Harshen da Ba Wanda Zai Iya Hora Shi
Yaƙub ya sake gargaɗin Yahudawa Kiristoci kada su ɗauki matsayin malamai, abin da suke matuƙar so (1 Timoti 1:7), kafin su cika samun cancantar yin haka, domin su sani cewa a matsayinsu na malamai za a yi musu hukunci mafi tsanani, gama dukansu sukan yi tuntuɓe a abubuwa da yawa. Idan wani ba ya yin tuntuɓe a magana, ta wurin koyarwar ƙarya ko zagi mai ɗaci, shi mutum ne da aka koyar da shi bishara sosai, kuma yana iya sarrafa dukan jikinsa ma kamar da linzami, domin sarrafa harsunanmu ya fi guje wa yin laifi a ayyukanmu wuya. Da linzami a bakin dawakai, ana juya dukan jikinsu; jiragen ruwa kuma, ko da yake suna da girma ƙwarai, ana tuƙa su da ƙaramin abin tuƙi. Haka ma harshe ƙaramin gaɓa ne mai yin taƙama da manyan abubuwa, yana aikata manyan ayyuka, yana kuma mulkin dukan mutum. Ku dubi yadda ƙaramin tartsatsin wuta yake sa babban daji ya kama da wuta; harshe kuwa wuta ce, yana kunna tarin mugunta. Haka harshe, a cikin gaɓoɓinmu, yake ƙazantar da jikinmu da muguntarsa, yana faɗin mugayen abubuwa game da Allah da mutum, yana kuma sa dabaran ko tsarin halittarmu, ko kuma tsararrakin ’yan Adam masu biyo juna, su kama da wuta. Shi kansa kuma yana samun wutarsa daga jahannama, ta wurin mugun ruhun da yake aiki a zuciya. Kowane irin namun daji, duk da ƙarfinsa da tsananin fushinsa, da tsuntsaye duk da saurinsu, da macizai duk da dafinsu, da halittun teku duk da tsananin ƙarfinsu, ana horas da su, kuma an riga an horas da su ta wurin hankalin ɗan Adam da dabararsa; amma babu mutumin da zai iya horas da harshe. Harshe mugunta ce marar natsuwa, kuma kamar harshen maciji ko ɓarara, yana cike da dafi mai kisa (Zabura 140:3). Ana amfani da shi wajen abubuwa masu saɓani ƙwarai: da shi muke yabon Allah, Ubanmu duka, da shi kuma muke la’antar mutane waɗanda aka yi cikin kamannin Allah. Daga harshe ɗaya da baki ɗaya ne yabo da la’ana suke fitowa. Ba a samun irin wannan saɓani a cikin halitta, domin a can za a ɗauke shi a matsayin abin da ya saɓa wa juna kuma ya saɓa wa yanayin halitta.
62 bayan haihuwar Almasihu
Biblica® Open Hausa Contemporary Bible™ (OHCB)
1 Kada yawancinku su so ɗaukan kansu a matsayin malamai, ’yan’uwana, domin kun san cewa mu da muke koyarwa za a yi mana shari’a mafi tsanani. 2 Dukanmu mukan yi tuntuɓe a hanyoyi dabam-dabam. In wani bai taɓa yin kuskure a cikin maganarsa ba, shi cikakke ne, yana kuma iya ƙame dukan jikinsa.
3 Sa’ad da muka sa linzamai a bakunan dawakai don mu sa su yi mana biyayya, mukan iya bin da dabbar gaba ɗaya. 4 Ko kuwa misali, mu dubi jiragen ruwa, mana. Ko da yake suna da girma ƙwarai kuma iska mai ƙarfi ce take tura su, ana tuƙa su da ɗan ƙaramin sandan ƙarfe ne zuwa duk inda mai tuƙin jirgin yake so. 5 Haka ma harshe yake, ga shi ɗan ƙanƙanin gaɓar jiki ne, amma sai manyan fariya. Ku dubi yadda ɗan ƙaramin ƙyastu yake ƙuna wa babban jeji wuta mana. 6 Harshe ma wuta ne! A cikin duk gaɓoɓinmu, harshe shi ne tushen kowace irin mugunta, mai ɓata mutum gaba ɗaya, mai zuga zuciyar mutum ta tafasa, shi kuwa jahannama ce take zuga shi.
7 Kowace irin dabba, tsuntsu, masu ja da ciki da kuma halittun da suke cikin teku an sarrafa su kuma mutum ne ya sarrafa, 8 amma ba mutumin da zai iya ya sarrafa harshe. Mugu ne marar hutu, cike da dafi mai kisa.
9 Da harshe mukan yabi Ubangijinmu da kuma Ubanmu, da shi kuma muke la’antar mutane, waɗanda aka halitta a kamannin Allah. 10 Daga wannan baki guda yabo da la’ana suke fitowa. ’Yan’uwana, wannan bai kamata yă zama haka ba. 11 Ruwa mai kyau da kuma ruwan gishiri zai iya fito daga maɓulɓula ɗaya? 12 ’Yan’uwana, itacen ɓaure yana iya haifar ’ya’yan zaitun, ko kuma itacen inabi yă haifi ’ya’yan ɓaure? Haka ma, maɓulɓular ruwan gishiri ba zai iya ba da ruwa mai kyau ba.
Hikimar Duniya da Hikimar da Take Daga Sama
Yaƙub ya kwaɗaitar da Yahudawa, waɗanda suke yin babban ikirarin ilimi, musamman waɗanda suke malamai, su tabbatar da hikimarsu ta wurin rayuwa da ɗabi'a mai tsarki, suna nuna tawali'u da ladabin addini na gaskiya cikin dukan abin da suke yi. Amma idan sun koyar da Doka ko bishara da kishin addini mai ɗaci a kan masu adawa da su, kada su yi fahariya da iliminsu na addini, domin suna yi wa gaskiyar da suke ikirarin koyarwa ƙarya. Irin wannan hikima tana fitowa daga biye wa halin duniya na mutum da sha'awoyinsa na jiki, kuma hikimar aljanu ce; gama inda akwai kishin addini mai zafi wanda ba ya jure wa saɓanin ra'ayi, da ƙiyayya, a can akwai ruɗani da hargitsi, rashin bin ƙa'ida, da kowane irin aikin da ya saɓa wa halin Kirista. Amma hikimar da Kiristi kansa, ko Ruhu, ya sauko da ita daga sama, da farko tana da tsabta daga sha'awoyin jiki da son duniya, tana da ladabi da son zaman lafiya (ba mai rigima ba), tana yarda a lallashe ta ta gafarta, tana cike da tausayi ga masu shan wahala, tana yalwata da kyawawan 'ya'yan tsarki da adalci, ba ta nuna son kai a hukunci, kuma ba ta da riya ko munafunci; an tsauta wa Yahudawa saboda dukan miyagun halayen da suka saɓa wa waɗannan. Wannan kyakkyawan hali da hikima ta sama, waɗanda su ne amfanin addinin Kirista, waɗanda suke aikata zaman lafiya kuma suke ƙarfafa shi a tsakanin 'yan Adam suna shuka su ba cikin husuma da faɗa ba, amma cikin zaman lafiya da jituwa.
13 Wane ne mai hikima da fahimta a cikinku? Bari yă nuna ta ta wurin rayuwarsa mai kyau, ta wurin ayyukan da aka yi cikin tawali’un da suke fitowa daga hikima. 14 Amma in kuna cike da mugun kishi da kuma sonkai a cikin zukatanku, kada ku yi taƙama game da wannan, ko ku danne gaskiya. 15 Irin wannan “hikima” ba daga sama ta sauko ba, ta duniya ce, ta rashin ruhaniya, ta Iblis kuma. 16 Gama inda akwai kishi da sonkai, a can za a tarar da hargitsi da kowane irin mugun aiki.
17 Amma hikimar da ta zo daga sama da fari tana da tsabta gaba ɗaya; sa’an nan mai ƙaunar salama ce, mai sanin ya kamata, mai biyayya, cike da jinƙai da aiki mai kyau, marar nuna bambanci, sahihiya kuma. 18 Masu salama da suke shuki cikin salama sukan girbe adalci.
Faɗace-faɗacensu Suna Fitowa Daga Sha'awoyinsu
Bayan ya bayyana sakamakon hikimar da take daga sama, Yaƙub ya nuna cewa himmarsu ta addini mai tsanani ba za ta iya fitowa daga ruhun Allah kamar yadda suke da'awa ba, domin abin da ruhun yake haifarwa shi ne salama da jituwa. Maimakon haka, himmarsu ta fito ne daga hikimar da take daga ƙasa. Dalilin dukan yaƙe-yaƙensu da faɗace-faɗacensu yana cikin buƙatun jin daɗin jikinsu da sha'awoyinsu, waɗanda suke yaƙi a cikin gaɓoɓinsu suna gāba da saninsu da lamirinsu. Suna marmarin yin mulki a kan arna da kuma samun 'yanci daga biyan haraji, amma ba sa samun biyan sha'awoyin jikinsu. Suna kashe arna saboda himmarsu ta kawar da bautar gumaka, amma ba sa iya samun abin da suke marmari sosai. Suna faɗa da yaƙi domin su mallake su, duk da haka ƙoƙarinsu yana ci tura, domin ba sa tambaya ko wannan nufin Allah ne. Kuma sa'ad da suke addu'a, ba sa samun abin da suke roƙa, domin suna roƙo ne da mugayen manufofi. Sun karya alkawarin aurensu da Allah ta wurin ƙaunar duniya fiye da shi. Ashe ba su san cewa tsananin ƙaunar wannan duniya ta yanzu ƙiyayya ce a fili ga Allah ba? Suna tsammani Nassi yana la'antar irin wannan halin son duniya ba tare da dalili ba ne (Romawa 8:7), ko kuma cewa ruhun Allah, wanda hikima ta gaskiya take fitowa daga gare shi, yana haifar da hassada da kwaɗayi da karkata ga al'amuran duniya? Sam ko kaɗan; domin ruhunsa yana ba da alheri mafi girma, yana sa mutane su kasance da tawali'u da ƙauna da kuma rashin wuce gona da iri game da abubuwan duniya, kamar yadda Nassi ya ce (Karin Magana 3:34, a cikin Septuagint). Ana kiransu su miƙa wuya ga yadda Allah yake bi da su da kuma nufinsa, su kuma yi tsayayya da babban maƙiyin cetonsu, wanda yake jawo yaƙe-yaƙensu da husumarsu. Zai guje musu idan sun kasance masu tsarki a halayensu. Su kusanci Allah da zuciya mai tsabta, mai tawali'u, mai kuma ibada.
1 Me yake jawo faɗace-faɗace da gardandami a tsakaninku? Ashe, ba sha’awace-sha’awacenku da suke yaƙi a zukatanku ba ne? 2 Kukan nemi abu ku rasa, sai ku yi kisa da ƙyashi. In kuka rasa abin da kuke nema sai ku shiga yin gardama da faɗa. Kukan rasa ne, domin ba ku roƙi Allah ba. 3 Sa’ad da kuka roƙa, ba kwa samu, don kun roƙa da mugun nufi, don ku kashe abin da kuka samu a kan sha’awace-sha’awacenku.
4 Ku mazinata, ba ku san cewa abokantaka da duniya gāba ce da Allah ba? Duk wanda ya zaɓa yă zama abokin duniya ya zama abokin gāban Allah ke nan. 5 Ko kuna tsammani a banza ne Nassi ya ce ruhun da ya sa yă zauna a cikinmu yana kishi sosai? 6 Amma yakan ba mu alheri a yalwace. Shi ya sa Nassi ya ce,
“Allah yana gāba da masu girman kai
amma yakan ba da alheri ga masu tawali’u.”
7 Saboda haka, ku miƙa kanku ga Allah. Ku yi tsayayya da Iblis, zai kuwa guje ku. 8 Ku matso kusa da Allah shi kuwa zai matso kusa da ku. Ku wanke hannuwanku, ku masu zunubi, ku kuma tsarkake zukatanku, ku masu zuciya biyu. 9 Ku yi baƙin ciki, ku yi makoki ku kuma yi kuka. Ku mai da dariyarku ta zama makoki, farin cikinku kuma yă zama ɓacin zuciya. 10 Ku ƙasƙantar da kanku a gaban Ubangiji, zai kuwa ɗaukaka ku.
Kada Ku Yi Mummunar Magana game da Waɗanda Suka Bambanta da Ku
Yaƙub yana gargaɗinsu su guji kowane irin ɓatanci, musamman waɗanda suka tuba daga addinin Yahuda masu tsananin kishi, kada su riƙa suka da yin mummunar magana game da waɗanda suka bambanta da su a ra'ayin addini, waɗanda kuma suka gaskata cewa an 'yantar da su daga duk wani wajibin bin dokokin ibada. Domin waɗanda suke hukunta wasu saboda neman cin gajiyar 'yancinsu na Kirista, a zahiri suna magana ne gāba da dokar Kirista (Firistoci 19:16; Zabura 15:3; Mattiyu 7:1; Luka 6:37).
11 ’Yan’uwa, kada ku ɓata wa juna suna. Duk wanda ya zargi ɗan’uwansa ko ya ɗora masa laifi, yana gāba da doka ne yana kuma yin mata shari’a ke nan. In kuwa ka ɗora wa shari’a laifi, kai ba mai binta ba ne, mai ɗora mata laifi ne. 12 Akwai Mai ba da doka da kuma Alƙali guda ɗaya tak, shi ne yake da ikon ceto da kuma hallakarwa. Amma kai, wane ne da za ka hukunta maƙwabcinka?
Shirye-shiryensu Sun Manta da Raunin Rai
Daga nan Yaƙub ya tsawata musu saboda yawan dogaronsu ga dukan dabarunsu da shirye-shiryensu na duniya, da kuma tsammanin rayuwarsu za ta ci gaba, ba tare da la'akari da rauninta da rashin tabbacinta ba, kamar dai dukan abubuwan da suke faruwa suna ƙarƙashin ikonsu ne. Ana nuna wautar irin wannan hali ta wurin yadda rayuwar ɗan Adam take wucewa da sauri. Duk wanda ya san aikinsa amma bai yi shi ba, zunubinsa ya ƙara muni.
13 Yanzu fa sai ku saurara, ku da kuke cewa, “Yau ko gobe za mu je wannan ko wancan birni, mu yi shekara a can, mu yi kasuwanci, mu ci riba.” 14 Alhali kuwa ba ku ma san abin da zai faru gobe ba. Wane iri ne ranku? Ku kamar hazo ne da yake bayyana na ɗan lokaci sa’an nan yă ɓace. 15 A maimakon haka, ya kamata ku ce, “In Ubangiji ya yarda, muna kuma a raye, za mu yi wannan ko wancan.” 16 Ga shi, kuna fariya da taƙama. Duk irin wannan taƙama mugun abu ne. 17 Saboda haka, duk wanda ya san abu mai kyan da ya kamata yă yi, bai kuwa yi ba, ya yi zunubi ke nan.
Hukunci Yana Zuwa a kan Mawadata Masu Kwaɗayi
Bayan ya tunasar da Yahudawa rashin tabbas na wannan rai da kuma yadda nasararsu wajen neman abubuwan duniya take cikin haɗari, Yaƙub ya yi magana musamman ga ɓangaren al'ummar da ba su ba da gaskiya ba, waɗanda suka shagala ƙwarai da kwaɗayi da tara dukiya. Da ruhu da ƙarfin annabi ya bayyana musu mummunar halaka da masifun da suke zuwa kansu, domin ya nuna wautar dogara ga abubuwan da za su rasa ba da daɗewa ba. Sa'ad da aka zubo hukuncin Allah mai ban tsoro da aka furta a kan al'ummarsu, za a ƙwace dukiyar da suka samu ta hanyar zalunci. Kukan ma'aikatan da suka cuce su (Maimaitawar Shari'a 24; Firistoci 19:13) ya kai sama, yana roƙon Allah ya ɗauki fansa. Sun yi rayuwa suna biyan dukan sha'awoyin jikinsu ba tare da kamewa ba. Sun kitse zukatansu kamar yadda ake ciyar da dabbobi domin ranar yanka. Sun hukunta Mai Adalci sun kuma kashe shi, kuma har yanzu Allah bai yi tsayayya da su ba.
1 Yanzu fa sai ku saurara, ku masu arziki, ku yi kuka da ihu, saboda azabar da take zuwa a kanku. 2 Arzikinku ya ruɓa, asu kuma sun cinye tufafinku. 3 Zinariyarku da azurfarku sun yi tsatsa. Tsatsarsu kuwa za tă zama shaida a kanku, ta kuma ci namar jikinku kamar wuta. Kun ɓoye dukiya a kwanakin ƙarshe. 4 Ga shi! Zaluncin da kuka yi na hakkin ma’aikatan gonakinku yana ta ƙara. Kukan masu girbi ya kai kunnuwan Ubangiji Maɗaukaki. 5 Kun yi rayuwar jin daɗi a duniya kuna ci kuna sha na ganin dama. Kun ciyar da kanku kun yi ƙiba don ranar yanka. 6 Kun hukunta kun kuma kashe mutane marasa laifi, waɗanda ba su yi gāba da ku ba.
Ku Jira Zuwan Ubangiji da Haƙuri
Tun da Yahudawa marasa bangaskiya ba su riga sun karɓi hukuncin da dole ne ya biyo bayan laifuffukansu marasa misali ba, ana ƙarfafa Kiristocin Yahuda waɗanda waɗannan Yahudawa suke tsananta wa su bi misalin Shugabansu mai albarka, su jira zuwan Ubangiji da haƙuri, wanda zai zartar da hukunci a kan al'ummarsu, ya kuma tanada hanyar cetonsu. Ya roƙe su kada su yi nishi ko su yi addu'ar neman fansa a kan masu tsananta musu, don kada a hukunta su ma tare da su; domin Kiristi kaɗai ne yake da ikon yin hukunci, kuma yana gab da zartar da hukunci a kan marasa biyayya. Domin ya ƙara ƙarfafa su cikin bangaskiya da haƙuri, Yaƙub ya kira su su ɗauki annabawan da suka yi magana da kakanninsu da ikon Allah a matsayin misalinsu na shan wahala da haƙuri.
7 Saboda haka ’yan’uwa, sai ku yi haƙuri har dawowar Ubangiji. Ku dubi yadda manomi yakan jira gona ta ba da amfaninta mai kyau, da kuma yadda yake haƙurin jiran ruwan sama na damina da na kaka. 8 Haka ku ma, ku yi haƙuri, ku tsaya da ƙarfi, gama dawowar Ubangiji ya yi kusa. 9 ’Yan’uwa, kada ku yi gunaguni da juna, don kada a hukunta ku. Alƙalin yana tsaye a bakin ƙofa!
10 ’Yan’uwa, ku ɗauki annabawa da suka yi magana a cikin sunan Ubangiji, a matsayin gurbi na haƙuri a cikin shan wahala. 11 Kamar yadda kuka sani, mukan ce da waɗanda suka jure, masu albarka ne. Kun ji daurewar Ayuba, kuka kuma ga abin da Ubangiji ya yi a ƙarshe. Ubangiji yana cike da tausayi da jinƙai.
12 ’Yan’uwana, fiye da kome, kada ku yi rantsuwa ko da sama, ko da ƙasa ko da wani abu dabam. Bari “I” naku yă zama “I”. “A’a” naku kuma yă zama “A’a”, don kada a hukunta ku.
Addu'ar Bangaskiya Tana Warkar da Marasa Lafiya
A kowane yanayi na rayuwa, yana ƙarfafa su su kasance da ruhun ibada da ya dace. A lokacin rashin lafiya da cuta, su kira dattawan ikilisiya, waɗanda suke da baiwar warkarwa, su yi musu addu'a su kuma shafe su da mai, kamar yadda al'adar Yahuda take, da begen cewa ta wurin tuba ta gaskiya za a gafarta zunubinsu, a kuma kawar da rashin lafiyarsu ta wurin mu'ujiza. Sa'ad da addu'ar bangaskiya ta yi nasara, Ubangiji Yesu zai tashe su su sāke samun lafiya, yana nuna ta wurin warkarwa ba zato ba tsammani cewa an gafarta zunuban da suka jawo musu wahalar. Ana ƙarfafa su su furta wa juna laifofinsu, domin su sami gafara da addu'o'in waɗanda suka yi wa laifi. Addu'ar adali mai baiwar warkarwa (da alama shi ne dattijon da aka ambata a aya ta 14), wanda Ruhun Allah yake motsawa, tana da iko mai girma, tana kuma samun amsa sosai daga Allah domin marasa lafiya su warke. Don ya ƙara motsa su su yi addu'a da ƙwazo, ya kuma ƙara amincewarsu da bangaskiyarsu ga shigar Allah cikin al'amura ta hanyar mu'ujiza idan hakan zai ɗaukaka shi, ya ba su misalin Iliya, wanda yake mutum mai irin halinsu da kasawarsu, kuma shi ma ba ya iya yin mu'ujiza da kansa. Duk da haka, sa'ad da ya yi addu'a sau biyu da bangaskiya da ƙwazo, yana bin motsawar da ya ji a zuciyarsa, Allah ya ji addu'arsa, ya kuma amsa ta a hanya mai ban mamaki a duka lokutan biyu. Baiwar warkarwa da ta yin mu'ujizai abubuwa ne da ya kamata a yi marmarinsu sosai; amma duk wanda ya dawo da mai zunubi daga ɓatacciyar hanyarsa yana yin aikin da ya fi kowace warkarwar jiki ta mu'ujiza karɓuwa. Domin zai ceci rai daga mutuwa ta har abada, ya kuma rufe zunubai masu yawa, tun da Allah ba ya hukunta waɗanda suka tuba daga zunubansu suka kuma juyo gare shi.
13 Akwai waninku da yake shan wahala? Ya kamata yă yi addu’a. Akwai wani mai murna? Sai yă rera waƙoƙin yabo. 14 Akwai waninku da yake ciwo? Ya kamata yă kira dattawan ikkilisiya su yi masa addu’a, su kuma shafa masa mai cikin sunan Ubangiji. 15 Addu’ar da aka yi cikin bangaskiya, za tă warkar da marar lafiya, Ubangiji zai tashe shi. In ya yi zunubi kuwa za a gafarta masa. 16 Saboda haka, ku furta wa juna zunubanku, ku yi addu’a saboda juna, domin ku sami warkarwa. Addu’ar mai adalci tana da iko da kuma amfani.
17 Iliya mutum ne kamar mu. Ya yi addu’a da gaske don kada a yi ruwan sama, ba a kuma yi ruwan sama a ƙasar ba har shekaru uku da rabi. 18 Ya sāke yin addu’a, sai sammai suka ba da ruwan sama, ƙasa kuma ta ba da amfaninta.
19 ’Yan’uwana, in waninku ya kauce daga gaskiya, wani kuma ya komo da shi, 20 sai yă tuna da wannan. Duk wanda ya komo da mai zunubi daga kaucewarsa, zai cece shi daga mutuwa, yă kuma rufe zunubai masu ɗumbun yawa.
Bulus Ya Yi Shekara Biyu a Roma
Bulus ya zauna a Roma shekara biyu, kuma a wannan lokacin Yahudawa ba su yi ƙarfin halin gurfanar da shi a gaban sarki ba.
30 Shekaru biyu cif Bulus ya zauna a can a gidansa na haya yana marabtar duk wanda ya je wurinsa. 31 Ya yi wa’azin mulkin Allah yana kuma koyarwa game da Ubangiji Yesu Kiristi, gabagadi ba tare da wani abu ya hana shi ba.