu-đa yêu cầu, tức là Christ phải từ trời xuống một lần nữa và lại sống lại từ kẻ chết, vì lời ấy luôn ở gần họ, và họ đã được ban năng lực để làm theo. Tin lành cũng vậy: Tin lành đòi hỏi chúng ta xưng nhận đức tin nơi Jêsus Christ và tin chắc trong lòng về sự sống lại có thật của Ngài, từ đó sinh ra một đời sống công bình. Kinh Thánh đã tuyên bố rằng không ai sẽ bị hổ thẹn hay thất vọng vì lòng tin cậy của mình, và chương trình cứu chuộc vươn đến mọi người, cả người Giu-đa lẫn người ngoại, vì hết thảy những ai tin nơi Christ và cầu khẩn Ngài đều sẽ được cứu.
4 vì Đấng Christ là sự cuối cùng của luật pháp, đặng xưng mọi kẻ tin là công bình.
5 Vả, Môi-se luận sự công bình đến bởi luật pháp cách nầy: Hễ ai làm theo điều đó thì nhờ đó mà sống. 6 Nhưng sự công bình đến bởi đức tin, thì nói như vầy: Chớ nói trong lòng ngươi rằng: Ai sẽ lên trời? ấy là để đem Đấng Christ xuống; 7 hay là: Ai sẽ xuống vực sâu? ấy là để đem Đấng Christ từ trong kẻ chết lại lên.
8 Nhưng nói làm sao? Đạo ở gần ngươi, ở trong miệng và trong lòng ngươi. Ấy là đạo đức tin mà chúng ta giảng dạy. 9 Vậy nếu miệng ngươi xưng Đức Chúa Jêsus ra và lòng ngươi tin rằng Đức Chúa Trời đã khiến Ngài từ kẻ chết sống lại, thì ngươi sẽ được cứu; 10 vì tin bởi trong lòng mà được sự công bình, còn bởi miệng làm chứng mà được sự cứu rỗi.
11 Vả, Kinh-Thánh nói rằng: Kẻ nào tin Ngài sẽ chẳng bị hổ thẹn. 12 Trong người Giu-đa và người Gờ-réc không có sự phân biệt gì hết, vì họ có chung một Chúa, giàu ơn đối với mọi kẻ kêu xin Ngài. 13 Vì ai kêu cầu danh Chúa thì sẽ được cứu.
Phao-lô biện hộ cho sứ mạng Đức Chúa Trời giao giữa dân ngoại
Từ những lời tiên tri về Tân Ước đang được ứng nghiệm, Phao-lô đi đến việc biện hộ cho sứ mạng Đức Chúa Trời giao cho mình và các sứ đồ khác. Ông hỏi làm sao những lời tiên tri báo trước việc dân ngoại được tiếp nhận có thể ứng nghiệm, vì không có Tin lành thì không thể có sự cứu rỗi, và không có người giảng thì Tin lành không thể được rao truyền. Là một người Giu-đa, ông khẳng định rằng những thành kiến của mình hẳn đã ngăn ông đem Tin lành đến dân ngoại nếu ông không được Đức Chúa Trời chỉ định làm việc ấy. Từ lời tiên tri của Ê-sai, ông cho thấy thành công lớn lao của họ và sự vui mừng đón tiếp dành cho những sứ giả đem sự cứu rỗi đến.
14 Nhưng họ chưa tin Ngài thì kêu cầu sao được? Chưa nghe nói về Ngài thì làm thể nào mà tin? Nếu chẳng ai rao giảng, thì nghe làm sao? 15 Lại nếu chẳng ai được sai đi, thì rao giảng thể nào? như có chép rằng: Những bàn chân kẻ rao truyền tin lành là tốt đẹp biết bao!
Các đấng tiên tri đã báo trước sự vô tín của Y-sơ-ra-ên
Ở đây, một người Giu-đa được hình dung là phản đối rằng sứ mạng do Đức Chúa Trời giao hẳn phải thành công trọn vẹn, thế mà nhiều người lại không vâng theo đức tin của Tin lành. Phao-lô đáp rằng Thánh Linh của Đức Chúa Trời đã báo trước kết quả này ngay trong trường hợp của chính người Giu-đa. Ông khẳng định rằng đức tin được sinh ra qua việc rao giảng và nghe, theo mạng lệnh của chính Đức Chúa Trời, rồi hỏi chẳng phải hết thảy họ đều đã nghe tin mừng về sự cứu rỗi rồi sao. Các sứ đồ đã giảng Tin lành cho người Giu-đa cũng như người ngoại, làm ứng nghiệm lời của tác giả Thi thiên, là lời ông dùng để nói về sự dạy dỗ của các thiên thể lan đến khắp nơi. Phao-lô còn hỏi phải chăng Y-sơ-ra-ên không biết rằng Tin lành sẽ được giảng cho dân ngoại, khi các đấng tiên tri của họ đã báo trước rõ ràng về việc dân ngoại được kêu gọi và vui mừng đón nhận Tin lành, cũng như về việc người Giu-đa bị khước từ.
16 Nhưng chẳng phải mọi người đều nghe theo tin lành đâu; vì Ê-sai có nói rằng: Lạy Chúa, ai tin lời chúng tôi rao giảng? 17 Như vậy, đức tin đến bởi sự người ta nghe, mà người ta nghe, là khi lời của Đấng Christ được rao giảng.
18 Nhưng tôi hỏi: Có phải là họ chưa nghe chăng? Trái lại, Tiếng của các sứ giả đã vang khắp đất, Và lời của sứ giả đã đạt đến cùng thế gian.
19 Tôi lại hỏi: Thế mà dân Y-sơ-ra-ên chẳng biết chi hết sao? Môi-se đã nói rằng: Ta sẽ giục lòng ganh tị các ngươi bởi kẻ chẳng phải là dân; Ta sẽ chọc giận các ngươi bởi một dân ngu dốt.
20 Lại Ê-sai nói cách bạo dạn rằng: Những kẻ chẳng tìm kiếm ta thì đã gặp thấy ta, Ta đã tỏ mình ra cho kẻ chẳng hỏi han ta.
21 Song về dân Y-sơ-ra-ên, thì rằng: Ta đã giơ tay ra cả ngày hướng về dân bội nghịch và hay nói trái.
Đức Chúa Trời không hoàn toàn từ bỏ dân Ngài
Sau khi tuyên bố rất rõ rằng người Giu-đa với tư cách một dân tộc đã bị khước từ, Phao-lô an ủi họ bằng lời bảo đảm rằng Đức Chúa Trời không hoàn toàn từ bỏ dân Ngài đã chọn. Vì cũng như trong thời Ê-li, vẫn sẽ còn sót lại những người Giu-đa đã trở lại tin Chúa; họ cùng với những người tin trong dân ngoại được chọn bởi đức tin để làm dân Đức Chúa Trời, không phải bởi việc lành mà chỉ bởi ân điển và ân huệ của Ngài.
1 Vậy tôi nói: Đức Chúa Trời có bỏ dân Ngài chăng? Chẳng hề như vậy; vì chính tôi là dân Y-sơ-ra-ên, dòng dõi Áp-ra-ham, về chi phái Bên-gia-min. 2 Đức Chúa Trời chẳng từng bỏ dân Ngài đã biết trước. Anh em há chẳng biết Kinh Thánh chép về chuyện Ê-li sao? thể nào người kiện dân Y-sơ-ra-ên trước mặt Đức Chúa Trời mà rằng: 3 Lạy Chúa, họ đã giết tiên tri Ngài, hủy phá bàn thờ Ngài; tôi còn lại một mình, và họ tìm giết tôi.
4 Nhưng Đức Chúa Trời đáp lại thể nào? Ta đã để dành cho ta bảy ngàn người nam chẳng hề quì gối trước mặt Ba-anh.
5 Ngày nay cũng vậy, có một phần còn sót lại theo sự lựa chọn của ân điển. 6 Nhưng nếu bởi ơn thì chẳng phải bởi việc làm nữa; bằng chẳng, thì ơn không còn phải là ơn.