Natamo Ito ng mga Hinirang, Nabulag ang Iba

Patuloy na iginiit ni Pablo na bagaman hindi natamo ng Israel bilang isang bansa ang pagiging matuwid at katuwirang hinanap nila sa mga gawa ng Kautusan, natamo ito ng mga nalabing hinirang na tumanggap sa ebanghelyo, at ang iba ay nabulag, nakapikit ang kanilang mga mata sa katotohanan. Natupad nito ang hula ni Isaias, at gayundin ang hula ni David, na nagpahayag ng malungkot na kalagayang sinapit nila ngayon dahil sa patuloy nilang katigasan ng puso. Ginawa nitong mga sumpa, bitag, at paraan ng pagpaparusa sa kanila ang pinakamainam nilang mga pagpapala, dahil inakay sila nitong umasa sa isang makamundong Mesias. Inihula rin ni David na ang kanilang kawalan ng pananampalataya ay magdadala sa kanila sa isang kalagayan ng kaaba-abang pagkaalipin at kahihiyan.

A.D. 58

Tagalog Unlocked Literal Bible (ULB)

Mga Taga-Roma 11:7–10

7 Ano kung gayon? Ang bagay na hinahanap ng Israel, ay hindi nito nakamit, ngunit ang napili ang nagkamit nito, at ang iba ay pinagmatigas. 8 Gaya ng nasusulat: “Binigyan sila ng Diyos ng espiritu ng kapurulan, ng mga mata upang hindi nila makita, at ng mga tainga upang hindi nila marinig, hanggang sa araw na ito.”

9 At sinasabi ni David, “Hayaang ang kanilang mga lamesa ay maging isang lambat, bitag, katitisuran, at ganti laban sa kanila. 10 Hayaang ang kanilang mga mata ay dumilim upang hindi sila makakita. Lagi mong panatilihing baluktot ang kanilang mga likod.”

Hindi Bumagsak ang mga Judio nang Hindi na Makababangon

Sa tanong kung natisod ang mga Judio upang bumagsak nang hindi na makababangon, sumagot si Pablo, “Hinding-hindi!” Dahil sa kanilang pagtanggi kay Cristo ay napabilis ang pagtawag sa mga Gentil, at ang mismong pagtanggap sa mga Gentil sa pakikipagtipan sa Diyos ay nilayon para sa kabutihan ng mga Judio, upang pukawin silang magnais na makibahagi rin sa mga pagpapala ng ebanghelyo. Inihula niya ang kanilang pagpapanumbalik sa wakas, at nangatuwirang kung sa pamamagitan ng kanilang kawalan ng pananampalataya ay naipakita sa daigdig ng mga Gentil ang kayamanan ng biyaya ng Diyos, gaano pa kaya higit na dadakilain ang kanyang biyaya at kaluwalhatian sa kanilang pagbabalik! Ipinagmamalaki niya ang ministeryong ipinagkatiwala sa kanya na mangaral sa mga Gentil, sa pag-asang sa pamamagitan niya ay mapukaw ang mga Judio na makipagsabayan sa mga Gentil, at maakay ang mga Gentil na igalang ang mga Judio. Inulit niyang kung ang kanilang pagbagsak ang naging daan sa pakikipagkasundo ng paganong daigdig sa Diyos, higit pang magpapatibay sa katotohanan ng Kristiyanismo ang pagpapanumbalik ng bansang Judio, at magdudulot ito ng kagalakan sa daigdig na para bang nabuhay silang muli mula sa mga patay. Sapagkat kung tinanggap ng Diyos ang mga nalabing Judio, ang mga unang bungang nanampalataya, tatanggapin din ang buong bansang Judio kapag nanampalataya rin sila. At kung si Abraham, ang ugat ng bansang iyon, ay itinuring na matuwid sa pamamagitan ng pananampalataya, gayundin ang kanyang mga sanga, sa gayunding mga kundisyon.

Mga Taga-Roma 11:11–16

11 Kung gayon, sinasabi ko, “Natisod ba sila nang sa gayon ay bumagsak?” Nawa ay hindi kailanman. Sa halip, sa pamamagitan ng kanilang pagkabigo, dumating ang kaligtasan sa mga Gentil, upang sila ay inggitin. 12 Ngayon kung ang kanilang pagkabigo ay ang kayamanan ng mundo, at kung ang kanilang pagkalugi ay ang kayamanan ng mga Gentil, gaano pa mas dakila ang kanilang kapunuan?

13 At ngayon kinakausap ko kayong mga Gentil. Habang ako ay isang apostol sa mga Gentil, ipinagmamalaki ko ang aking ministeryo. 14 Marahil mainggit ko sila na aking kalaman. Marahil maliligtas natin ang ilan sa kanila. 15 Sapagkat kung ang pagkatakwil sa kanila ay ang pakikipagkasundo ng mundo, ano ang magiging pagtanggap sa kanila kundi buhay mula sa mga patay? 16 Kung ang mga unang bunga ay nailaan, gayon din ang buong masa. Kung ang mga ugat ay nailaan, gayon din ang mga sanga.

Ang mga Gentil na Inihugpong ay Hindi Dapat Humamak sa mga Judio

Hinimok ni Pablo ang mga Gentil na huwag kutyain o hamakin ang mga Judio dahil inihiwalay na sila ngayon sa pagiging bayan ng Diyos. Dapat nilang tandaan na sila mismo, bilang isang ligaw na punong olibo, ay inihugpong kasama nila at ginawang kabahagi nila sa ugat at kasaganaan ng mabuting punong olibo, at ang lahat ng kanilang espirituwal na pakinabang at pribilehiyo ay nagmumula sa ugat nito, samakatuwid, sa tipan kay Abraham. Binalaan silang huwag magmalaki dahil sa pagtatanging ibinibigay ngayon sa kanila, sapagkat bumagsak ang mga Judio dahil sa kawalan ng pananampalataya at sila naman ay nananatili dahil sa pananampalataya; kaya hindi sila dapat magmataas kundi matakot. Sapagkat kung hindi pinaligtas ng Diyos ang mga likas na sanga, hindi nila maaasahang paliligtasin niya sila. Inutusan silang alalahanin ang kabagsikan ng Diyos sa mga Judio na bumagsak, at ang kanyang dakilang awa sa kanila kung magpapatuloy sila sa pananampalataya sa kanya; kung hindi, puputulin din sila. At ang mga Judio, kung hindi sila magpapatuloy sa kawalan ng pananampalataya, ay muling ihuhugpong, ibabalik sa mga pribilehiyong nawala sa kanila, na kaya pa ring gawin ng Diyos sa kanyang awa. Sapagkat kung ang mga Gentil, gaya ng isang ligaw at walang bungang suwi, ay inihugpong nang labag sa kalikasan sa isang mabuting puno, dinala sa pagkakilala sa Diyos at tinanggap sa pakikipagtipan sa kanya, gaano pa kaya higit na posible na ang mga likas na sanga, na tumanggap na ng Kautusan at ng mga Propeta, ay madala sa kaalaman ng kaligtasan at muling maihugpong sa sarili nilang punong olibo!

Mga Taga-Roma 11:17–24

17 Ngunit kung ang ilan sa mga sanga ay binali, kung ikaw, na isang ligaw na sanga ng olibo, ay naidugtung sa kanila, at kung nakibahagi ka sa kanila sa kasaganaan ng ugat ng puno ng olibo, 18 huwag kang magmayabang sa mga sanga. Ngunit kung ikaw ay nagmamayabang, hindi ikaw ang bumubuhay sa ugat, ngunit ang ugat ang bumubuhay sa iyo.

19 Kung gayon, sasabihin mo, “Pinutol ang mga sanga upang maidugtong ako.” 20 Totoo iyan. Dahil sa kanilang hindi pagsampalataya, pinutol sila, ngunit ikaw ay naging matatag dahil sa iyong pananampalataya. Huwag kang magmalaki, ngunit matakot ka. 21 Sapagkat kung hindi pinatawad ng Diyos ang likas na mga sanga, hindi ka rin niya patatawarin.

22 Tingnan ninyo kung gayon, ang mga mabubuting gawa at ang kabagsikan ng Diyos. Sa isang dako, ang kalupitan ay dumating sa mga Judio na bumagsak. Ngunit sa kabilang dako, ang kabutihan ng Diyos ay dumarating sa inyo, kung magpapatuloy kayo sa kaniyang kabutihan. Kung hindi, mapuputol din kayo. 23 At isa pa, kung hindi sila magpatuloy sa kanilang kawalan ng pananampalataya, sila ay maidudugtong muli. Sapagkat maaari silang idugtong ulit ng Diyos. 24 Sapagkat kung kayo ay pinutol sa likas na ligaw na puno ng olibo, at salungat sa kalikasan ay idinugtong kayo sa mabuting puno ng olibo, gaano pa kaya ang mga Judiong ito, na likas na mga sanga, na maidudugtong pabalik sa kanilang sariling punong olibo?

Ang Hiwaga ng Pagpapanumbalik ng Israel

Pinagtitibay ni Pablo na ayaw niyang hindi malaman ng mga Gentil ang hiwaga ng pagpapanumbalik sa mga Judio sa hinaharap, upang hindi nila labis na pahalagahan ang sarili nilang mga merito. Pinagtitibay niya na ang isang bahagi ng Israel ay nabulag hanggang sa mabuo ang iglesya ng mga Gentil, at pagkatapos ay ang mga Judio mismo ay aakayin sa pagkakilala sa kaligtasan, gaya ng inihula ng sarili nilang mga propeta. At kapag inalis ng Diyos ang kanilang mga kasalanan, muli niya silang isasama sa tipan at ibabalik ang mga pribilehiyong nawala sa kanila (ihambing ang talata 27; Isaias 59:20–21). Ang mga Judio na hindi sumasampalataya, bilang mga kaaway ng ebanghelyo, ay itinakwil ng Diyos upang bigyang-daan ang mga Gentil. Ngunit tungkol sa pagkahirang, kung saan una silang pinili ng Diyos upang maging sarili niyang bayan, minamahal sila dahil sa mga patriyarka. Ang walang bayad na kaloob ng Diyos at ang pagtawag sa mga inapo ni Abraham ay hindi mababago. Sapagkat kung paanong ang mga Gentil ay tumanggap na ngayon ng awa sa pamamagitan ng kawalan ng pananampalataya ng mga Judio, gayon ding tiyak na pagpapakitaan ng gayunding awa ang mga Judio na hindi sumampalataya. Sapagkat kapwa ipinasailalim ng Diyos ang Judio at Gentil sa kawalan ng pananampalataya, yamang ang bawat isa ay sumuway sa liwanag na taglay nila sa kani-kanilang panahon, upang ang walang bayad na kaloob ng kapatawaran ay maibigay nang pantay sa lahat.

Mga Taga-Roma 11:25–32

25 Sapagkat hindi ko nais na hindi ninyo alam, mga kapatid, ang hiwagang ito, upang hindi kayo magmarunong sa inyong sariling isipan. Ang hiwagang ito ay nagkaroon sa Israel ng bahagyang katigasan, hanggang sa makapasok ang kabuuan ng mga Gentil. 26 Kaya ang lahat ng Israel ay maliligtas, gaya ito ng nasusulat: “Mula sa Sion manggagaling ang Tagapagligtas. Tatanggalin niya ang kasamaan mula kay Jacob. 27 At ito ang magiging kasunduan ko sa kanila, kapag tinanggal ko ang kanilang mga kasalanan.”

28 Sa isang dako, patungkol sa ebanghelyo, sila ay kinamuhian dahil sa inyo. Sa kabilang dako ayon naman sa pagpili ng Diyos, sila ay minamahal dahil sa mga ninuno. 29 Sapagkat ang mga kaloob at ang tawag ng Diyos ay hindi mababago.

30 Sapagkat kayo ay dating hindi sumusunod sa Diyos, ngunit ngayon kayo ay nakatanggap ng awa dahil sa kanilang hindi pagsunod. 31 Gayon din naman, ngayon ang mga Judiong ito ay naging suwail. Ang kinahinatnan nito, sa pamamagitan ng awa na ipinakita sa inyo, makatatanggap din sila ngayon ng awa. 32 Sapagkat kinulong ng Diyos ang lahat sa kasuwayan, nang sa gayon maipakita niya ang awa sa lahat.

Ang Papuri ni Pablo sa Di-Maarok na Karunungan ng Diyos

Tinatapos ni Pablo ang buong mahalagang talakayang ito sa pamamagitan ng mga salitang lipos ng pagkamangha at papuri sa karunungan at kabutihan ng Diyos sa kanyang pakikitungo sa sangkatauhan. Ipinapahayag niya na walang sinumang makauunawa sa mga lihim na paghatol at panukala ng Diyos, at na ang pagpili sa mga Judio o sa mga Gentil ay lubos na naaayon sa kanyang katarungan, sapagkat walang sinumang may karapatang humingi ng anuman sa kanya, na siyang pinagmulan at sanhi ng lahat ng bagay, na ang lahat ay umiiral dahil sa kanya at sa pamamagitan niya. Kaya luwalhatiin nawa ang Diyos magpakailanman sa lahat ng kanyang mga gawa.

Mga Taga-Roma 11:33–36

33 O, napakayaman ng Diyos sa karunungan at kaalaman! Hindi masuri ang kaniyang mga hatol, at ang kaniyang mga kaparaanan ay hindi kayang matuklasan! 34 “Sapagkat sino ang nakakaalam ng isipan ng Panginoon? O sino ang naging tagapayo niya? 35 O sino ang nagbigay ng una sa Diyos, upang ito ay bayaran sa kaniya?” 36 Sapagkat mula sa kaniya, at sa pamamagitan niya, at sa kaniya, ang lahat ng mga bagay. Sa kaniya ang kaluwalhatian magpakailanman. Amen.

Hinihimok ang mga Romano na Maging mga Handog na Buhay

Matapos tapusin ang bahaging pangdoktrina ng kanyang liham, binibigyang-diin ni Pablo ang pangangailangan ng banal na pamumuhay na nilalayong ituro ng mga doktrinang ito. Nananawagan siya sa mga Romano na ialay ang sarili nilang mga katawan sa espirituwal na dambana ng Diyos bilang handog na buhay, kapalit ng mga hayop na inihahandog sa Diyos sa ilalim ng Kautusan ni Moises, at lubusang italaga ang mga ito sa Diyos, na siyang katanggap-tanggap at makatuwirang paglilingkod ng isang Kristiyano. Hinihimok niya silang huwag makiayon sa mga kaugalian at pananaw ng sanlibutang ito, kundi magbago sa diwa at saloobin ng kanilang pag-iisip, upang maisakatuparan nila sa kanilang sarili, at maipakita sa iba, kung ano ang ganap at katanggap-tanggap na kalooban ng Diyos. Sa bisa ng kanyang tungkulin bilang apostol, binabalaan sila ni Pablo na huwag masyadong mataas ang tingin sa kanilang sarili dahil sa kanilang mga espirituwal na kaloob, sapagkat bagaman maaaring magkakaiba ang kanilang mga kaloob, mga bahagi sila ng iisang katawan, at kailangan ng bawat isa ang iba. Hinihimok niya silang gamitin nang masigasig at tapat ang mga kaloob na ipinagkatiwala sa bawat isa sa kanila.

Mga Taga-Roma 12:1–8

1 Kaya hinihikayat ko kayo, mga kapatid, alang-alang sa habag ng Diyos, na ialay ninyo ang inyong mga katawan na isang buhay na alay, banal, katanggap-tanggap sa Diyos. Ito ang inyong nararapat na paglilingkod. 2 Huwag kayong umayon sa mundong ito, ngunit mag-iba kayo sa pamamagitan ng pagbabago ng inyong pag-iisip. Gawin ninyo ito upang malaman ninyo kung ano ang mabuti, katanggap-tanggap, at ganap na kalooban ng Diyos.

3 Sapagkat, dahil sa biyayang ibinigay sa akin, sinasabi ko na ang bawat isa sa inyo ay huwag mag-isip na mas mataas ang inyong sarili kaysa sa nararapat ninyong isipin. Sa halip, dapat kayong mag-isip ng may karunungan, ayon sa sukat ng pananampalataya na ipinagkaloob ng Diyos sa bawat isa. 4 Sapagkat marami tayong bahagi sa iisang katawan, ngunit hindi lahat ng mga bahagi ay may pare-parehong tungkulin. 5 Gayon din naman, tayo na marami ay iisang katawan kay Cristo, at ang bawat isa ay bahagi ng isa't isa.

6 Mayroon tayong iba't ibang kaloob ayon sa biyayang ibinigay sa atin. Kung ang kaloob ng isa ay paghahayag ng propesiya, gawin niya ito ayon sa sukat ng kaniyang pananampalataya. 7 Kung ang kaloob ng isa ay paglilingkod, hayaan siyang maglingkod. Kung ang isa ay may kaloob ng pagtuturo, hayaan siyang magturo. 8 Kung ang kaloob ng isa ay pagpapalakas ng loob, hayaan siyang magpalakas ng loob. Kung ang kaloob ng isa ay pagbibigay, hayaan siyang gawin ito ng may kagandahang-loob. Kung ang kaloob ng isa ay pamumuno, gawin ito ng may pag-iingat. Kung ang kaloob ng isa ay pagpapakita ng awa, gawin ito ng may kagalakan.

Hinihimok ni Pablo ang Pag-ibig, Pagpapakumbaba, at Hindi Paghihiganti

Ipinagpapatuloy ni Pablo ang kanyang praktikal na pagtuturo, na hinihimok silang magmahalan at gumawa ng mabuti sa lahat; magkaroon ng pagpapakumbaba, kasipagan, debosyon, at pakikiramay sa isa't isa; at huwag maghiganti, kundi daigin ang masama sa pamamagitan ng mabuti, kasama ng iba pang mahahalagang tungkuling moral.

Mga Taga-Roma 12:9–21

9 Ang pag-ibig ay maging walang pagkukunwari. Kasuklaman kung ano ang masama; panghawakan kung ano ang mabuti. 10 Patungkol sa pag-ibig ng mga kapatid, maging magiliw kayo sa isa't isa. Patungkol sa kapurihan, igalang ninyo ang isa't isa.

11 Patungkol sa pagsisikap, huwag mag-atubili. Patungkol sa espiritu, maging masigasig. Patungkol sa Panginoon, maglingkod sa kaniya.

12 Magalak sa pag-asang mayroon kayo tungkol sa hinaharap. Maging matiisin sa inyong mga kabalisahan. Magpatuloy sa pananalangin.

13 Tumulong sa pangangailangan ng mga mananampalataya. Humanap ng maraming paraan upang ipakita ang magiliw na pagtanggap sa iba.

14 Pagpalain ninyo ang mga umaapi sa inyo; pagpalain at huwag isumpa. 15 Makipaggalak kayo sa mga nagagalak; makipagtangis kayo sa mga tumatangis. 16 Magkaisa kayo ng pag-iisip. Huwag mag-isip sa mga paraang mapagmataas, ngunit tanggapin ang mga mabababang tao. Huwag maging marunong sa inyong mga sariling isipan.

17 Huwag gantihan ang sinuman ng masama sa masama. Gumawa ng mga mabubuting bagay sa paningin ng lahat ng tao. 18 Kung maaari, ayon sa inyong makakaya, magkaroon kayo ng kapayapaan sa lahat ng tao.

19 Huwag ipaghiganti ang inyong mga sarili, mga minamahal, ngunit bigyang daan ang galit ng Diyos. Sapagkat nasusulat na, “'Akin ang paghihiganti; ako ang gaganti,' sinasabi ng Panginoon.”

20 “Ngunit kung ang iyong kaaway ay nagugutom, pakainin mo siya. Kung siya ay nauuhaw, bigyan mo siya ng maiinom. Sapagkat kung gagawin mo ito, nagtatambak ka ng mga baga ng apoy sa kaniyang ulo.”

21 Huwag kang magpadaig sa kasamaan, ngunit daigin mo ng mabuti ang kasamaan.