Pati 7: Dènye Vwayaj Paul ak Kanon an ki Fin Konplete
Depi kòmansman senkyèm e dènye vwayaj Paul la rive nan finisman kanon tout lekriti sen an, avèk yon kout apèsi sou istwa legliz Kretyen an rive jouk jounen jodi a.
Paul ekri bay Ebre yo
Pandan Paul ap tann Timothée nan Italie, li ekri kle pou konprann Ansyen Testaman an, lèt pou Ebre yo. Li ekri l pou pwouve Jwif yo, apati pwòp Ekriti Sen yo, nati imen ak nati diven Kris, sakrifis ekspyatwa li ak entèsesyon li, siperyorite levanjil la sou Lalwa, ansanm ak vrè objektif ak entansyon enstitisyon Moïse yo.
62 apre Christ
Bib Sen An (BSA)
Toule De Revelasyon yo Soti nan yon Sèl Bondye
Paul kòmanse lè li deklare se menm Bondye a ki te bay revelasyon Jwif la ak revelasyon Kretyen an, epi li konkli yo dwe dakò youn ak lòt e yo dwe esplike youn lòt. Li deklare levanjil la siperyè, paske se Fis Bondye yo te pwomèt la ki te bay li, sila yo te nonmen eritye tout bagay la. Li se laglwa ki revele a ak resanblans nan lachè Papa Toupwisan an, ki envizib, e li soutni linivè a avèk pouvwa li. Apre li fin ofri tèt li kòm yon sakrifis ekspyatwa pou peche lèzòm, li te retounen, nan nati imen li, nan majeste avèk Papa a ki te pou nati diven li anvan lemonn te fèt.
1 Bondye, nan tan lontan, nan plizyè epòk ak plizyè mwayen, te pale a zansèt nou yo pa pwofèt yo.
2 Nan dènye jou sa yo, Li pale ak nou pa Fis Li a, ke Li te chwazi kòm eritye de tout bagay, e pa sila a osi, ke Li te fè mond lan. 3 Anplis, Li menm se refleksyon laglwa Li, ak reprezantasyon egzakt de nati Li. Se Li ki bay soutyen a tout bagay pa pawòl a pouvwa Li a.
Lè li te fin pirifye tout peche yo, Li te monte chita sou bò dwat a Majeste anwo a.
Fis la Pi Gran Pase Zanj yo
Pou pwouve sa l ap di a, sètadi Kris pi wo pase tout kreyati, Paul deklare Fis Bondye a gen nati Bondye, yon nati ki diferan ak pa zanj yo e ki pi wo pase pa yo a. Non li pi gran pase pa yo a kòm eritaj, oswa kòm dwa natirèl li (Psaumes 2:2). Zanj yo adore l (Psaumes 97:7); yo se sèvitè espirityèl li k ap sèvi l (Psaumes 104:4). Li gouvène toude monn yo, e rèy li dire pou tout tan. Paske li renmen jistis, jan li montre sa lè li te vin moun epi li te mouri, li resevwa onksyon nan nati moun li a avèk don Lespri Sen yo plis pase tout pwofèt, prèt ak wa ki te vini anvan li yo, e li reyini twa fonksyon sa yo nan pwòp moun li. Pou pwouve pi plis toujou Kris pi wo pase yo, epi pou korije lide ki pa vre ki di zanj yo te ede fòme monn nan, Paul sèvi ak pawòl David yo (Psaumes 102:25–27) pou deklare se Kris ki te kreye syèl la ak tè a. Li pral fè yo disparèt, epi li pral ranplase yo ak yon syèl nouvo ak yon tè nouvo, men li menm ap rete san chanje, menm jan li ye nan nati li, pou tout letènite. Kris pi gran pase zanj yo, paske Papa a li menm pa bay okenn nan yo pozisyon Fis la (Psaumes 110:1), ni pouvwa pou gouvène tout bagay: yo se lespri k ap sèvi, ki soumèt devan l e li itilize yo pou byen limanite.
4 Kòmsi li te devni bokou pi bon ke zanj yo, akoz Li eritye yon non pi ekselan ke yo menm.
5 Paske a kilès nan zanj yo, Li te janm di:
“Ou se Fis Mwen.
Jodi a Mwen fè Ou”?
E ankò:
“Mwen va yon Papa pou Li e
Li va yon Fis pou Mwen,”
6 E ankò, lè Li te pote premye ne a nan mond lan, Li di: “Kite tout zanj Bondye yo adore Li,” 7 A zanj yo Li di:
“Li fè zanj Li yo tounen van, e
sèvitè Li yo yon flanm dife”
8 Men a Fis la, Li di:
“Twòn pa Ou a, O Bondye, se pou
Tout tan e pou tout tan.
E otorite san patipri a
se otorite wayòm Li an.
9 Ou renmen ladwati e
ou rayi linikite;
konsa, Bondye, Bondye pa w la
te onksyone ou avèk lwil lajwa a
pi plis ke parèy Ou yo.”
10 Epi,
“Ou menm, Senyè, nan kòmansman an
te poze fondasyon tè a.
Syèl yo se zèv lamen Ou.
11 Yo va peri, men Ou va rete toujou.
Yo tout va vin vye tankou vètman.
12 Epi tankou yon manto,
Ou va woule yo, fè woulo nèt.
Tankou vètman, yo va vin chanje,
men Ou rete menm jan an.
Lane pa Ou yo p ap fini.”
13 Men a kilès nan zanj yo, Li janm di:
“Chita sou men dwat Mwen,
jiskaske Mwen fè lènmi Ou yo vin
yon ti ban pou pye Ou”?
14 Èske tout zanj yo se pa lespri sèvitè, ki te voye eksprè pou rann sèvis pou koz a sila ki va eritye sali yo?
Yon avètisman pou koute levanjil la
Paul aplike agiman li te bay anvan an pou montre levanjil Kris la mande pou yo ba li tout atansyon yo epi obeyi li nèt. Apati pinisyon fis Israël yo nan tan lontan te sibi lè yo te vire do bay Bondye, li konkli moun ki vire do bay levanjil la ap jwenn yon kondanasyon pi lou. Paske levanjil la te ofri pi gwo espwa pou delivrans. Se Kris li menm ki te revele l an premye, epi apre sa, apot yo, ki te resevwa l nan men li, te konfime l pou limanite, pandan Bondye te bay pwòp temwayaj li sou verite levanjil la avèk mirak ak don Lespri Sen li a. Temwayaj sa a pi gran pase pa zanj yo, paske monn k ap vini an, sa levanjil la pwomèt la, pa soumèt anba zanj yo, men anba Kris.
1 Pou rezon sa a, nou dwe prete bokou plis atansyon a sa nou tande deja, pou nou pa vin vag sou li.
2 Paske si pawòl ki te pale pa zanj yo pa t kapab vyole, e si tout transgresyon ak dezobeyisans te gen yon pinisyon ki jis, 3 kòman nou va chape si nou neglije yon gran sali konsa?
Aprè sa te fin pale pa Senyè a, li te vin konfìme pou nou pa sila ki te tande yo. 4 Bondye, osi, te pote temwayaj a yo menm, pa sign, pa mèvèy, pa plizyè mirak e pa don Lespri Sen yo selon pwòp volonte pa Li.
5 Paske Li pa t bay zanj yo kontwòl sou monn k ap vini an, sou sa n ap pale a,
Yo fè Kris pi ba pase zanj yo
Paul fè alizyon ak objeksyon anseyan Jwif yo te leve kont lefètke Kris se Bondye. Li sèvi ak pawòl revelasyon Bondye yo (Psaumes 8:4–6) pou pwouve yo te anonse davans sila a ki te Bondye a t ap vizite lèzòm epi li t ap vin pi ba pase zanj yo, pou tout bagay te ka soumèt anba li. Kounye a, tout bagay poko soumèt anba li, paske pouvwa li poko soumèt moun mechan yo ak zanj mechan yo. Men, Jésus, nan fòm moun, te goute lanmò pou tout moun, epi li te resevwa yon kouwòn laglwa ak onè; sa yo se prèv ki sifi pou montre pouvwa li pral triyonfe finalman.
6 men youn te temwaye yon kote, pou di:
“Kisa lòm ye, pou ou sonje li?
Oubyen, fis a lòm, pou ou sousye de li?
7 Ou fè li pou yon ti tan yon ti jan pi
piti pase zanj yo.
Ou kouwone li avèk glwa ak lonè.
Ou ba li pouvwa sou tout zèv men Ou yo;
8 e Ou mete tout bagay anba pye li.”
Paske nan bay li kontwòl sou tout bagay, Li pa kite anyen ki pa t kontwole pa li. Men koulye a malgre sa, nan moman sa a, nou poko wè tout bagay anba kontwòl li.
9 Men nou wè Li, Jésus, ki te fèt pou yon ti tan pi ba pase zanj yo, ki, akoz soufrans lanmò a, vin kouwone avèk glwa ak lonè, ke konsa pa lagras Bondye, Li ta kapab goute lanmò pou tout moun.
Poukisa Kris te pran nati nou
Paul montre byen ki soti nan lefètke Kris te vin moun epi li te mouri. Se te mwayen Bondye te chwazi pou rachte lèzòm, pou ni sila a ki sanktifye a, oswa ki fè ekspyasyon an, ni moun ki sanktifye yo te ka gen menm nati. Se poutèt sa, jan David te anonse davans (Psaumes 22:22, 26), li pa wont rele yo frè. Lefètke li te vin moun, frè li yo antre nan yon nouvo relasyon ak menm Papa ki nan syèl la, jan Ésaïe te anonse davans (Ésaïe 8:18). Piske pitit Kris te gen pou l sove yo te ka mouri, Kris, ki te gen pou l mouri pou yo, te dwe pataje menm nati avèk yo. Kòm reprezantan yo, li te gen pou l kraze dyab la, ki te gen pouvwa pou pote peche ak lanmò sou tout limanite, epi libere yo anba esklavaj li. Paske se pa zanj li te pran pou l rachte yo, men se desandan Abraham yo li te sove anba destriksyon. Li te apwopriye pou Kris vin tankou frè li yo, pou l te ka yon gran prèt fidèl nan bagay Bondye yo, k ap soutni lwa li yo, adorasyon li, jistis li ak mizèrikòd li, epi anmenmtan fè ekspyasyon pou lèzòm. Li libere yo anba mal ak pouvwa peche a, epi grasa san li, li jwenn yon eritaj nan syèl la pou yo. Piske li menm te andire eprèv ak soufrans nati moun nan, li pi byen kapab ede moun k ap sibi tantasyon yo, epi jije feblès ak enpèfeksyon nati sa a. Konklizyon an se lefètke li te vin moun epi li te mouri pa yon agiman ki montre li pi ba pase pwofèt yo oswa zanj yo: li te pran nati moun pou rachte lèzòm, san li pa pèdi anyen nan nati Bondye li a.
10 Paske se te jan li te dwe ye pou Li a, kòmsi pou Li menm e nan Li menm ke tout bagay yo ye, pou mennen anpil fis nan laglwa, pou rann pafè Otè delivrans lan atravè soufrans li yo.
11 Paske Sila ki fè moun sen an, ni sila ki vin sen yo, yo tout soti nan yon sèl Papa. Se pou rezon sa a, Li pa wont rele yo frè. 12 Li di:
“Mwen va pwokame non Ou a frè m yo.
Nan mitan asanble a, Mwen va chante lwanj Ou.
13 Epi ankò:
“Mwen va mete konfyans Mwen nan Li.”
E ankò:
“Gade, Mwen menm avèk pitit
ke Bondye te ban Mwen yo.”
14 Alò, paske timoun yo vin menm ak Li nan pataje chè ak san, Li menm tou te patisipe menm jan an, pouke selon lanmò, Li ta kapab kraze pouvwa a sila ki te gen pouvwa lanmò a, ki se, dyab la; 15 e ki ta kapab delivre tout sila ki akozperèz lanmò yo, te sijè a esklavaj pou tout lavi yo.
16 Paske anverite, Li pa bay èd a zanj yo, men li bay èd a desandan Abraham yo.
17 Pou sa ta vin rive, li te oblije vin fèt tankou frè Li yo nan tout aspè, pou Li ta kapab devni yon wo prèt fidèl ki gen mizerikòd nan tout bagay ki apatyen a Bondye, pou fè yon sakrifis k ap padonnen peche a pèp yo. 18 Paske akoz ke Li menm te tante nan sa ke Li te soufri a, Li kapab vin ede sila ki tante yo.
Kris pi gran pase Moïse
Apre Paul fin pwouve Kris pi wo pase zanj yo, kounye a li montre, antanke apot ak gran prèt nouvo alyans lan, Kris pi wo pase Moïse ak Aaron, apot yo ak gran prèt yo nan ansyen alyans lan. Moïse te fidèl nan dirije kay Bondye a (Nombres 12:7), sètadi fis Israël yo nan tan lontan, kòm anseyan, moun ki bay lalwa ak pwofèt. Nan senbòl yo ak seremoni yo, li te rann temwayaj sou Jésus Kris ak levanjil li a. Kris merite plis glwa pase Moïse, paske li te Seyè ak bòs mason kay kote Moïse te sèlman yon sèvitè a. Kounye a, Kretyen yo se kay ak fanmi Kris, si yo kontinye kwè nan li, menm jan Jwif yo ki te obeyisan te disip ak kay Moïse.
1 Konsa, frè sen yo, patisipan a yon apèl selès yo, konsidere Jésus, Apot ak Wo prèt lafwa ke n ap konfese a. 2 Li te fidèl a Sila ki te chwazi Li a, menmjan Moïse osi te fidèl nan tout kay Li a. 3 Paske Li te konte dign de plis glwa ke Moïse, menmjan ke konstriktè kay la gen plis onè pase kay la li menm. 4 Paske tout kay bati pa yon moun, men Sila ki bati tout bagay la, se Bondye. 5 Alò, Moïse te fidèl nan tout kay Li a, kòm yon sèvitè pou yon temwayaj a bagay sila ki t ap vin pale pita yo; 6 Men Kris te fidèl kòm yon Fis nan kay Li a. Se a kay pa Li nou ye a, si nou kenbe fèm nan konfyans nou an, ak fyète de fèm esperans ke nou gen jiska lafen an.
Pran prekosyon ak yon kè ki pa kwè
Paul aplike agiman sa a pou Ebre yo avèk pawòl Lespri Sen an (Psaumes 95:7–11), pawòl David te adrese bay Jwif yo nan epòk li a. Apre sa, li ankouraje yo veye pou yo menm tou yo pa gen yon move kè ki pa kwè, ki ta fè yo vire do bay levanjil Kris la. Yo dwe ankouraje youn lòt pou yo pa kite peche twonpe yo, pou yo pa pito Égypte pase Canaan, ni esklavaj monn nan pase sèvis Bondye (Nombres 14:3, 4). Se sèlman moun ki rete fèm nan lafwa ki ka patisipe nan benediksyon levanjil la. Li montre, apati pawòl Lespri Sen an, yo dwe pèsevere epi koute pawòl sa a tousuit: kounye a, Lespri a rele yo pa mwayen levanjil la pou yo antre nan repo a, menm jan li te rele fis Israël yo nan tan lontan (Nombres 13:26; 14:1–31). Lè sa a, menm jan ak kounye a, te gen yon ti rès ki te kwè, e pwomès Bondye yo te akonpli pou yo. Moun ki te dezobeyi e ki pa t kwè yo, apre Bondye te montre pouvwa li plizyè fwa, te jwenn pòt repo li te pwomèt nan Canaan an fèmen devan yo pa yon sèman, poutèt yo pa t kwè (Josué 5:6), epi yo te mouri nan dezè a (Nombres 14:29). La a, Paul fè konprann desandan Abraham yo selon lachè te eritye alyans li a sèlman grasa lafwa.
7 Konsa, jan Lespri Sen an di a:
“Jodi a, si nou tande vwa Li,
8 pa fè tèt nou di, jan lè yo te fè M fache a,
pandan jou tribilasyon yo nan dezè a,
9 kote Papa nou yo te fè eprèv mwen nan
tante Mwen, e te vin wè zèv Mwen yo
pandan karant ane.
10 Konsa, Mwen te fache avèk jenerasyon sila a,
e M te di:
‘Yo toujou vin egare nan kè yo;
e yo pa t konnen chemen Mwen yo’.
11 Jan Mwen te sèmante nan kòlè Mwen an,
‘Yo p ap antre nan repo Mwen’.
12 Fè atansyon, frè m yo, pou pa ta gen pami nou okenn mechan, kè enkredil ki tonbe lwen Bondye vivan an. 13 Men ankouraje youn lòt jou aprè jou, toutotan li rele “jodi a”, pouke okenn nan nou pa vin fè tèt di pa sediksyon peche a.
14 Paske nou gen tan devni patisipan an Kris si nou kenbe fèm a premye asirans nou an jiska lafen; 15 Pandan ke li di:
“Jodi a si nou tande vwal L,
pa andisi kè nou,
jan lè yo te fè nan rebelyon an.”
16 Paske kilès ki te fè rebelyon an? Èske, vrèman, se pa t tout sila ki te sòti an Égypte ki te mennen pa Moïse yo?
17 Epi avèk kilès Li te fache pandan karant ane yo? Èske se pa avèk sila ki te peche yo ke kò yo te tonbe nan dezè a?
18 Epi a kilès Li te sèmante ke yo pa t ap antre nan repo, sof ke a sila ki te dezobeyisan yo?
19 Donk, nou wè ke yo pa t kapab antre akoz enkwayans yo.