Tularan ang Diyos at Mamuhay Bilang mga Anak ng Liwanag
Ipinagpapatuloy ni Pablo ang kanyang panghihimok tungkol sa pamumuhay, at muli silang binabalaan laban sa mapanirang mga simbuyong maaaring magpighati sa Banal na Espiritu ng Diyos o maglayo sa kanila sa kanya. Ipinagbabawal niya ang lahat ng anyo ng galit, at hinihimok silang maging mabait at matulungin sa isa't isa, mahabagin, at mapagpatawad sa mga pagkakamaling inaamin, gaya ng pagpapatawad sa kanila ng Diyos sa pamamagitan ni Cristo. Dapat nilang tularan ang Diyos sa mga bagay na ito, bilang kanyang mga minamahal na anak, na ang bawat kilos sa kanilang buhay ay nagmumula sa pag-ibig sa isa't isa, alang-alang sa nakahihigit na pag-ibig ni Cristo, na naghandog ng kanyang sarili bilang handog para sa kasalanan at haing pambayad-sala sa Diyos para sa atin. Upang maging mas malinaw, at upang ipakita na ang pag-ibig na kanyang itinataguyod ay dalisay at mabuti, kaagad at mariing ipinagbabawal ni Pablo ang seksuwal na imoralidad at bawat uri ng karumihan (na lubhang kinahumalingan ng mga taga Efeso na hindi pa nagbabalik-loob), kasama ang bawat uri ng kahalayan sa isip o pananalita, bilang hindi angkop sa pagkataong Kristiyano, na nangangailangan ng mga salita ng pagpupuri at pasasalamat. Binabalaan ni Pablo ang mga taga Efeso na huwag magpalinlang sa mga bagay na ito sa kanilang mga pilosopo, na siyang mga pangunahing tagapagtaguyod ng gayong kasuklam-suklam na mga gawain. Tiyak na darating sa kanila ang parusa ng Diyos, kaya hindi sila dapat makibahagi sa kanilang mga gawi gaya ng dati. Noong nasa kadiliman sila, nagkasala sila ng gayunding mga kalapastanganan; ngunit ngayong nakarating na sila sa liwanag ng ebanghelyo ni Cristo, inaatasan silang mamuhay bilang mga anak ng liwanag, sa mga gawa ng Espiritu, na pinatutunayan sa kanilang asal kung ano ang kalugud-lugod sa Diyos. Hindi sila dapat makiisa sa anumang paraan sa mga pagano sa kanilang pagsamba, kundi sawayin sila dahil sa kanilang mga lihim na ritwal, na ginagawa sa kadiliman at paglilihim at kahiya-hiya kahit banggitin man lamang. Inilalantad ng liwanag ang lubhang pagkamakasalanan ng lahat ng gawa ng kadiliman. Kaya yamang hinahatulan ng ebanghelyo ang mga lihim na ritwal na ito at ipinapakita sa kanila ang kasamaan ng mga ito, ang ebanghelyo mismo ay liwanag, na nananawagan sa lahat ng nasa kadiliman na gumising at tanggapin ang liwanag nito.
A.D. 61
Tagalog Unlocked Literal Bible (ULB)
31 Dapat ninyong alisin ang lahat ng sama ng loob, poot, galit, pagtatalo, at pang-iinsulto, kasama ang lahat ng uri ng kasamaan. 32 Maging mabuti sa isa't-isa. Maging mahabagin. Patawarin ang isa't-isa, katulad ng pagpapatawad sa inyo ng Diyos sa pamamagitan ni Cristo.
5:1 Kaya tularan ninyo ang Diyos, bilang kaniyang mga minamahal na anak. 2 At lumakad sa pag-ibig, katulad ng pagmamahal ni Cristo sa atin at pagbigay ng kaniyang sarili sa atin. Siya ay naging alay at handog na naging kalugod-lugod sa Diyos.
3 Ang sekswal na imoralidad o ano mang karumihan o mapag-imbot na kaisipan ay hindi dapat nababanggit sa inyo, gaya ng nararapat sa mga mananampalataya. 4 Hindi rin dapat mabangit ang kalaswaan, walang kabuluhang pananalita, o mga pagbibirong nakakainsulto. Sa halip pagpapasalamat. 5 Sapagkat matitiyak ninyo na walang nakikiapid, marumi, o sakim na tao, na sumasamba sa diyus-diyosan ang magkaroon ng kahit na anong mamanahin sa kaharian ni Cristo at ng Dios.
6 Huwag hayaang may tao na manlinlang sa inyo ng mga salitang walang laman. Dahil sa mga bagay na ito ang galit ng Diyos ay darating sa mga anak ng pagsuway. 7 Kaya huwag kayong makibahagi sa kanila.
8 Sapagkat noon kayo ay kadiliman, ngunit ngayon kayo ay kaliwanagan sa Panginoon. Kaya lumakad kayo bilang mga anak ng liwanag. 9 Sapagkat ang bunga ng liwanag ay napapalooban ng lahat ng kabutihan, katuwiran, at katotohanan. 10 Pag-aralan ninyo kung ano ang kalugod-lugod sa Panginoon.
11 Huwag makibahagi sa mga walang kabuluhang gawain ng kadiliman. Sa halip, ihayag iyon. 12 Sapagkat ang mga ginagawa nila ng lihim ay labis na kahiya-hiya maging ang paglalarawan nito. 13 Lahat ng mga bagay, kapag ito ay naihayag sa liwanag ay nabubunyag. 14 Sapagkat ang lahat na naihayag ay nagiging liwanag. Kaya sinasabi, “Gumising, kayo mga natutulog at bumangon mula sa mga patay at magliliwanag sa inyo si Cristo.”
Mapuspos ng Espiritu, Hindi ng Alak
Hinihimok ni Pablo ang mga taga Efeso, bilang mga anak ng liwanag, na maingat na mamuhay ayon sa mga tuntunin at aral ng ebanghelyo, hindi sa paraan ng mga Gentil na walang karunungan, kundi bilang mga naturuan ng tunay na karunungan, na lubusang sinasamantala ang kasalukuyang panahon upang sa ilang antas ay mabawi nila ang nawala; sapagkat ang mga pagsubok at pag-uusig sa kanilang paligid ay nagsasapanganib kapwa sa kanilang buhay at kalayaan. Sa pagtukoy sa mga lihim na ritwal ni Bacchus, iniuutos niyang huwag silang maging mangmang o maging gaya ng mga baliw, kundi unawaing mabuti ang kanilang tungkulin upang magampanan ito, nang sa mga kapistahang ito ng mga pagano ay hindi sila malasing sa alak, na humahantong sa kahalayan. Kung nais nilang magalak, mapuspos sila ng Espiritu ng Diyos; at sa halip na mga awiting lapastangan at makasalanan, magsama-sama sila sa mga espirituwal na salmo at himno, hindi lamang sa kanilang mga labi kundi pati sa kanilang mga puso, na nagpapasalamat sa Diyos sa bawat kalagayan sa pamamagitan ng makapangyarihang pangalan ni Jesus Cristo. Sa mga bagay na hindi maituturing na tama o mali, magpasakop ang bawat isa at ipaubaya ang sariling opinyon upang hindi magambala ang kapayapaan ng lahat, na laging inaalalang iniutos ng Diyos na magmahalan sila.
15 Kaya mag-ingat kayo kung paano kayo lumakad, hindi tulad ng mangmang na mga tao kundi katulad ng matalino. 16 Samantalahin ninyo ang panahon sapagkat ang mga araw ay masama. 17 Huwag kayong maging hangal. Sa halip, unawain kung ano ang kalooban ng Panginoon. 18 At huwag magpakalasing sa alak, sapagkat hahantong ito sa pagkasira. Sa halip, mapuspos kayo ng Banal na Espiritu.
19 Mangusap kayo sa isat-isa sa mga salmo at mga himno at mga espiritwal na mga awitin. Umawit at magpuri sa inyong mga puso sa Panginoon. 20 Magpasalamat lagi sa Diyos Ama sa lahat ng bagay sa pangalan ng ating Panginoong Jesu-Cristo.
21 Magpasakop kayo sa isa't isa tanda ng paggalang kay Cristo.
Mga Asawang Babae at Lalaki, si Cristo at ang Iglesya
Mula sa pagtalakay kung paano nagpapasakop ang mga tao sa isa't isa, ipinaliliwanag pa ni Pablo ang kanilang tungkulin sa mas malalapit na ugnayan sa buhay. Hinihimok niya ang mga asawang babae na magpasakop sa kani-kanilang asawa ayon sa itinalaga ng Diyos, sapagkat ang asawang lalaki ang ulo, o tagapamahala, ng kanyang asawa, gaya ni Cristo na ulo, o tagapamahala, ng kanyang katawan, ang iglesya. Kung paanong ginagamit ni Cristo ang kanyang awtoridad sa iglesya para sa katiwasayan at proteksiyon nito, gayundin dapat tustusan at protektahan ng lalaki ang kanyang asawa; at kung paanong nagpapasakop ang iglesya kay Cristo, gayundin kailangang sumunod ang babae sa kanyang asawa. Hinihimok niya ang mga asawang lalaki na mahalin ang kanilang asawa gaya ng pagmamahal ni Cristo sa kanyang nobya, ang iglesya; at upang ipakita kung gaano katapat ang pag-ibig na iyon, inililista niya ang lahat ng ginawa at tiniis ni Cristo para sa iglesya, upang hubugin ito para sa kanyang sarili, dalisay at ganap. Pagkatapos ay nananawagan siya sa lahat ng asawang lalaki na mahalin ang kanilang asawa sa gayunding paraan, at magpakita ng gayunding masigasig na pagmamahal at malasakit sa kanilang espirituwal na kapakanan gaya ng ginawa ni Cristo para sa kanyang katawan, ang iglesya. Pagkatapos, sa pagtukoy sa ating mga unang magulang, ipinahahayag niyang yamang ang babae ay nagiging isang laman kasama ng kanyang asawa sa pamamagitan ng pag-aasawa, likas itong dahilan upang mahalin at arugain siya ng lalaki, gaya ng pagkalinga ng Panginoon sa kanyang katawan, ang iglesya, na kinabibilangan ng sangkatauhan. At yamang ang pag-aasawa ni Adan ay larawan ng walang-hanggang pakikipag-isa ni Cristo sa mga mananampalataya, na alang-alang sa kanila ay iniwan niya ang kanyang Ama, gayundin iiwan ng lalaki ang kanyang ama at ina at makikipag-isa sa kanyang asawa nang hindi mapaghihiwalay. Ang espirituwal na pakikipag-isa ni Cristo sa kanyang iglesya ay isang dakilang hiwaga. Ngunit yamang ang pag-aasawa ay itinatag ng Diyos, mahalin ng bawat lalaki ang kanyang asawa bilang bahagi ng kanyang sarili, at tiyakin ng babae na kinikilala niya ang kanyang asawa bilang nakatataas sa kanya at kanyang ulo.
22 Mga asawang babae, magpasakop kayo sa inyong mga asawa, gaya sa Panginoon. 23 Sapagkat ang asawang lalaki ang ulo ng babae, tulad ni Cristo na siyang ulo ng Iglesia. Siya ang tagapagligtas ng katawan. 24 Ngunit kung papaanong ang Iglesia ay nagpapasakop kay Cristo, gayon din naman ang mga asawang babae sa kanilang mga asawa sa lahat ng bagay.
25 Mga asawang lalaki ibigin ninyo ang inyong mga asawa katulad din ng pagmamahal ni Cristo sa Iglesia at ibinigay ang kaniyang sarili sa kanya. 26 Ginawa niya ito upang gawin siyang banal. Nilinis niya ito sa pamamagitan ng paghugas ng tubig sa salita. 27 Ginawa niya ito upang maiharap sa kaniya ang isang maluwalhati na Iglesia na walang dungis o kulubot o ano mang katulad nito, ngunit sa halip banal at walang kamalian.
28 Gayon din naman, ang mga asawang lalaki ay kailangang mahalin ang kanilang sariling asawa katulad ng sarili nilang katawan. Ang nagmamahal sa kaniyang sariling asawa ay nagmamahal din sa Kaniyang sarili. 29 Walang tao ang nagagalit sa kaniyang sariling katawan. Sa halip, inaalagaan niya ito at minamahal katulad ng pagmamahal ni Cristo sa iglesia. 30 Sapagkat tayo ay mga bahagi ng kaniyang katawan.
31 Dahil dito iiwan ng lalaki ang kaniyang ama at ina at makikiisa sa kaniyang asawa at ang dalawa ay magiging isang laman.” 32 Ito ay nakatagong dakilang katotohanan, subalit ako ay nagsasalita patungkol kay Cristo at sa iglesia. 33 Gayon pa man, ang bawat isa sa inyo ay kinakailangang mahalin ang kaniyang sariling asawa tulad ng kaniyang sarili, at ang asawang babae ay kinakailangang igalang ang kaniyang asawa.
Mga Anak at Magulang, mga Lingkod at Panginoon
Iniuutos sa mga anak na sundin ang kanilang mga magulang, na may karapatan sa kanilang pasasalamat at pagmamahal, bilang pagsunod sa utos na ibinigay ng Diyos kay Moises, na dinagdagan niya ng pangako ng mga pagpapala sa lupa bilang karagdagang panghihikayat. Dapat mag-ingat ang mga ama na huwag ibunsod ang kanilang mga anak sa pagsuway at galit dahil sa labis na kahigpitan, kundi ituwid at palakihin sila mula sa kanilang kamusmusan sa disiplina, mga tuntunin at aral ng ebanghelyo. Iniuutos sa mga lingkod sa bawat antas na sundin ang kanilang mga panginoon sa lahat ng bagay na panlupa, at mag-ingat na huwag makasama ng loob, dahil sa pagkilala sa kanilang tungkulin kay Cristo. Hindi dapat masiyahan ang mga lingkod sa pagtupad sa kanilang tungkulin kapag nakatingin lamang ang kanilang panginoon, na para bang nais nilang makuha ang pagsang-ayon ng mga tao, kundi dapat nilang gawin ito bilang pagsunod sa kalooban ng Diyos, na masayang ginagampanan ang mga tungkulin ng kanilang katayuan bilang mga lingkod ni Cristo, at hindi lamang bilang mga lingkod ng tao, sapagkat alam nilang tatanggap sila ng gantimpala mula sa Panginoon. Hinihimok niya ang mga panginoon na pakitunguhan ang kanilang mga lingkod nang may gayunding katapatan at pagkilala sa tungkulin, ayon sa gayunding mga simulain ng pananampalataya, na umiiwas sa pagpaparusa, sapagkat alam nilang mananagot sila sa kanilang Panginoon sa langit, na sa paghatol sa kanyang mga nilalang ay hindi magtatangi, anuman ang mga pagkakaiba nila rito.
1 Mga anak, sundin ninyo ang inyong mga magulang sa Panginoon, sapagkat ito ang tama. 2 “Igalang mo ang inyong ama at ina” (na siyang unang kautusan na may pangako), 3 “upang maaari itong maging mabuti sa inyo at maaaring mabuhay kayo ng mahaba dito sa mundo.”
4 At kayo mga ama, huwag ninyong sulsulan ang inyong mga anak sa galit. Sa halip, palakihin sila na may disiplina at katuruan ng Panginoon.
5 Mga alipin, maging masunurin kayo sa inyong mga panginoon sa lupa na may kasamang malalim na paggalang at pagkatakot, sa katapatan ng inyong mga puso. Maging masunurin sa kanila katulad ng pagsunod ninyo kay Cristo. 6 Maging masunurin hindi lamang tuwing nakatingin ang inyong mga panginoon para lang malugod sila. Sa halip, maging masunurin kayo gaya ng alipin ni Cristo. Gawin ninyo ang kalooban ng Diyos mula sa inyong puso. 7 Maglingkod kayo ng buong puso, na parang sa Panginoon kayo naglilingkod at hindi sa mga tao. 8 Dapat ninyong malaman na anumang mabuting gawa ang ginagawa ng bawat tao, makakatanggap siya ng gantimpala mula sa Panginoon, alipin man siya o malaya.
9 At kayo mga amo, gawin ninyo rin ang ganoong bagay sa inyong mga alipin. Huwag ninyo silang pagbantaan. Alam ninyo na ang Amo nila at ninyo ay parehong nasa langit. Alam ninyo na wala siyang tinatangi.
Isuot ang Buong Baluti ng Diyos
Matapos ituro sa mga taga Efeso ang kanilang mga tungkulin at ipaunawa ang kanilang marangal na pagkatawag, tinatapos ni Pablo ang kanyang liham sa paghimok sa kanila na huwag umasa sa sariling lakas upang gampanan ang mga ito, kundi taglayin at pagtiwalaan ang espirituwal na lakas na Diyos lamang ang makapagbibigay. Dapat nilang isuot ang buong baluti ng Diyos, ang mga biyaya ng ebanghelyo, upang sa pagkakabalot nito sa kanila ay mapanindigan nila ang kanilang laban sa tusong mga pagsalakay at pakana ng diyablo. Sapagkat ang kanilang pakikidigma ay hindi lamang laban sa katiwalian ng ating sariling kalikasan, o laban sa mga tao, kundi laban sa makapangyarihang mga espiritung dating nanirahan sa mga pamunuan sa langit at nahulog mula sa kanilang mga makalangit na kalagayan: ang mga pinuno ng kadilimang pumupuno sa daigdig, at ang pinakamataas na mga hanay ng espirituwal na kasamaan. Yamang ganito ang mga kaaway na kanilang kailangang labanan, dapat nilang kunin ang buong baluti ng Diyos upang makapanindigan sila sa araw ng panganib; at idinadalangin niya na, matapos gawin ang lahat ng kanilang makakaya, masumpungan silang nakatayong matagumpay sa kanilang mga hanay sa katapusan ng kanilang pakikidigma. Kaya upang makapaghanda sa labanang ito, dapat nilang ibigkis sa kanilang baywang ang sinturon ng ebanghelyo ng katotohanan, na magbibigay sa kanila ng kakayahang makilala ang kanilang mga espirituwal na kaaway; isuot ang baluti sa dibdib, o ang simulain ng katuwiran, na magtatanggol sa kanila laban sa mga pagsalakay ng mga ito; at suotan ang kanilang mga paa upang maging handa silang harapin ang bawat hirap na maaaring humadlang sa kanilang pagpapahayag ng ebanghelyo ng pagkakasundo ng Diyos at ng tao. Higit sa lahat, dapat nilang kunin ang kalasag ng pananampalataya, ang matibay na paniniwala sa mga aral at pangako ng ebanghelyo, na lubusang magsasanggalang sa kanila laban sa lahat ng nagliliyab na palaso, o nakamamatay na tukso, ng kanilang mga kaaway, at magbibigay sa kanila ng kakayahang papurolin o pigilin ang mga ito; kunin din ang helmet ng kaligtasan, ang pag-asa ng ganap na pagliligtas, at hawakan ang espirituwal na tabak, ang salita ng Diyos na inihayag ng kanyang Banal na Espiritu.
10 Sa wakas, magpakatatag kayo sa Panginoon at sa kalakasan ng kaniyang kapangyarihan. 11 Isuot ninyo ang buong baluti ng Diyos, upang sa ganoon maaari ninyong malabanan ang mga mapanlinlang na mga balak ng diablo. 12 Sapagkat ang ating pakikibaka ay hindi laban sa laman at dugo. Sa halip, ito ay laban sa pamahalaan at kapangyarihang espiritwal at mga tagapamahala ng kaharian ng masamang kadiliman, laban sa mga masasamang espiritu sa kalangitan.
13 Kaya isuot ninyo ang buong baluti ng Diyos upang manatili kayong matatag laban sa masama sa panahong ito ng kasamaan. Pagkatapos ninyong gawin ang lahat ng bagay, magiging matatag kayo. 14 Kaya nga magpakatatag kayo. Gawin ninyo ito pagkatapos ninyong maisuot ang sinturon ng katotohanan at maisuot sa dibdib ang baluti ng katuwiran. 15 Gawin ninyo ito pagkatapos ninyong mailagay sa inyong mga paa ang kahandaan sa pagpapahayag ng ebanghelyo ng kapayapaan. 16 Sa lahat ng kalagayan kunin ang kalasag ng pananampalataya, kung saan tutupukin ang lahat ng naglalagablab na pana ng masama. 17 At kunin ninyo ang helmet ng kaligtasan at ang espada ng Espiritu, ang salita ng Diyos.
18 Manalangin kayo sa lahat ng oras ng may panalangin at paghingi. Magbantay kayong lagi ng may buong pagtitiyaga at panalangin para sa lahat ng mga mananampalataya. 19 At ipanalangin ninyo ako na maibigay sa akin ang mensahe kapag binukas ko ang aking bibig. Ipanalangin ninyo na maipaalam ko nang may katapangan ang nakatagong katotohanan tungkol sa ebanghelyo. 20 Para ito sa ebanghelyo kaya ako kinatawan na naka-tanikala, upang sa ganito makapagsalita ako nang may katapangan kung ano ang nararapat kong sabihin.
Isinusugo ni Pablo si Tiquico at Pinagpapala Sila
Upang malaman ng mga taga Efeso ang kanyang kalagayan at mga pangyayari sa Roma, at malamang dahil ayaw niyang ipagkatiwala sa sulat ang salaysay tungkol sa mga ito, isinusugo ni Pablo si Tiquico dala ang kanyang liham para mismo sa layuning ito, upang malaman nila mula sa kanya ang kalagayan nilang dalawa, at upang mapalakas ni Tiquico ang kanilang loob sa pamamagitan ng kanyang salaysay tungkol sa tulong ng Diyos na ibinigay kay Pablo sa kanyang kasalukuyang paghihirap. Nagtatapos siya sa isang taimtim na panalangin para sa espirituwal na kapayapaan at pagmamahalan ng mga kapatid, na nakasalig sa pananampalatayang nagmumula sa Diyos at kay Cristo, at idinadalangin niyang mapasakanila ang kanyang biyaya, hindi lamang sa kanila kundi sa lahat ng mananampalatayang taimtim na nagmamahal sa Panginoong Jesus Cristo.
21 Ngunit upang inyo ding malaman ang aking mga ginagawa at kung ano ang kalagayan ko, si Tiquico, ang minamahal na kapatid at tapat na alipin sa Panginoon ang magpapaunawa sa inyo ng lahat. 22 Pinadala ko siya sa inyo para sa layuning ito, upang malaman ninyo ang mga bagay tungkol sa amin, at upang maaliw niya ang inyong mga puso.
23 Mapasainyo nawa mga kapatid ang kapayapaan, at pag-ibig na may kasamang pananampalataya mula sa Diyos Ama at sa Panginoong Jesu-Cristo.
24 Mapasainyo nawa ang biyaya sa mga nagmamahal sa ating Panginoong Jesu-Cristo na may pag-ibig na hindi kumukupas.