Zaɓaɓɓu Sun Same Shi, Sauran Kuwa An Makantar da Su
Bulus ya ci gaba da tabbatar da cewa ko da yake Isra’ila a matsayin al’umma ba su sami kuɓuta da adalcin da suka nema ta wurin ayyukan Doka ba, zaɓaɓɓun da suka rage waɗanda suka karɓi bishara sun same shi, sauran kuwa an makantar da su, aka rufe idanunsu ga gaskiya. Wannan ya cika annabcin Ishaya da na Dawuda, wanda ya riga ya faɗi mummunan halin da suka shiga yanzu saboda taurarewar zuciyarsu da suka nace a kai. Hakan ya mai da mafificin albarkunsu su zama la’anoni da tarko da kuma hanyar hukunta su, ta wurin sa su sa ran Almasihu na duniya. Dawuda ya kuma annabta cewa rashin bangaskiyarsu zai kai su ga matsananciyar bauta da wulaƙanci.
58 bayan haihuwar Almasihu
Biblica® Open Hausa Contemporary Bible™ (OHCB)
7 To, sai me? Abin da Isra’ila suka nema da himma ba su samu ba, amma zaɓaɓɓun suka samu. Sauran suka taurare, 8 kamar yadda yake a rubuce cewa,
“Allah ya ba su ruhun ruɗewa,
idanu don su kāsa gani,
da kuma kunnuwa don su kāsa ji,
har yă zuwa yau.”
9 Dawuda kuma ya ce,
“Bari teburin cin abincinsu yă zama musu tarko,
sanadin fāɗuwa da dutsen sa tuntuɓe da kuma ramuwa a kansu.
10 Bari idanunsu su duhunta don kada su iya gani,
bayansu kuma yă tanƙware har abada.”
Yahudawa Ba Su Fāɗi Har Su Kasa Farfaɗowa Ba
Ga tambayar ko Yahudawa sun yi tuntuɓe har suka fāɗi yadda ba za su iya farfaɗowa ba, Bulus ya amsa, “Ko kaɗan!” Ƙin karɓar Kiristi da suka yi ya gaggauta kiran Al’ummai, kuma an nufi karɓar Al’ummai cikin alkawari da Allah domin amfanin Yahudawa, don a motsa su su ma su yi marmarin samun rabo cikin albarkun bishara. Ya annabta maidowarsu a ƙarshe, ya kuma yi bayanin cewa idan ta wurin rashin bangaskiyarsu aka nuna wadatar alherin Allah ga duniyar Al’ummai, balle fa yadda dawowarsu za ta ƙara bayyana girman alherinsa da ɗaukakarsa! Yana alfahari da hidimar yin wa’azi a cikin Al’ummai da aka ba shi amana, yana sa ran cewa ta wurinsa Yahudawa za su motsu su yi koyi da Al’ummai, Al’ummai kuma su koyi girmama Yahudawa. Ya sake cewa idan faɗuwarsu ta zama sanadin sulhunta duniyar arna da Allah, maido da al’ummar Yahuda zai fi haka wajen tabbatar da gaskiyar Kiristanci, zai kuma kawo farin ciki ga duniya tamkar sun tashi daga matattu. Domin idan Allah ya karɓi raguwar Yahudawa, nunan fari waɗanda suka ba da gaskiya, zai karɓi dukan al’ummar Yahuda sa’ad da su ma suka ba da gaskiya. Kuma idan an ɗauki Ibrahim, tushen wannan al’umma, a matsayin mai adalci ta wurin bangaskiya, haka nan za a ɗauki rassansa bisa waɗannan sharuɗɗa.
11 Har yanzu ina da tambaya. Sun yi tuntuɓe har ya kai ga fāɗuwar da ba za su iya tashi ba ne? Sam, ko kaɗan! A maimako, saboda laifinsu ne ceto ya zo ga Al’ummai don a sa mutanen Isra’ila su ji kishi. 12 Amma in laifinsu yana nufin albarka ga duniya, hasararsu kuma albarka ga Al’ummai, ina misalin yalwar da albarkunsu za su kawo!
13 Ina magana da ku ne fa Al’ummai. Tun da yake ni manzo ne ga Al’ummai, ina taƙama da aikin nan nawa, 14 da fata zan rura kabilata a ta kowace hanya su ji kishi har ma yă sa in ceci waɗansunsu. 15 Gama in ƙinsu da aka yi ya zama sulhu ga duniya, me karɓarsu za tă zama in ba rai daga matattu ba? 16 In sashen da aka miƙa a matsayin nunan fari tsattsarka ne, to, sauran ma tsattsarka ne; in saiwar tsattsarka ce, to, sauran rassan ma tsattsarka ne.
Al’ummai da Aka Dasa a Jiki Kada Su Rena Yahudawa
Bulus ya roƙi Al’ummai kada su yi wa Yahudawa ba’a ko su rena su domin yanzu an yanke su daga zama mutanen Allah. Ya kamata su tuna cewa su kansu, kamar zaitun na jeji, an dasa su a cikin sauran rassan, aka sa su yi tarayya da su cikin tushe da wadatar kyakkyawan zaitun, suna samun dukan amfanin ruhaniya da gatansu daga tushensa, wato daga alkawarin da aka yi da Ibrahim. An gargaɗe su kada su yi murna ta fariya saboda fifikon da aka ba su yanzu, domin Yahudawa sun fāɗi saboda rashin bangaskiya, su kuwa suna tsaye ta wurin bangaskiya; saboda haka kada su yi girman kai, sai dai su ji tsoro. Domin idan Allah bai ƙyale rassan asali ba, ba za su sa ran zai ƙyale su ba. An umarce su su tuna da tsananin Allah ga Yahudawa da suka fāɗi, da kuma yawan jinƙansa gare su idan suka ci gaba da bangaskiya gare shi; in ba haka ba, su ma za a yanke su. Yahudawa kuma, idan ba su nace cikin rashin bangaskiya ba, za a sāke dasa su, a maido musu da gatan da suka rasa, abin da Allah cikin jinƙansa har yanzu yake da ikon yi. Domin idan Al’ummai, kamar reshen jeji marar ’ya’ya, an dasa su cikin kyakkyawan itace saɓanin yadda aka saba a halitta, aka kawo su ga sanin Allah aka kuma shigar da su cikin alkawari da shi, balle fa rassan asali, waɗanda suka riga suka karɓi Doka da Annabawa, a kawo su ga sanin ceto a kuma sāke dasa su cikin nasu itacen zaitun!
17 In an sassare waɗansu rassa, kai kuwa da kake kai zaitun jeji, aka ɗauke ka aka kuma yi muku aure, a yanzu kuwa kana shan ni’imar saiwar zaitun ɗin nan tare da sauran rassan, 18 kada ka yi taƙama cewa ka fi waɗancan rassan da aka sassare. In kuwa ka yi haka, to, ka yi la’akari da wannan. Ba kai ne kake taimakon saiwar ba, saiwar ce take taimakonka. 19 To, kana iya cewa, “An sassare rassan ne don a ɗaura aure da ni.” 20 Haka yake. Amma an sassare su ne saboda rashin bangaskiya, kai kuma kana tsaye ta wurin bangaskiya. Kada ka yi taƙama, sai dai ka ji tsoro. 21 Gama in har Allah bai bar rassan nan na asali ba, kai ma ba zai bar ka ba.
22 Ka lura fa da alheri da kuma tsananin Allah, tsanani ga waɗanda suka fāɗi, amma alheri a gare ka, da fata za ka ci gaba cikin alherinsa. In ba haka ba, kai ma za a sare ka. 23 In kuwa ba su nace cikin rashin bangaskiya ba, za a sāke ɗaura aure da su, domin Allah yana iya sāke haɗa su. 24 Kai ma da aka saro daga zaitun ɗin da asalinsa yake na jeji, aka ɗaura aure da kai a jikin zaitun ɗin na gida, saɓanin yadda aka saba, balle waɗannan rassa na asali, da za a ɗaura aure da su a jikin zaitun ɗin nan nasu na asali?
Asirin Maidowar Isra’ila
Bulus ya tabbatar cewa ba ya so Al’ummai su kasance cikin jahilci game da asirin maido da Yahudawa a nan gaba, don kada su ɗauka cewa cancantarsu ta fi yadda take. Ya tabbatar cewa wani ɓangare na Isra’ila ya makance har sai ikilisiyar Al’ummai ta cika, sa’an nan za a kawo Yahudawa da kansu ga sanin ceto, kamar yadda annabawansu suka annabta. Kuma Allah, sa’ad da ya kawar da zunubansu, zai sāke shigar da su cikin alkawari, ya kuma maido musu da gata da suka rasa (gwada da aya ta 27; Ishaya 59:20–21). An ƙi Yahudawa marasa bangaskiya, waɗanda suke abokan gāban bishara, domin Allah ya ba Al’ummai dama a maimakonsu. Amma game da zaɓen da Allah ya fara yi musu su zama mutanensa, ana ƙaunarsu saboda kakanninsu. Baiwar Allah ta kyauta da kuma kiran zuriyar Ibrahim ba abubuwan da za a canja ba ne. Gama kamar yadda Al’ummai suka sami jinƙai yanzu ta wurin rashin bangaskiyar Yahudawa, haka nan za a nuna wa Yahudawan da ba su ba da gaskiya ba irin wannan jinƙai. Gama Allah ya kulle Yahudawa da Al’ummai duka cikin rashin bangaskiya, kowannensu ya ƙi bin hasken da yake da shi a lokacinsa, domin a ba kowa baiwar gafara ta kyauta daidai wa daida.
25 Ba na so ku kasance cikin rashin sani game da wannan asirin ’yan’uwa, domin kada ku ɗaga kai. Isra’ila sun ɗanɗana sashe na taurarewa har sai da shigowar Al’ummai masu yawa ya cika. 26 Ta haka kuwa za a ceci dukan Isra’ila, kamar yadda yake a rubuce cewa,
“Mai ceto zai zo daga Sihiyona;
zai kawar da rashin bin Allah daga Yaƙub.
27 Wannan kuwa shi ne alkawarina da su
sa’ad da na ɗauke musu zunubansu.”
28 Game da zancen nan na bishara kuwa, su abokan gāba ne saboda ku; amma game da zaɓen kuwa, su ƙaunatattunsa ne, albarkacin kakannin kakanninsu, 29 gama kyautar Allah da kiransa ba a sokewa. 30 Kamar yadda a dā can ku da kuke marasa biyayya ga Allah kuka sami jinƙai yanzu ta dalilin rashin biyayyarsu, 31 haka su ma suka zama marasa biyayya a yanzu domin su ma su sami jinƙai ta dalilin jinƙan da Allah ya yi muku. 32 Gama Allah ya daure dukan mutane ga rashin biyayya don yă nuna jinƙai ga kowa.
Yabon Bulus ga Hikimar Allah da Ba a Iya Gano Zurfinta
Bulus ya ƙare wannan tattaunawa mai muhimmanci gaba ɗaya da kalmomin al’ajabi da yabo masu cike da farin ciki saboda hikimar Allah da nagartarsa a sha’aninsa da ’yan adam. Ya tabbatar cewa babu wanda zai iya gane hukunce-hukuncen Allah da shawarwarinsa na ɓoye, kuma zaɓen Yahudawa ko Al’ummai ya yi daidai ƙwarai da adalcinsa, domin babu wanda zai iya da’awar cewa Allah yana bin sa wani hakki. Shi ne mafarin kome kuma mai sa kome ya kasance; ta wurinsa da kuma ta hanyarsa ne dukkan abubuwa suke wanzuwa. Saboda haka, bari a ɗaukaka Allah har abada cikin dukan ayyukansa.
33 Kai, zurfin yalwar hikima da kuma sanin Allah yana nan a yalwace!
Hukunce-hukuncensa kuma su fi gaban bincike,
hanyoyinsa kuwa sun wuce gaban ganewa!
34 “Wa ya taɓa sanin zuciyar Ubangiji?
Ko kuwa yă ba shi shawara?”
35 “Wa ya taɓa ba wa Allah wani abu,
da Allah zai sāka masa?”
36 Gama daga gare shi, ta wurinsa, da kuma saboda shi ne dukan abubuwa suka kasance.
Ɗaukaka ta tabbata a gare shi har abada! Amin.
An Roƙi Romawa Su Zama Hadayu Masu Rai
Bayan ya gama ɓangaren wasiƙarsa da ya shafi koyarwar bangaskiya, Bulus ya nanata bukatar rayuwa mai tsarki wadda aka nufa waɗannan koyarwa su koyar. Ya yi kira ga Romawa su miƙa jikinsu a bagaden Allah na ruhaniya a matsayin hadaya mai rai, a madadin dabbobin da ake miƙa wa Allah ƙarƙashin Dokar Musa, su keɓe jikinsu gaba ɗaya ga Allah. Wannan shi ne hidimar Kirista abin karɓa kuma mai ma’ana. Ya roƙe su kada su bi al’adu da ra’ayoyin duniyar nan, amma a canja halinsu da tunaninsu, domin su aikata cikakken nufin Allah abin karɓa a rayuwarsu, su kuma nuna wa wasu abin da wannan nufi yake. Bisa matsayinsa na manzo, Bulus ya gargaɗe su kada su ɗauki kansu fiye da yadda suke saboda baiwarsu ta ruhaniya, domin ko da yake baiwarsu ta bambanta, su gaɓoɓin jiki ɗaya ne, kowannensu kuma yana bukatar sauran. Ya roƙe su su yi amfani da baiwar da aka danƙa wa kowannensu da ƙwazo da aminci.
1 Saboda haka, ina roƙonku, ’yan’uwa, saboda yawan jinƙan Allah, ku miƙa jikunanku hadaya wadda take mai rai, mai tsarki abin karɓa kuma ga Allah, wannan ita ce hanyar hidimarku ta ruhaniya. 2 Kada ku ci gaba da yin abin da duniya take yi, sai dai ku bar halinku ya sāke, ta wurin sabunta hankalinku ɗungum, don ku tabbatar da abin da Allah yake so yake, abu mai kyau, mai daɗi da kuma cikakke.
3 Gama ta wurin alherin nan da aka yi mini ne ina ce wa kowannenku. Kada yă ɗauki kansa fiye da yadda ya kamata, a maimakon haka bari yă auna kansa cikin natsuwa, gwargwadon baiwar bangaskiyar da Allah yi masa. 4 Kamar dai yadda kowannenmu yake da jiki ɗaya da gaɓoɓi da yawa, gaɓoɓin nan kuwa ba aiki iri ɗaya suke yi ba, 5 haka ma a cikin Kiristi mu da muke da yawa mun zama jiki ɗaya, kuma kowace gaɓar ɗan’uwan sauran ne. 6 Muna da baye-baye dabam-dabam, gwargwadon alherin da aka yi mana. In baiwar mutum ta yin annabci ce, sai yă yi amfani da ita gwargwadon bangaskiyarsa. 7 In ta hidima ce; sai yă yi hidima. In kuma ta koyarwa ce, sai yă koyar; 8 in ta ƙarfafawa ce, sai yă ƙarfafa; in kuma ta ba da taimako ce don biyan bukatun waɗansu, sai yă yi haka hannu sake; in ta shugabanci ce, sai yă yi shugabanci da himma; in ta nuna jinƙai ce, sai yă yi haka da fara’a.
Bulus Ya Yi Kira ga Ƙauna, Tawali’u, da Rashin Ɗaukar Fansa
Bulus ya ci gaba da koyarwarsa game da rayuwar yau da kullum, yana roƙonsu su ƙaunaci juna kuma su yi wa kowa alheri; su kasance da tawali’u, ƙwazo, sadaukarwa ga Allah, da tausaya wa juna; kada su nemi ɗaukar fansa, amma su rinjayi mugunta da nagarta, tare da sauran muhimman wajibai na kyawawan halaye.
9 Dole ƙauna tă zama ta gaskiya. Ku ƙi duk abin da yake mugu; ku manne wa abin da yake nagari. 10 Ku ba da kanku ga juna cikin ƙauna irin ta ’yan’uwa. Kowa yă yi ƙoƙari wajen girmama wani fiye da kansa. 11 Kada ku zama marasa himma, sai dai masu himma a ruhaniyarku, kuna bauta wa Ubangiji. 12 Ku yi farin ciki cikin bege, haƙuri cikin shan wuya, aminci cikin addu’a. 13 Ku taimaki mutanen Allah masu bukata. Ku zama masu karɓan baƙi.
14 Ku sa wa masu tsananta muku albarka; ku sa albarka kada fa ku la’anta. 15 Ku yi murna da masu murna, ku yi kuka da masu kuka. 16 Ku yi zaman lafiya da juna. Kada ku nuna girman kai, sai ma ku riƙa cuɗanya da talakawa. Kada ku zama masu ɗaga kai.
17 Idan kowa ya yi muku mugunta, kada ku sāka masa da mugunta. Ku lura don ku aikata abin da kowa zai iya gani cewa daidai ne. 18 Ku yi iya ƙoƙarinku, in zai yiwu, ku yi zaman lafiya da kowa. 19 Kada ku yi ramuwa, abokaina, sai dai ku bar wa Allah. Gama a rubuce yake cewa, “Ramuwa tawa ce; zan kuwa sāka,” in ji Ubangiji. 20 A maimakon haka,
“In abokin gābanka yana jin yunwa, ka ciyar da shi;
in yana jin ƙishirwa, ka ba shi ruwan sha.
Ta yin haka, za ka tara garwashin wuta a kansa.”
21 Kada ku bar mugunta ta sha kanku, sai dai ku sha kan mugunta ta wurin aikata nagarta.