Melchisédek, yon reprezantasyon Kris
Paul retounen sou sijè li a, sèvis Kris kòm prèt ki pi siperyè pase sèvis Aaron an, epi li chèche mennen yo nan pèfeksyon nan mistè ki pi pwofon nan levanjil la, lè li trase yon paralèl ant Melchisédek ak Kris (Jenèz 14:18). Li montre Melchisédek te san papa ni manman: yo pa ekri anyen sou desandans li ni sou liy fanmi li, e yo pa mansyone ni fen ni kòmansman lavi li oswa sèvis li kòm prèt. Kidonk, menm jan ak sèvis Fis a Bondye a kòm prèt, yo ka konsidere sèvis pa li a kòm yon sèvis ki dire pou tout tan. Akoz ran li ki pi wo, Abraham, chèf patriyach yo, te peye li ladim. Bondye te nome prèt yo pou yo resevwa ladim nan men frè yo, fis Levi yo, non pa paske yo te gen yon desandans ki pi wo, men kòm yon pòsyon pou yo viv (Nonb 18:24–31). Men, Melchisédek, ki pa t nan fanmi Aaron, te resevwa ladim nan men Abraham kòm prèt tout moun. Antanke reprezantan Kris, granprèt limanite a, li te beni moun ki te gen pwomès yo, konsa li te anonse davans sila a ki t ap fè pwomès yo akonpli; e avèk aksyon sa a, li te montre siperyorite li ni kòm wa ni kòm prèt. Anba Lalwa Jwif la, yo peye ladim bay moun lanmò pote ale, moun ki toujou ap ranplase youn lòt. Men, anba sistèm patriyach yo, se yon moun ki gen yon lavi san fen ki te resevwa yo (Sòm 110:4), e konsa sèvis li kòm prèt pa chanje. Lévi, ki te resevwa kòmandman pou resevwa ladim, te peye ladim epi li te resevwa benediksyon Melchisédek nan moun Abraham, paske li te toujou nan ren zansèt li a.
62 apre Christ
Bib Sen An (BSA)
1 Paske Melchisédek sila a, wa Salem nan, prèt a Bondye Pi Wo a, ki te rankontre Abraham lè l t ap retounen soti nan masak wa yo e te beni li, 2 a li menm osi Abraham te bay yon dim nan tout piyaj la, ki te dabò, nan tradwi non li, wa ladwati, e menm osi wa Salèm, ki vle di wa lapè. 3 San papa, san manman, san listwa zansèt, ki pa t gen ni kòmansman nan jou li yo, ni lafen nan lavi li, men fèt tankou Fis a Bondye a, li rete yon prèt pou tout tan.
4 Alò, obsève kijan mesye sa a te gran; menm Abraham, patriyach la, te bay li yon dim nan pi bon pati piyaj sila a. 5 Konsa, sila vrèman de fis a Lévi yo, ki te resevwa plas a wo prèt la, te gen yon kòmandman nan lalwa pou fè kolekte yon dim ki soti nan pèp la, sa vle di, ki soti nan frè yo, malgre ke yo se desandan Abraham.
6 Men youn ki pa menm pami zansèt li yo, te kolekte yon dim soti nan Abraham e te beni sila ki te gen tout pwomès yo. 7 Men san kesyon, pi piti a beni pa pi gran an.
8 Nan ka sila a, lòm mòtèl yo resevwa dim yo, men nan lòt ka a, yon moun resevwa yo de sila ke yo temwaye ke li viv toujou. 9 Epi nou kapab di ke, selon Abraham menm Lévi, ki te resevwa dim yo, te peye dim yo, 10 paske li te toujou nan ren a Papa l lè Melchisédek te rankontre li a.
Yon nouvo sèvis prèt vle di yon nouvo lwa
Paul montre Lwa Levitik la ak sèvis prèt li yo te enferyè, paske yon lòt sistèm ak yon lòt lòd prèt pran plas yo. Sèvis prèt Levitik yo pa t kapab rive nan pèfeksyon, oswa reyalize objektif yo te etabli l pou li a: padon peche grasa yon sakrifis ekspyasyon ki sifi. Se poutèt sa yo te pwomèt yon lòt prèt, selon lòd premye sèvis prèt Melchisédek la, ki te li menm yon prefigirasyon (400 an anvan Lwa a), e non selon lòd Aaron. Lè sèvis prèt la chanje, lwa ki te sèvi l kòm fondasyon an dwe chanje tou. Paske Kris, sila a pawòl sa yo pale de li a (Psaumes 110:4), fè pati tribi Juda a, ki pa t gen dwa sèvi sou yon lotèl Jwif. E sa vin pi klè toujou ni Lwa a ni sèvis prèt la te dwe chanje, paske yo te anonse davans yon lòt prèt t ap parèt ki sanble ak Melchisédek. Yo nome l, pa selon Lwa a, ki adapte ak nati lachè lòm e ki mennen nan lanmò, men selon pouvwa yon sistèm ki pi pafè, ki pwomèt yon sèvis prèt ak yon lavi san fen, jan Bondye li menm te deklare sa.
11 Alò, si pèfeksyon an te nan sistèm prèt Levitik yo (paske se sou baz sa a ke pèp la te resevwa Lalwa), ki bezwen anplis ki te gen pou yon lòt prèt leve nan modèl Melchisédek la, ki pa t dezigne selon modèl Aaron an?
12 Paske lè sistèm prèt la vin chanje, vin gen nesesite pou yon chanjman lalwa tou. 13 Paske sou sila ke n ap pale la a, li se yon manm nan yon lòt tribi ki pa t gen okenn moun ki te fè sèvis devan lotèl la.
14 Paske li byen klè ke Senyè nou an te desann sòti nan Juda, yon tribi ki pa gen korespondans ak anyen Moïse te pale konsènan zafè prèt yo. 15 Epi sa pi klè toujou, si yon lòt prèt leve selon resanblans a Melchisédek, 16 ki pa t devni konsa sou baz a yon lwa lachè, men selon pouvwa a yon lavi ki pa t kab peri. 17 Paske li temwaye de Li: “Ou se yon prèt pou tout tan nan modèl a Melchisédek la.”
Yon sèvis prèt ki konfime ak yon sèman
Paul deklare yo mete ansyen lwa sou sèvis prèt la sou kote, paske li te fèb e li pa t itil pou rachte lèzòm. Lwa Moïse la pa t fè pèsonn vin pafè. Men, entwodiksyon yon pi bon espwa ak yon pi bon sèvis prèt te pèfeksyone Lwa a e li te konplete l, epi li pèmèt tout moun, pa granprèt la sèlman, pwoche bò lotèl Bondye a grasa sakrifis Kris la. Yo te konsakre sèvis prèt Kris la ak yon sèman, pou montre li pa ka chanje, e li siperyè sèvis prèt yo te etabli san sèman an, pou yon tan sèlman, pou yo chanje l lè Bondye vle. Se grasa sèman solanèl sa a Jésus te vin garanti, oswa moun ki reponn pou, yon alyans ki pi bon pase alyans Moïse la, ki te gen anpil prèt paske lanmò te retire yo youn apre lòt. Men sèvis prèt Kris la, ki konfime ak yon sèman, pa ka pase bay okenn siksesè, paske li viv pou tout tan.
18 Paske sou yon bò, yo mete sou kote ansyen kòmandman an akoz de feblès ak initilite li. 19 (Paske Lalwa pa t fè anyen pafè), epi sou lòt bò, yo mennen yon pi bon espwa, e atravè li menm nou vin rapwoche de Bondye. 20 E kòmsi, li pa t fèt yon prèt san yon sèman, 21 paske vrèman prèt lalwa yo te vin prèt san sèman, men Li menm avèk yon sèman, atravè Sila ki te di Li a:
“Senyè a gen tan sèmante e Li p ap chanje tèt Li;
‘Ou se yon prèt pou tout tan’.”
Selon modèl a Melchisédek la.”
22 Konbyen anplis ke sa, Jésus gen tan vin garanti a yon pi bon akò. 23 Lansyen prèt yo, sou yon bò, te egziste an gran nonb, paske lanmò te anpeche yo kontinye fè sèvis yo, 24 men Jésus, de lòt bò, akoz ke Li la pou tout tan, Li kenbe pozisyon prèt Li a pou tout tan.
Kris kapab sove nèt
Paul aplike agiman an: piske sèvis prèt Kris la pa ka chanje, e Kris viv pou tout tan nan kò a, li kapab sove nèt moun ki vin jwenn Bondye grasa medyasyon l ak entèsesyon l. Se yon granprèt konsa ki te apwopriye pou lèzòm: sen e ki gen mizèrikòd, san okenn tach feblès peche, separe ak pechè yo ak sousi monn nan, epi elve pi wo pase tout zanj Bondye yo. Kontrèman ak prèt Jwif yo, li pa t bezwen ofri yon sakrifis chak jou pou pwòp peche l, epi apre sa pou peche pèp la. Li pa t ofri okenn sakrifis pou tèt li, men pou pèp la, yon sèl fwa, sou kwa a. Paske Lwa a, ki enpafè, nome kòm granprèt moun ki enpafè, e ki bezwen sakrifis repete poutèt sa. Men pawòl sèman an (Psaumes 110), ki te vini senksan an apre yo te bay Lwa a, te nome Fis la granprèt pou tout tan, e se grasa pawòl sèman sa a yo te anile sèvis prèt Lwa a. Nan tout sa l di a, Paul tire konklizyon moun ki te abandone lafwa kretyen an pou relijyon a Jwif yo te kite sa ki pafè pou sa ki enpafè, e sa ki rete pou tout tan pou sa yo te deja aboli.
25 Konsa, osi, Li kapab sove pou tout tan sila ki vin rapwoche de Bondye atravè Li menm yo, paske Li toujou vivan pou entèsede pou yo.
26 Paske se te byen an lòd pou nou ta gen yon wo prèt konsa, sen inosan, san tach, separe de pechè yo e egzalte piwo ke syèl yo; 27 ki pa bezwen chak jou, tankou wo prèt sila yo, ofri sakrifis, premyèman pou pwòp peche pa L e anplis pou peche a pèp la, paske Li te deja fè sa yon fwa pou tout, lè Li te ofri tèt Li a.
28 Paske Lalwa nonmen moun ki fèb kòm wo prèt, men pawòl a sèman, ki te vini aprè Lalwa a, te nonmen yon Fis ki te fèt pafè pou tout tan.
Kris sèvi nan vrè tabènak la
Paul afime men pwen prensipal nan tout sa li te diskite yo: Kretyen yo gen yon granprèt siprèm, ki elve sou twòn Bondye a, yon sèvitè nan vrè kote sen yo nan vrè tabènak la, syèl la, Bondye te etabli a, e non lèzòm, jan sa te fèt pou tabènak Jwif la. E piske chak granprèt ofri don ak sakrifis chak jou sou latè, Kris, kòm granprèt, dwe gen yon sakrifis tou pou l ofri nan syèl la. Sou latè, li pa t ap kapab sèvi kòm prèt, paske se fanmi Aaron yo te nome pou ofri don selon Lwa a nan tanp Jwif la. Sèvis yo a se yon lonbray oswa yon kopi sèvis Kris nan syèl la, menm jan tabènak la li menm te yon modèl bagay ki nan syèl la (Ebre 9:23), yo te montre Moïse sou mòn nan.
1 Koulye a, pwen prensipal nan sa ki te di a se sa: “Nou gen yon si tèlman wo prèt ki pran plas Li adwat a twòn Majeste a nan syèl yo.” 2 Pou Li aji kòm sèvitè nan sanktyè a, ak nan vrè tabènak la ke Senyè a, olye lòm te fè leve.
3 Paske chak wo prèt nonmen pou ofri ni don ni sakrifis. Konsa li nesesè pou wo prèt sila a gen yon bagay pou l ofri tou. 4 Alò, si Li te sou latè, Li pa t ap yon prèt menm, paske pou sa a, gen sila yo ki ofri don yo selon Lalwa, 5 ki sèvi kòm yon kopi ak lonbraj a bagay selès yo, jis jan ke Moïse te avèti pa Bondye lè Li te prèt pou leve tabènak la, paske “Veye” Li te di: “pou ou fè tout bagay selon modèl ki te montre a ou menm sou mòn nan.”
Nouvo alyans lan ranplase ansyen an
Paul afime sèvis prèt Kretyen an pi ekselan pase sèvis prèt Levitik la, paske li fonde sou pi bon pwomès. Ansyen alyans lan te sèvi ak benediksyon sou latè ki la pou yon tan pou l anonse davans benediksyon etènèl ak espirityèl nouvo alyans lan. Si li pa t tanporè e enpafè, pa t ap gen nesesite pou yon lòt. Bondye li menm te montre jan ansyen alyans lan pa t efikas e jan nouvo a siperyè, lè li te reprimande Jwif yo atravè pwofèt li Jérémie (Jérémie 31:31–34). Nouvo alyans lan te dwe ekri sou kè lèzòm pou dirije aksyon yo, pa sou wòch tankou ansyen an. Olye yo mete yon sèl fanmi apa pou anseye frè yo (Deutéronome 6:7), tout moun ap kalifye pou yo anseyan, pou yo anseye padon peche ak mechanste grasa lafwa nan san Kris ak nan sakrifis li a. Lè Bondye pwomèt yon nouvo alyans, li fè premye a vin ansyen. E sa ki vin pa itil e ki vin fin vye granmoun prèt pou disparèt, oswa pou sispann egziste.
6 Men koulye a, Li vin gen yon èv ki pi ekselan, paske Li se osi medyatè a yon pi bon akò, ki te etabli sou pi bon pwomès yo.
7 Paske si premye akò sa a te san defo, pa t ap gen yon rezon pou yon dezyèm. 8 Paske akoz Li twouve fot nan yo, Li di:
“Gade byen, jou yo ap vini, di Senyè a,
lè Mwen va fè yon akò tounèf avèk kay Israël la
e avèk kay Juda a;
9 Pa tankou akò ke Mwen te fè avèk zansèt pa yo
nan jou ke M te pran yo nan men
pou mennen yo sòti an Égypte la;
paske yo pa t kontinye nan akò Mwen an
e Mwen pa t okipe yo, di Senyè a.
10 Paske sa se akò ke Mwen va fè avèk kay Israël la
apre jou sa yo, di Senyè a:
Mwen va mete Lalwa Mwen nan panse yo,
e Mwen va ekri yo nan kè yo.
Mwen va Bondye yo,
e yo va pèp Mwen.
11 Epi yo p ap enstwi chak sitwayen parèy a yo
ak chak frè a yo, pou di: ‘Vin konnen Bondye’,
paske tout moun ap deja konnen Mwen, soti nan
pi piti jiska pi gran nan yo.
12 Paske Mwen va gen mizerikòd pou linikite pa yo
e Mwen p ap sonje peche yo ankò.
13 Lè L te di: “Yon akò tounèf”, Li fè premye a epwize nèt. Men, nenpòt sa ki vin epwize a, e ki vin vye, prè pou vin disparèt.
Tabènak la anonse pi bon bagay davans
Apati nati tabènak la ak sèvis yo te fè ladan l yo, Paul montre yo te prefigirasyon yon bagay pi bon ki t ap vini. Se nan lide sa a li fè yo sonje mèb ki te nan pati tabènak la ki te reprezante monn vizib la, yo rele lye sen an (Exode 35:26–40), ak sa yo te mete nan pati dèyè dezyèm rido a, yo rele Sen dè Sen yo. Avèk tabènak la ranje konsa selon lòd Bondye, prèt yo te toujou fè sèvis Bondye nan premye pati li a, ki te reprezante adorasyon lèzòm ofri Bondye envizib la sou latè. Nan dezyèm pati a, granprèt la te antre yon sèl jou chak ane, e la li te ofri san yon bèt yo te sakrifye pou pwòp peche l ak peche pèp la (Lévitique 16:14, 15). Atravè tout sa, Lespri Sen an, ki te etabli sa, te montre adorasyon nan premye tabènak la pa t fè lèzòm konnen chemen pou antre dirèkteman nan prezans Bondye. Imaj sa a, oswa lonbray bagay ki t ap vini yo, te toujou rete nan epòk Paul la, nan sèvis tanp lan, kote yo ofri don ak sakrifis ki pa t kapab retire santiman koupab pou peche nan lespri moun, paske yo te sèlman prefigirasyon pite espirityèl ki nesesè lè lòd levanjil la te refòme adorasyon Bondye.
1 Alò, menm premye akò a te gen règleman pou adore Bondye ak sanktyè tèrès la. 2 Paske te gen yon tabènak ki te fin prepare. Sa ki pa deyò a, nan li te gen chandelye a, tab la, ak pen sakre a. Yo rele l lye sen an.
3 Andedan dezyèm vwal la, te gen yon tabènak ke yo te rele Sen dè Sen yo. 4 Li gen yon lotèl an lò pou lansan an, ak lach akò a ki kouvri nan tout kote avèk lò. Ladann te gen yon vaz an lò ki gen lamàn nan, ak baton Aaron an ki te boujonnen, ak tablèt akò yo. 5 Epi anwo li, se te cheriben laglwa a ki te fè lonbraj sou plas ekspiyasyon an. Men de bagay sa yo, nou pa kab pale an detay koulye a.
6 Alò, lè bagay sa yo fin byen prepare konsa, prèt yo ap toujou antre nan tabènak pa deyò a, pou fè adorasyon Bondye, 7 men nan dezyèm nan, se sèl wo prèt la ki antre ladann yon fwa pa ane. Men fòk li pote san, ke li ofri pou tèt li a ak pou peche ke pèp la te fè nan inyorans yo.
8 Lespri Sen an ap fè nou konnen sa a; ke chemen pou antre nan lye sen an poko fin revele, pandan tabènak deyò a toujou kanpe. 9 Tabènak sila a se yon imaj pou tan prezan sila a. Selon sa a ni kado ni sakrifis k ap ofri yo pa kapab fè adoratè a vin pafè nan konsyans li, 10 paske yo lye sèlman ak manje, bwason, ak plizyè bagay pou lave, règleman kò ki enpoze jis pou lè tout bagay vin nèf.