Àwọn Àyànfẹ́ Rí I Gbà, A Fọ́ Àwọn Yòókù Lójú

Paulu tẹ̀síwájú láti sọ pé bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé Israẹli gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀-èdè kò rí ìdáláre àti òdodo tí wọ́n ń wá nínú iṣẹ́ Òfin gbà, àwọn díẹ̀ tí a yàn tí wọ́n ti gba ìhìnrere ti rí i gbà, a sì fọ́ àwọn yòókù lójú, ojú wọn sì di sí òtítọ́. Èyí mú àsọtẹ́lẹ̀ Isaiah ṣẹ, àti ti Dafidi pẹ̀lú, ẹni tí ó sọ ipò ìbànújẹ́ tí àyà líle wọn tí kò dáwọ́ dúró ti mú wọn dé nísinsin yìí tẹ́lẹ̀. Àyà líle yìí sọ àwọn ìbùkún wọn tí ó dára jù lọ di ègún àti ìdẹ̀kùn àti ọ̀nà ìjìyà wọn, nípa mímú wọn retí Messia ti ayé. Dafidi tún sọ tẹ́lẹ̀ pé àìgbàgbọ́ wọn yóò mú wọn wọ ipò ìsìnrú tí ó burú jáì àti ìrẹ̀sílẹ̀.

58 lẹ́yìn ìbí Kristi

Biblica® Open Yoruba Contemporary Bible™ (OYCB)

Romu 11:7–10

7  Kí ha ni? Ohun tí Israẹli ń wá kiri, òun náà ni kò rí; ṣùgbọ́n àwọn ẹni àyànfẹ́ ti rí i, a sì sé àyà àwọn ìyókù le. 8  Gẹ́gẹ́ bí a ti kọ ọ́ pé:

“Ọlọ́run ti fún wọn ní ẹ̀mí oorun,

àwọn ojú tí kò le ríran

àti àwọn etí tí kò le gbọ́rọ̀,

títí ó fi di òní olónìí yìí.”

9  Dafidi sì wí pé:

“Jẹ́ kí tábìlì wọn kí ó di ìdẹ̀kùn àti tàkúté,

ohun ìkọ̀sẹ̀ àti ẹ̀san fún wọn.

10 Jẹ́ kí ojú wọn ṣókùnkùn, kí wọn kí ó má le ríran,

Kí wọn kí ó sì tẹ ẹ̀yìn wọn ba nígbà gbogbo.”

Àwọn Júù Kò Ṣubú Kọjá Bí A Ṣe Lè Mú Wọn Padà

Sí ìbéèrè bóyá àwọn Júù ti kọsẹ̀ débi tí wọ́n ṣubú kọjá bí a ṣe lè mú wọn padà, Paulu dáhùn pé, “Rárá o!” Bí wọ́n ṣe kọ Kristi sílẹ̀ mú kí pípe àwọn aláìkọlà yára dé, gbígba àwọn aláìkọlà sínú májẹ̀mú pẹ̀lú Ọlọ́run gan-an sì jẹ́ fún ire àwọn Júù, láti ru wọn sókè kí wọ́n fẹ́ ní ìpín nínú àwọn ìbùkún ìhìnrere pẹ̀lú. Ó sọ ìmúpadàbọ̀sípò wọn ní ìkẹyìn tẹ́lẹ̀, ó sì jiyàn pé bí a bá fi ọrọ̀ oore-ọ̀fẹ́ Ọlọ́run hàn sí ayé àwọn aláìkọlà nípasẹ̀ àìgbàgbọ́ wọn, mélòómélòó ni a ó gbé oore-ọ̀fẹ́ àti ògo rẹ̀ ga sí i nípa ìpadàbọ̀ wọn! Ó fi iṣẹ́ ìránṣẹ́ tí a fi lé òun lọ́wọ́ láti wàásù láàárín àwọn aláìkọlà yangàn, pẹ̀lú ìrètí pé nípasẹ̀ òun a lè ru àwọn Júù sókè láti bá àwọn aláìkọlà díje, kí a sì mú àwọn aláìkọlà bọ̀wọ̀ fún àwọn Júù. Ó tún sọ pé bí ìṣubú wọn bá jẹ́ ohun tí ó ṣí ọ̀nà sí ìlaja ayé àwọn abọ̀rìṣà pẹ̀lú Ọlọ́run, mímú orílẹ̀-èdè Júù padà yóò tún ṣe púpọ̀ sí i láti fi ìdí òtítọ́ ẹ̀sìn Kristi múlẹ̀, yóò sì mú ayọ̀ bá ayé tó bí ẹni pé wọ́n jí dìde kúrò nínú òkú. Nítorí bí Ọlọ́run bá ti gba àwọn Júù díẹ̀ tí ó ṣẹ́kù, àwọn àkọ́so tí ó ti gbàgbọ́, a ó gba gbogbo orílẹ̀-èdè Júù nígbà tí àwọn náà bá gbàgbọ́. Bí a bá sì ka Abrahamu, gbòǹgbò orílẹ̀-èdè náà, sí olódodo nípasẹ̀ ìgbàgbọ́, bẹ́ẹ̀ náà ni a ó ka àwọn ẹ̀ka rẹ̀ sí olódodo, lórí àwọn ipò kan náà.

Romu 11:11–16

11  Ǹjẹ́ mo ní, wọ́n ha kọsẹ̀ kí wọn kí ó lè ṣubú? Kí a má ri i, ṣùgbọ́n nípa ìṣubú wọn, ìgbàlà dé ọ̀dọ̀ àwọn Kèfèrí, láti mú Israẹli jowú. 12 Ṣùgbọ́n bí ìṣubú wọn bá di ọrọ̀ ayé, àti bí ìfàsẹ́yìn wọn bá di ọrọ̀ àwọn Kèfèrí; mélòó mélòó ni kíkún ọrọ̀ wọn?

13  Ẹ̀yin tí i ṣe Kèfèrí ni èmi sá à ń bá sọ̀rọ̀, níwọ̀n bí èmi ti jẹ́ aposteli àwọn Kèfèrí, mo gbé oyè mi ga 14  bí ó le ṣe kí èmi kí ó lè mú àwọn ará mi jowú, àti kí èmi kí ó lè gba díẹ̀ là nínú wọn. 15  Nítorí bí títanù wọn bá jẹ́ ìlàjà ayé, gbígbà wọn yóò ha ti rí, bí kò sí ìyè kúrò nínú òkú? 16 Ǹjẹ́ bí àkọ́so bá jẹ́ mímọ́, bẹ́ẹ̀ ni àkópọ̀ yóò jẹ́ mímọ́; bí gbòǹgbò bá sì jẹ́ mímọ́, bẹ́ẹ̀ sì ni àwọn ẹ̀ka rẹ̀ náà.

Àwọn Aláìkọlà Tí A Lọ Mọ́ Igi Kò Gbọdọ̀ Kẹ́gàn Àwọn Júù

Paulu rọ àwọn aláìkọlà pé kí wọ́n má ṣe fi àwọn Júù ṣe ẹlẹ́yà tàbí kẹ́gàn wọn nítorí tí a ti ké wọn kúrò lára àwọn ènìyàn Ọlọ́run nísinsin yìí. Wọ́n gbọ́dọ̀ rántí pé àwọn fúnra wọn, bí igi olifi igbó, ni a ti lọ mọ́ igi láàárín wọn, tí a sì mú kí wọ́n jọ pín nínú gbòǹgbò àti ọ̀rá igi olifi rere náà, tí wọ́n ń rí gbogbo àǹfààní àti ẹ̀tọ́ wọn nípa ti ẹ̀mí gbà láti inú gbòǹgbò rẹ̀, èyí ni, láti inú májẹ̀mú pẹ̀lú Abrahamu. A kìlọ̀ fún wọn pé kí wọ́n má ṣe yọ̀ nítorí ipò ààyò tí a fún wọn nísinsin yìí, nítorí àwọn Júù ṣubú nípasẹ̀ àìgbàgbọ́, àwọn sì dúró nípasẹ̀ ìgbàgbọ́; nítorí náà wọn kò gbọ́dọ̀ gbéraga, ṣùgbọ́n kí wọ́n bẹ̀rù. Nítorí bí Ọlọ́run kò bá dá àwọn ẹ̀ka àdánidá sí, wọn kò lè retí pé kí ó dá àwọn sí. A pàṣẹ fún wọn láti rántí ìmúná Ọlọ́run sí àwọn Júù tí ó ṣubú, àti àánú ńlá rẹ̀ sí àwọn bí wọ́n bá dúró nínú ìgbàgbọ́ nínú rẹ̀; bí bẹ́ẹ̀ kọ́, a ó ké àwọn náà kúrò. Àwọn Júù sì ni a ó tún lọ mọ́ igi, bí wọn kò bá tẹ̀síwájú nínú àìgbàgbọ́, a ó sì mú wọn padà sínú àwọn àǹfààní tí wọ́n ti pàdánù, èyí tí Ọlọ́run ṣì lè ṣe nínú àánú rẹ̀. Nítorí bí a bá lọ àwọn aláìkọlà, bí ẹ̀ka igbó tí kò so èso, mọ́ igi rere ní ọ̀nà tí ó lòdì sí àdánidá, tí a mú wọn wá sí ìmọ̀ Ọlọ́run tí a sì gbà wọ́n sínú májẹ̀mú pẹ̀lú rẹ̀, mélòómélòó ni ó ṣeé ṣe kí a mú àwọn ẹ̀ka àdánidá, tí ó ti gba Òfin àti àwọn Wòlíì tẹ́lẹ̀, wá sí ìmọ̀ ìgbàlà, kí a sì tún lọ wọ́n mọ́ igi olifi tiwọn!

Romu 11:17–24

17 Ṣùgbọ́n bí a bá ya nínú àwọn ẹ̀ka kúrò, tí a sì lọ́ ìwọ, tí í ṣe igi òróró igbó sára wọn, tí ìwọ sì ń bá wọn pín nínú gbòǹgbò àti ọ̀rá igi olifi náà, 18 má ṣe ṣe féfé sí àwọn ẹ̀ka igi náà. Ṣùgbọ́n bí ìwọ bá ṣe féfé, ìwọ kọ́ ni ó rù gbòǹgbò, ṣùgbọ́n gbòǹgbò ni ó rù ìwọ. 19 Ǹjẹ́ ìwọ ó wí pé, “A ti fa àwọn ẹ̀ka náà ya, nítorí kí a lè lọ́ mi sínú rẹ̀.” 20  Ó dára; nítorí àìgbàgbọ́ ni a ṣe fà wọn ya kúrò, ìwọ sì dúró nípa ìgbàgbọ́ rẹ. Má ṣe gbé ara rẹ ga, ṣùgbọ́n bẹ̀rù. 21 Nítorí bí Ọlọ́run kò bá dá ẹ̀ka-ìyẹ́ka sí, kíyèsára kí ó má ṣe ṣe àìdá ìwọ náà sí.

22 Nítorí náà wo oore àti ìkáàánú Ọlọ́run; lórí àwọn tí ó ṣubú, ìkáàánú; ṣùgbọ́n lórí ìwọ, oore, bi ìwọ bá dúró nínú oore rẹ̀; kí a má bá ké ìwọ náà kúrò. 23 Àti àwọn pẹ̀lú, bí wọn kò bá jókòó sínú àìgbàgbọ́, a ó lọ́ wọn sínú rẹ̀, nítorí Ọlọ́run le tún wọn lọ́ sínú rẹ̀. 24 Nítorí bí a bá ti ké ìwọ kúrò lára igi òróró igbó nípa ẹ̀dá rẹ̀, tí a sì lọ́ ìwọ sínú igi òróró rere lòdì sí ti ẹ̀dá; mélòó mélòó ni a ó lọ́ àwọn wọ̀nyí, tí í ṣe ẹ̀ka-ìyẹ́ka sára igi òróró wọn?

Àṣírí Ìmúpadàbọ̀sípò Israẹli

Paulu tẹnu mọ́ ọn pé òun kò fẹ́ kí àwọn aláìkọlà ṣàìmọ̀ nípa àṣírí ìmúpadàbọ̀sípò àwọn Júù lọ́jọ́ iwájú, kí wọ́n má bàa ka ara wọn sí ẹni yíyẹ ju bí ó ti yẹ lọ. Ó tẹnu mọ́ ọn pé ìfọ́jú ti dé bá apá kan Israẹli títí tí ìjọ àwọn aláìkọlà yóò fi pé, àti pé lẹ́yìn náà, a ó mú àwọn Júù fúnra wọn wá sí ìmọ̀ ìgbàlà, gẹ́gẹ́ bí àwọn wòlíì tiwọn ti sọ tẹ́lẹ̀. Nígbà tí Ọlọ́run bá sì mú ẹ̀ṣẹ̀ wọn kúrò, yóò tún dá májẹ̀mú pẹ̀lú wọn, yóò sì dá àwọn àǹfààní tí wọ́n ti pàdánù padà fún wọn (fi wé ẹsẹ 27; Isaiah 59:20–21). Ọlọ́run kọ àwọn Júù tí kò gbàgbọ́ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ọ̀tá ìhìnrere, ó sì fi ojú rere hàn sí àwọn aláìkọlà dípò wọn. Ṣùgbọ́n ní ti yíyàn, èyí tí Ọlọ́run fi kọ́kọ́ yàn wọ́n láti jẹ́ ènìyàn tirẹ̀, ó fẹ́ràn wọn nítorí àwọn baba ńlá wọn. Ẹ̀bùn ọ̀fẹ́ Ọlọ́run àti ìpè àwọn àtọmọdọ́mọ Abrahamu kò ní yí padà. Nítorí bí ó ti dájú pé àwọn aláìkọlà ti rí àánú gbà nísinsìnyí nípasẹ̀ àìgbàgbọ́ àwọn Júù, bẹ́ẹ̀ náà ni ó dájú pé a ó fi àánú kan náà hàn sí àwọn Júù tí kò gbàgbọ́. Nítorí Ọlọ́run ti fi àwọn Júù àti àwọn aláìkọlà pa mọ́ sínú àìgbàgbọ́, níwọ̀n bí ẹnì kọ̀ọ̀kan ti ṣàìgbọràn sí ìmọ́lẹ̀ tí ó ní ní àkókò tirẹ̀, kí a lè fi ẹ̀bùn ìdáríjì ọ̀fẹ́ fún gbogbo wọn lọ́nà tí ó dọ́gba.

Romu 11:25–32

25  Ará, èmi kò ṣá fẹ́ kí ẹ̀yin kí ó wà ní òpè ní ti ohun ìjìnlẹ̀ yìí, kí ẹ̀yin má ba á ṣe ọlọ́gbọ́n ní ojú ara yín, pé ìfọ́jú bá Israẹli ní apá kan, títí kíkún àwọn Kèfèrí yóò fi dé. 26  Bẹ́ẹ̀ ni a ó sì gba gbogbo Israẹli là, gẹ́gẹ́ bí a ti kọ ọ́ pé:

“Ní Sioni ni Olùgbàlà yóò ti jáde wá,

yóò sì yìí àìwà-bí-Ọlọ́run kúrò lọ́dọ̀ Jakọbu.

27  Èyí sì ni májẹ̀mú mi pẹ̀lú wọn.

Nígbà tí èmi yóò mú ẹ̀ṣẹ̀ wọn kúrò.”

28 Nípa ti ìyìnrere, ọ̀tá ni wọ́n nítorí yín; bí ó sì ṣe ti ìyànfẹ́ ni, olùfẹ́ ni wọ́n nítorí ti àwọn baba. 29 Nítorí àìlábámọ̀ ni ẹ̀bùn àti ìpè Ọlọ́run. 30 Nítorí gẹ́gẹ́ bí ẹ̀yin kò ti gba Ọlọ́run gbọ́ rí, ṣùgbọ́n nísinsin yìí tí ẹ̀yin rí àánú gbà nípa àìgbàgbọ́ wọn. 31 Gẹ́gẹ́ bẹ́ẹ̀ ni àwọn wọ̀nyí tí ó ṣe àìgbọ́ràn nísinsin yìí, kí àwọn pẹ̀lú bá le rí àánú gbà nípa àánú tí a fihàn yín. 32  Nítorí Ọlọ́run sé gbogbo wọn mọ́ pọ̀ sínú àìgbàgbọ́, kí ó le ṣàánú fún gbogbo wọn.

Ìyìn Paulu fún Ọgbọ́n Ọlọ́run Tí Kò Ṣeé Wádìí Tán

Paulu parí gbogbo àlàyé pàtàkì yìí pẹ̀lú ọ̀rọ̀ ìyàlẹ́nu àti ìyìn tí ó kún fún ayọ̀ sí ọgbọ́n àti oore Ọlọ́run nínú ìbáṣepọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú aráyé. Ó tẹnu mọ́ ọn pé kò sí ẹni tí ó lè mọ ìdájọ́ àti èrò ìkọ̀kọ̀ Ọlọ́run, àti pé yíyan àwọn Júù tàbí àwọn aláìkọlà bá òdodo rẹ̀ mu pátápátá, nítorí kò sí ẹni tí ó lè sọ pé Ọlọ́run jẹ òun ní gbèsè ohunkóhun. Òun ni orísun àti agbára tí ó mú ohun gbogbo wá sí ìwàláàyè, nípasẹ̀ rẹ̀ àti láti ọ̀dọ̀ rẹ̀ ni gbogbo wọn sì ti wà. Nítorí náà, kí a máa fi ògo fún Ọlọ́run títí láé nínú gbogbo iṣẹ́ rẹ̀.

Romu 11:33–36

33  A! Ìjìnlẹ̀ ọ̀rọ̀ àti ọgbọ́n àti ìmọ̀ Ọlọ́run!

Àwámárídìí ìdájọ́ rẹ̀ ti rí,

ọ̀nà rẹ̀ sì jù àwárí lọ!

34  “Nítorí ta ni ó mọ ọkàn Olúwa?

Tàbí ta ni í ṣe ìgbìmọ̀ rẹ̀?”

35  “Tàbí ta ni ó kọ́ fi fún un,

tí a kò sì san padà fún un?”

36  Nítorí láti ọ̀dọ̀ rẹ̀, àti nípa rẹ̀, àti fún un ni ohun gbogbo;

ẹni tí ògo wà fún láéláé! Àmín.

A Rọ Àwọn Ará Romu Láti Jẹ́ Ẹbọ Ààyè

Lẹ́yìn tí Paulu ti parí apá ẹ̀kọ́ ìgbàgbọ́ nínú lẹ́tà rẹ̀, ó tẹnu mọ́ bí ó ti ṣe pàtàkì tó láti gbé ìgbé ayé mímọ́ tí àwọn ẹ̀kọ́ wọ̀nyí wà láti kọ́ wọn. Ó pe àwọn ará Romu láti fi ara wọn rú ẹbọ ààyè lórí pẹpẹ ẹ̀mí Ọlọ́run, dípò àwọn ẹranko tí a ń fi rú ẹbọ sí Ọlọ́run lábẹ́ Òfin Mose, kí wọ́n sì ya ara wọn sí mímọ́ pátápátá fún Ọlọ́run. Èyí ni iṣẹ́ ìsìn tí ó ṣe ìtẹ́wọ́gbà tí ó sì bójú mu fún Kristiani. Ó rọ̀ wọ́n pé kí wọ́n má ṣe tẹ̀lé àṣà àti èrò ayé yìí, ṣùgbọ́n kí wọ́n yí padà nínú ìṣesí àti èrò inú wọn, kí wọ́n lè mú ìfẹ́ Ọlọ́run tí ó pé tí ó sì ṣe ìtẹ́wọ́gbà ṣẹ nínú ara wọn, kí wọ́n sì fi hàn fún àwọn ẹlòmíràn. Ní ipò rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí aposteli, Paulu kìlọ̀ fún wọn pé kí wọ́n má ṣe gbé ara wọn ga jù nítorí àwọn ẹ̀bùn ẹ̀mí wọn; nítorí bí ẹ̀bùn wọn tilẹ̀ yàtọ̀ síra, ẹ̀yà ara kan náà ni wọ́n, ọ̀kọ̀ọ̀kan sì ṣe pàtàkì fún àwọn yòókù. Ó rọ̀ wọ́n láti fi ìtara àti ìṣòtítọ́ lo ẹ̀bùn tí a fi sí ìkáwọ́ ẹnì kọ̀ọ̀kan wọn.

Romu 12:1–8

1  Nítorí náà mo fi ìyọ́nú Ọlọ́run bẹ̀ yín ará, kí ẹ̀yin kí ó fi ara yín fún Ọlọ́run ní ẹbọ ààyè mímọ́, ìtẹ́wọ́gbà, èyí ni iṣẹ́ ìsìn yín tí ó tọ̀nà. 2  Kí ẹ má sì da ara yín pọ̀ mọ́ ayé yìí; ṣùgbọ́n kí ẹ paradà láti di tuntun ní èrò inú yín, kí ẹ̀yin kí ó lè rí ìdí ìfẹ́ Ọlọ́run, tí ó dára, tí ó sì ṣe ìtẹ́wọ́gbà, ti ó sì pé.

3 Ǹjẹ́ mo wí fún olúkúlùkù ènìyàn tí ó wà nínú yín, nípa oore-ọ̀fẹ́ tí a fi fún mi, kí ó má ṣe ro ara rẹ̀ ju bí ó ti yẹ ní rírò lọ; ṣùgbọ́n kí ó le rò níwọ́ntúnwọ́nsì, bí Ọlọ́run ti fi ìwọ̀n ìgbàgbọ́ fún olúkúlùkù. 4  Nítorí gẹ́gẹ́ bí àwa ti ní ẹ̀yà púpọ̀ nínú ara kan, tí gbogbo ẹ̀yà kò sì ní iṣẹ́ kan náà, 5  bẹ́ẹ̀ ni àwa, tí a jẹ́ púpọ̀, a jẹ́ ara kan nínú Kristi, àti olúkúlùkù ẹ̀yà ara ọmọnìkejì rẹ̀. 6  Ǹjẹ́ bí àwa sì ti ń rí ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ẹ̀bùn gbà gẹ́gẹ́ bí oore-ọ̀fẹ́ tí a fi fún wa, bí ó ṣe ìsọtẹ́lẹ̀ ni, kí a máa sọtẹ́lẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìwọ̀n ìgbàgbọ́; 7 tàbí iṣẹ́ ìránṣẹ́, kí a kọjú sí iṣẹ́ ìránṣẹ́ wa tàbí ẹni tí ń kọ́ni, kí ó kọjú sí kíkọ́. 8 Tàbí ẹni tí ó ń gbani níyànjú, sí ìgbìyànjú; ẹni tí ń fi fún ni kí ó máa fi inú kan ṣe é; ẹni tí ń ṣe olórí, kí ó máa ṣe é ní ojú méjèèjì; ẹni tí ń ṣàánú, kí ó máa fi inú dídùn ṣe é.

Paulu Rọni Sí Ìfẹ́, Ìrẹ̀lẹ̀, àti Àìgbẹ̀san

Paulu tẹ̀síwájú nínú ẹ̀kọ́ rẹ̀ nípa ìgbé ayé ojoojúmọ́, ó ń rọ̀ wọ́n láti fẹ́ràn ara wọn àti láti ṣe rere sí gbogbo ènìyàn; láti ní ìrẹ̀lẹ̀, ìtara, ìfọkànsìn, àti ìyọ́nú sí ara wọn; àti láti má ṣe gbẹ̀san, ṣùgbọ́n kí wọ́n fi rere ṣẹ́gun ibi, pẹ̀lú àwọn ojúṣe pàtàkì mìíràn nípa ìwà rere.

Romu 12:9–21

9 Kí ìfẹ́ kí ó wà ní àìṣẹ̀tàn. Ẹ máa takété sí ohun tí í ṣe búburú; ẹ fi ara mọ́ ohun tí í ṣe rere. 10 Ní ti ìfẹ́ ará, ẹ máa fi ìyọ́nú fẹ́ràn ara yín; ní ti ọlá, ẹ máa fi ẹnìkejì yín ṣáájú. 11 Ní ti iṣẹ́ ṣíṣe, ẹ má ṣe ọ̀lẹ; ẹ máa ní ìgbóná ọkàn; ẹ máa sìn Olúwa. 12  Ẹ máa yọ̀ ni ìrètí; ẹ máa mú sùúrù nínú ìpọ́njú; ẹ máa dúró gbọingbọin nínú àdúrà. 13 Ẹ máa pèsè fún àìní àwọn ènìyàn mímọ́; ẹ fi ara yín fún àlejò ṣíṣe.

14  Ẹ máa súre fún àwọn tí ń ṣe inúnibíni sí yín; ẹ máa súre, ẹ má sì ṣépè. 15 Àwọn tí ń yọ̀, ẹ máa bá wọn yọ̀, àwọn tí ń sọkún, ẹ máa bá wọn sọkún. 16  Ẹ máa wà ní inú kan náà sí ara yín. Ẹ má ṣe gbéraga, ṣùgbọ́n ẹ má tẹ̀lé àwọn onírẹ̀lẹ̀. Ẹ má ṣe jẹ́ ọlọ́gbọ́n ní ojú ara yín.

17  Ẹ má ṣe fi búburú san búburú fún ẹnikẹ́ni. Ẹ má pèsè ohun tí ó tọ́ níwájú gbogbo ènìyàn. 18  Bí ó bá sé é ṣe, bí ó ti wà ní ipa tiyín, ẹ má wà ní àlàáfíà pẹ̀lú gbogbo ènìyàn. 19  Olùfẹ́ mi ọ̀wọ́n, ẹ má ṣe gbẹ̀san ara yín, ṣùgbọ́n ẹ fi ààyè sílẹ̀ fún ìbínú Ọlọ́run; nítorí a ti kọ ọ́ pé, Olúwa wí pé, “Tèmi ni ẹ̀san, èmi ó gbẹ̀san.” 20  Ní òdìkejì ẹ̀wẹ̀,

“Bí ebi bá ń pa ọ̀tá rẹ, fún un ní oúnjẹ;

bí òùngbẹ bá ń gbẹ ẹ́, fún un ní omi mu.

Ní ṣíṣe èyí, ìwọ ó kó ẹ̀yín iná lé e ní orí.”

21 Má ṣe jẹ́ kí búburú ṣẹ́gun rẹ, ṣùgbọ́n fi rere ṣẹ́gun búburú.