Bahin 7: Ang Kataposang Panaw ni Pablo ug ang Pagkahingpit sa Kanon
Gikan sa pagsugod sa ikalima ug kataposang panaw ni Pablo hangtod sa pagkahingpit sa kanon sa tibuok Kasulatan, uban sa usa ka mubo nga kinatibuk-ang pagtan-aw sa kasaysayan sa Cristohanong iglesia hangtod sa karon.
Si Pablo Nagsulat ngadto sa mga Hebreo
Si Pablo, samtang naghulat kang Timoteo didto sa Italia, nagsulat sa yawe sa Daang Tugon, ang sulat ngadto sa mga Hebreo. Gisulat niya kini aron pamatud-an ngadto sa mga Judio, gikan sa ilang kaugalingong Kasulatan, ang pagkatawhanon, pagka-Dios, pagpasig-uli pinaagi sa halad, ug pagpangamuyo ni Cristo, ang pagkalabaw sa maayong balita kay sa Balaod, ug ang tinuod nga katuyoan ug laraw sa mga kahikayan ni Moises.
62 human matawo si Cristo
Biblica® Open Ang Pulong sa Dios™ (OCCB)
Ang Duha ka Pinadayag Gikan sa Usa ka Dios
Nagsugod si Pablo pinaagi sa pagpamatuod nga ang Judio ug Cristohanong mga pinadayag gihatag sa samang Dios, ug mihinapos nga busa kinahanglan magkauyon kini ug magpasabot sa usag usa. Gipahayag nga mas labaw ang maayong balita, kay gihatag kini pinaagi sa gisaad nga Anak sa Dios, ang gitudlo nga manununod sa tanang butang. Siya mao ang gipadayag nga himaya ug ang dagway nga nahimong tawo sa dili makita nga Amahan nga Makagagahom, ug iyang gipadayon ang uniberso pinaagi sa iyang gahom. Human ihalad ang iyang kaugalingon isip halad sa pagpasig-uli alang sa mga sala sa tawo, mibalik siya diha sa iyang tawhanong kinaiya ngadto sa kahalangdon uban sa Amahan nga iya sa iyang diosnong kinaiya sa wala pa mabuhat ang kalibotan.
1 Kaniadto, daghang higayon nga misulti ang Dios ngadto sa atong mga katigulangan pinaagi sa mga propeta ug sa nagkalain-lain nga pamaagi. 2 Apan niining ulahing mga adlaw, nakigsulti siya kanato pinaagi sa iyang Anak. Pinaagi kaniya, gimugna sa Dios ang tibuok kalibotan ug siya usab ang iyang gipili nga manag-iya sa tanan. 3 Diha kaniya makita ang nagsidlak nga gahom sa Dios, ug kon unsa ang Dios mao usab siya. Siya mao ang nagbuot sa tanang mga butang sa tibuok kalibotan pinaagi sa iyang gamhanan nga pulong. Sa dihang nahinloan niya kita sa atong mga sala, milingkod siya sa tuong dapit aron magdumala kauban ang Dios.
Ang Anak Mas Labaw kay sa mga Anghel
Aron pamatud-an ang iyang punto, nga si Cristo labaw sa tanang binuhat, gipahayag ni Pablo ang pagkadios sa Anak sa Dios, nga lahi ug labaw sa kinaiya sa mga anghel. Ang iyang ngalan labaw sa ilang mga ngalan tungod sa panulondon, o sa iyang kinaiyanhong katungod (Salmo 2:2). Gisimba siya sa mga anghel (Salmo 97:7), nga mao ang iyang espirituhanong mga alagad ug sulugoon (Salmo 104:4). Ang iyang pagmando naglangkob sa duha ka kalibotan ug molungtad hangtod sa kahangtoran. Tungod sa iyang gugma sa pagkamatarong, nga gipakita sa iyang pagkahimong tawo ug kamatayon, gidihogan siya diha sa iyang tawhanong kinaiya sa mga gasa sa Espiritu Santo nga labaw sa tanang propeta, pari, ug hari nga nahiuna kaniya, ug gihiusa niya kining tulo ka katungdanan diha sa iyang kaugalingong persona. Aron dugang pang pamatud-an ang pagkalabaw ni Cristo, ug aron wagtangon ang sayop nga pagtuo nga ang mga anghel mitabang sa pagporma sa kalibotan, gipamatud-an ni Pablo pinaagi sa mga pulong ni David (Salmo 102:25–27) nga si Cristo mao ang nagbuhat sa langit ug sa yuta. Wagtangon niya kini ug pulihan og bag-ong langit ug bag-ong yuta, apan siya magpabiling dili mausab ug mao gihapon sa iyang kinaiya hangtod sa kahangtoran. Si Cristo labaw sa mga anghel, kay ang Amahan mismo wala maghatag kang bisan kinsa kanila sa kahimtang sa Anak (Salmo 110:1) ug sa pagmando sa tibuok uniberso: sila mga espiritung nagaalagad, nga ubos kaniya ug gigamit niya alang sa kaayohan sa katawhan.
4 Busa mas gamhanan ang Anak sa Dios ug mas halangdon ang iyang ngalan kaysa mga anghel.
5 Kay wala gayoy anghel nga giingnan sa Dios nga,
“Ikaw ang akong Anak,
ug karon ipaila ko nga ako ang imong Amahan.”
Ug wala usab moingon ang Dios bahin kang bisan kinsa nga anghel nga,
“Ako mahimong iyang Amahan,
ug siya mahimong akong Anak.”
6 Ug sa dihang ipadala na sa Dios ang iyang bugtong nga Anak dinhi sa kalibotan miingon siya,
“Ang tanang mga anghel sa Dios kinahanglan mosimba kaniya.”
7 Mao kini ang giingon sa Dios bahin sa mga anghel,
“Ang mga anghel akong mga sulugoon,
ug mahimo ko silang buhaton
nga sama sa hangin o sama sa kalayo nga nagdilaab.”
8 Apan ngadto sa iyang Anak, nag-ingon siya,
“Ang imong gingharian, O Dios, wala gayoy kataposan,
ug matarong ang imong pagdumala niini.
9 Nalipay ikaw sa mga buhat nga matarong,
apan gikaligutgotan mo ang mga buhat nga daotan.
Busa gipili ka sa Dios, nga imong Dios,
ug gihatagan kag kalipay
nga labaw pa kaysa gihatag niya sa imong mga kauban.”
10 Ug midugang siya pag-ingon ngadto sa iyang Anak,
“Ikaw, Ginoo, mao ang nagmugna sa kalibotan,
ug ang tanan nga ania niini gibuhat usab
sa imong mga kamot.
11 Kining tanan mahanaw, apan ikaw magpadayon sa gihapon.
Ang tanan madunot sama sa mga bisti.
12 Ug sama usab sa mga bisti,
pil-on mo kining tanan ug imo dayong ilisdan.
Apan ikaw magpabilin nga mao gihapon,
dili mausab hangtod sa kahangtoran.”
13 Bisan kanus-a, wala gayoy anghel nga giingnan sa Dios nga,
“Lingkod dinhi dapit sa akong tuo,
hangtod mapailalom ko kanimo ang imong mga kaaway.”
14 Dili ba nga ang mga anghel mga espiritu lang nga gisugo sa Dios nga motabang sa mga tawo nga iyang luwason?
Usa ka Pasidaan sa Pagpatalinghog sa Maayong Balita
Sa paggamit sa naunang pangatarongan, gipakita ni Pablo nga ang maayong balita ni Cristo nagkinahanglan sa kinatas-ang pagtagad ug pagsunod. Gikan sa mga silot nga gipahamtang sa karaang mga Israelinhon nga mitalikod, iyang gitapos nga kadtong motalikod sa maayong balita mag-atubang og mas bug-at nga paghukom. Kay ang maayong balita nagtanyag og mas dakong paglaom sa kaluwasan. Una kining gipadayag ni Cristo mismo ug sa ulahi gipamatud-an ngadto sa katawhan sa mga apostoles, nga nakadawat niini gikan kaniya, samtang ang Dios mihatag sa iyang kaugalingong pamatuod sa kamatuoran niini pinaagi sa mga milagro ug sa mga gasa sa iyang Espiritu Santo. Kini nga pamatuod labaw kay sa iya sa mga anghel, kay ang umaabot nga kalibotan, nga gisaad sa maayong balita, wala ipailalom sa mga anghel kondili kang Cristo.
1 Busa kinahanglan gayod nato nga tipigan ug maayo ang mga kamatuoran atong nadungog aron dili kita mahisalaag. 2 Ang Kasugoan nga gipadala pinaagi sa mga anghel napamatud-an nga tinuod gayod, ug ang matag-usa nga wala mosunod o wala motuman niini, gisilotan sumala sa iyang nahimo nga sala. 3 Busa dili gayod kita makalingkawas sa silot kon dili nato hatagan ug pagtagad kining kaluwasan nga wala gayoy sama. Ang Ginoo mismo mao ang una nga nagbutyag niini nga kaluwasan, ug gipamatud-an kini kanato sa mga tawong nakadungog kaniya. 4 Ug gipamatud-an usab kini sa Dios pinaagi sa nagkalain-laing mga milagro, mga timailhan, mga kahibulongang buhat, ug sa paghatag sa nagkalain-laing mga hiyas pinaagi sa Espiritu Santo sumala sa iyang kabubut-on.
5 Karon, kon bahin sa umaabot nga kalibotan nga among gihisgotan, dili ang mga anghel ang ibutang sa Dios nga modumala niini.
Si Cristo Gihimong Ubos sa mga Anghel
Sa paghisgot sa mga pagsupak nga gipataas sa mga magtutudlong Judio batok sa pagkadios ni Cristo, gipamatud-an ni Pablo gikan sa mga pulong sa diosnong pagpadayag (Salmo 8:4–6) nga gitagna nang daan nga siya nga Dios moduaw sa tawo ug himoong ubos sa mga anghel, aron ang tanang butang maipailalom kaniya. Sa pagkakaron dili pa ang tanang butang ubos kaniya, kay ang daotang mga tawo ug mga anghel wala pa mabuntog sa iyang gahom. Apan si Jesus, diha sa dagway sa tawo, nakatilaw sa kamatayon alang sa matag usa ug gikoronahan sa himaya ug dungog, ug igo na kini nga pamatuod nga ang iyang gahom sa kataposan magmadaogon.
6 Tungod kay mao kini ang nasulat sa Kasulatan:
“Unsa ba gayod ang tawo nga gihatagan mog pagtagad?
Tawo lamang siya, nganong imo gayod siyang giatiman?
7 Sa hamubo nga panahon gibuhat mo siya nga ubos sa mga anghel.
Apan gipasidunggan mo siya nga sama sa hari.
8 Ug gipasakop mo kaniya ang tanan.”
Ang giingon sa Kasulatan nga ilalom sa pagmando sa tawo ang tanan nagkahulogan nga moabot ang adlaw nga wala gayoy dili maapil sa tawo. Apan sa pagkakaron nasayod kita nga dili pa kontrolado sa tawo ang tanang mga butang. 9 Apan kon bahin kang Jesus, nasayod kita nga sa mubong panahon gihimo siya sa Dios nga ubos sa mga anghel, aron nga pinaagi sa grasya sa Dios, mamatay siya alang sa tanang mga tawo. Ug karon gipasidunggan siya isip hari tungod sa iyang giantos nga kamatayon.
Nganong Gisul-ob ni Cristo ang Atong Kinaiya
Gipakita ni Pablo ang mga kaayohan nga nahimo pinaagi sa pagkahimong tawo ug kamatayon ni Cristo. Kini mao ang paagi nga gitakda sa Dios alang sa pagtubos sa tawo, aron siya nga nagbalaan, o nagpasig-uli pinaagi sa halad, ug kadtong gibalaan mahimong adunay usa ra ka kinaiya. Tungod niini, sumala sa gitagna ni David (Salmo 22:22, 26), wala siya maulaw sa pagtawag kanila nga mga igsoon. Pinaagi sa iyang pagkahimong tawo, ang iyang mga igsoon gidala, sumala sa gitagna ni Isaias (Isaias 8:18), ngadto sa bag-ong relasyon sa mao rang langitnong Amahan. Sanglit ang mga anak nga luwason ni Cristo mga mamalatyon, si Cristo, nga mamatay alang kanila, kinahanglang moambit sa mao rang kinaiya. Isip ilang representante, iyang pukanon ang yawa, nga adunay gahom sa pagdala sa sala ug kamatayon sa tibuok katawhan, ug iyang gawason sila gikan sa pagkaulipon niini. Kay wala siya mokupot sa mga anghel aron tubson sila, kondili giluwas niya ang kaliwat ni Abraham gikan sa kalaglagan. Angay nga si Cristo mahisama sa iyang mga igsoon, aron mahimo siyang matinumanong pangulong pari sa mga butang nga may kalabotan sa Dios, nga magpalig-on sa iyang mga balaod, pagsimba, hustisya, ug kalooy, ug sa samang higayon maghalad alang sa kapasayloan sa mga tawo. Gipagawas niya sila gikan sa kadaotan ug gahom sa sala ug naangkon niya alang kanila, pinaagi sa iyang dugo, ang usa ka langitnong panulondon. Kay siya mismo nakaantos sa mga pagsulay ug mga pag-antos sa tawhanong kinaiya, mas makahimo siya sa pagtabang sa mga gitintal, ug sa paghukom sa mga kahuyang ug pagkadili-hingpit niini. Ang konklusyon mao nga ang iyang pagkahimong tawo ug kamatayon dili pamatuod nga siya ubos sa mga propeta o mga anghel: gisul-ob niya ang kinaiya sa tawo alang sa pagtubos sa tawo, nga walay bisan unsang nawala sa iyang pagkadios.
10 Gibuhat sa Dios ang tanan nga butang, ug kini gibuhat niya alang sa iyang kaugalingon. Busa angay lang gayod nga gitugot niya nga mag-antos si Jesus, aron maagian ni Jesus ang tanan nga kinahanglan niyang maagian, ug pinaagi niini daghang mga tawo ang mahimong iyang mga anak nga iyang pasidunggan. Kay si Jesus mao gayod ang tinubdan sa ilang kaluwasan. 11 Si Jesus ang naghinlo sa atong mga sala. Ug ang iyang Amahan mao usab ang atong Amahan. Mao kini ang hinungdan nga wala siya maulaw sa pagtawag kanato nga iyang mga igsoon. 12 Mao kini ang iyang giingon sa iyang Amahan:
“Ipaila ka nako sa akong mga igsoon;
ug mag-awit ako ug pagdayeg kanimo taliwala sa tanan nga nagsimba kanimo.”
13 Ug midugang siya sa pag-ingon,
“Mosalig gayod ako sa Dios.”
Ug miingon usab siya,
“Ania ako uban sa mga anak sa Dios nga iyang gihatag kanako.”
14 Ug tungod kay ang gitawag niya nga mga anak sa Dios mga tawo nga adunay lawas ug dugo, si Jesus mismo nagpakatawo usab aron ihalad ang iyang kaugalingon alang kanila, kay pinaagi sa iyang kamatayon mapildi niya ang Yawa nga mao ang gigikanan sa kamatayon sa mga tawo. 15 Sa mao nga pamaagi giluwas niya ang tanan nga naulipon sa kahadlok sa kamatayon sa tibuok nilang kinabuhi. 16 Busa klaro gayod kaayo nga dili ang mga anghel ang gitabangan ni Jesus, kondili ang mga kaliwat ni Abraham. 17 Mao kana nga kinahanglang magpakatawo si Jesus, sama gayod sa iyang mga igsoon sa tanang pamaagi, aron mahimo siyang maluloy-on ug kasaligan nga pangulong pari nga makahalad ngadto sa Dios aron mapasaylo ang mga sala sa mga tawo. 18 Siya mismo nakaagi sa mga pag-antos sa dihang gitintal siya, busa makatabang siya sa mga tawo nga ginatintal.
Si Cristo Labaw kang Moises
Human mapamatud-i ang pagkalabaw ni Cristo sa mga anghel, gipakita karon ni Pablo nga, isip apostol ug pangulong pari sa bag-ong kasabotan, siya labaw kang Moises ug Aaron, ang mga apostoles ug pangulong mga pari sa daang kasabotan. Si Moises matinumanon sa pagdumala sa panimalay sa Dios (Numeros 12:7), ang karaang mga Israelinhon, isip magtutudlo, tighatag sa balaod, ug propeta. Pinaagi sa mga hulagway nga naglandong sa umaabot ug sa mga seremonya, nagpamatuod siya mahitungod kang Jesus Cristo ug sa iyang maayong balita. Si Cristo takos sa mas dakong himaya kay kang Moises, kay siya mao ang Ginoo ug magtutukod sa balay diin si Moises usa lamang ka sulugoon. Ang mga Cristohanon mao na karon ang panimalay ug pamilya ni Cristo, kon magpadayon sila sa pagtuo kaniya, sama nga ang masinugtanon nga mga Judio mao ang mga tinun-an ug panimalay ni Moises.
1 Busa mga igsoon ko nga mga katawhan sa Dios, ug sama nakong mga tinawag sa Dios nga mahimong kauban niya sa langit, hinumdomi ninyo si Jesus. Siya ang apostol ug pangulong pari sa patuo nga atong ginakuptan. 2 Gisunod niya ang mga gisugo sa Dios kaniya, sama sa pagsunod ni Moises sa mga gisugo sa Dios kaniya sa iyang pagdumala sa pamilya sa Dios. 3 Apan giisip sa Dios si Jesus nga mas labaw kang Moises, kay kon sa balay pa, mas pasidunggan ang naghimo sa balay kaysa balay. 4 Kay nasayran nato nga kon adunay balay, adunay nagpatukod niini, ug ang naghimo sa tanan walay lain kondili ang Dios. 5 Si Moises kasaligan isip alagad sa Dios, sa iyang pag-atiman sa pamilya sa Dios. Ug ang iyang gibuhat usa ka hulagway sa mga mahitabo sa umaabot. 6 Apan si Cristo kasaligan isip Anak nga tinugyanan sa pamilya sa Dios. Ug kita ang pamilya sa Dios, kon magpadayon kita nga mahugtanon sa atong paglaom nga atong ginapasigarbo.
Pagbantay sa Kasingkasing nga Dili Motuo
Gipadapat ni Pablo kining pangatarongan ngadto sa mga Hebreo pinaagi sa mga pulong sa Espiritu Santo (Salmo 95:7–11), nga gipahinungod ni David ngadto sa mga Judio sa iyang panahon. Dayon giawhag niya sila sa pagbantay nga dili usab sila makabaton og daotang kasingkasing nga dili motuo, nga magdala kanila sa pagtalikod sa maayong balita ni Cristo. Kinahanglang magdinasigay sila batok sa pagkamalimbongon sa sala, aron dili nila pilion ang Ehipto kay sa Canaan, ang pagkaulipon sa kalibotan kay sa pag-alagad sa Dios (Numeros 14:3, 4). Kadto lamang molig-on sa pagtuo ang makaambit sa mga panalangin sa maayong balita. Gipakita niya gikan sa giingon sa Espiritu Santo nga kinahanglan silang molahutay, ug maminaw niini dihadiha: ang Espiritu Santo nagtawag kanila karon pinaagi sa maayong balita, sama sa iyang pagtawag sa karaang mga Israelinhon (Numeros 13:26; 14:1–31), aron mosulod sa kapahulayan. Adunay nahibiling mga magtutuo niadto, sama karon, ug ngadto kanila natuman ang mga saad sa Dios. Kadtong misupak ug wala motuo, human sa balikbalik nga pagpakita sa gahom sa Dios, gidid-an pinaagi sa usa ka panumpa, tungod sa ilang pagkadili-matinuohon, sa pagsulod sa gisaad nga kapahulayan sa Canaan (Josue 5:6), ug nangamatay sa kamingawan (Numeros 14:29). Gipasabot dinhi ni Pablo nga ang mga kaliwat ni Abraham sa unod nahimong mga manununod sa iyang kasabotan pinaagi lamang sa pagtuo.
7 Busa sama sa giingon sa Espiritu Santo:
“Kon madunggan ninyo karon ang tingog sa Dios,
8 ayaw pagahia ang inyong mga kasing-kasing
sama sa gibuhat sa inyong mga katigulangan kaniadto.
Kay sa dihang didto sila sa kamingawan
gisupak nila ug gisulayan ang Dios.
9 Bisan nakita na nila ang akong gibuhat sulod sa 40 ka tuig,
gisulayan pa gihapon nila ako kon hangtod asa gayod
ang akong pagpailob sa ilang gibuhat nga daotan.
10 Busa nasuko gayod ako niadto nga henerasyon.
Ug miingon ako, ‘Kanunay gayod silang mahisalaag,
ug dili gayod nila sundon ang akong gitudlo kanila.’
11 Sa akong kasuko nanumpa ako,
‘Dili gayod nila madawat ang kapahulayan
nga gikan kanako.’ ”
12 Mga igsoon ko kang Cristo, pagbantay kamo nga dili kamo magbaton ug daotan sulod sa inyong kasing-kasing nga mao ang makaluya sa inyong pagtuo hangtod nga mahilayo kamo sa buhi nga Dios. 13 Ang angay ninyong buhaton, magdinasigay kamo matag adlaw samtang aduna pay panahon, aron dili kamo pahisalaagon sa sala nga makapagahi sa inyong kasing-kasing. 14 Kay kita kauban ni Cristo kon lig-on kita nga naghupot sa atong pagsalig kaniya hangtod sa kataposan. 15 Dili ba nag-ingon man ang Kasulatan:
“Kon madunggan ninyo karon ang tingog sa Dios,
ayaw pagahia ang inyong mga kasing-kasing
sama sa gibuhat kaniadto sa inyong mga katigulangan
sa dihang gisupak nila ang Dios.”
16 Kinsa bang mga tawhana ang nakadungog kaniadto sa tingog sa Dios apan misupak kaniya? Dili ba kadtong tanan nga gipangulohan ni Moises pagawas sa Ehipto? 17 Ug kinsa bay nasuk-an sa Dios sulod sa 40 ka tuig? Dili ba kadtong mga tawo nga nagpakasala ug nangamatay didto sa kamingawan? 18 Ug kinsa ba ang gitumong sa Dios sa iyang pagpanumpa nga dili gayod sila makadawat sa kapahulayan nga gikan kaniya? Dili ba mao kadtong mga tawo nga wala mosunod kaniya? 19 Busa klaro kanato nga wala sila makadawat sa kapahulayan tungod kay wala sila motuo sa Dios.