Siri ya Watu wa Mataifa Inafunuliwa kwa Paulo
Paulo anathibitisha kwamba sasa anateseka kifungoni kwa kushikilia kwamba watu wa Mataifa wanakubaliwa kupata haki zilezile kama Wayahudi bila kufungwa na Sheria ya Mose. Hawangeweza kutilia hili shaka, kwa kuwa walikuwa wamesikia kuhusu uwakili wa neema aliyopewa kwa ajili yao. Mungu alikuwa amemfunulia fundisho hili moja kwa moja, kama alivyokuwa tayari amewaambia (Waefeso 1:9–10; 2:11–22): kwamba watu wa Mataifa wangekuwa warithi pamoja na Wayahudi, wakiunganishwa nao katika mwili mmoja, na kushiriki pamoja nao katika ahadi yake inayomhusu Kristo kupitia injili. Aliwekwa kuwa mhudumu wa injili hii kwa utendaji wenye nguvu wa kipawa cha bure cha neema, ili aweze kuhubiri mpango wa wokovu kupitia Kristo. Hivyo Wayahudi na watu wa Mataifa wanaweza kuwa na nuru ya kutosha kuelewa siri ya kuwaleta wanadamu wote kwenye wokovu kwa imani katika Kristo, ambayo Mungu alikuwa ameificha mpaka sasa, ingawa, kama mipango mingine ya Mungu ya nyakati mbalimbali, iliumbwa, au kuundwa, na Yesu Kristo tangu kuwekwa kwa msingi wa ulimwengu. Na hivyo hekima ya Mungu yenye namna nyingi, inayofunuliwa hatua kwa hatua, ipate kujulikana kwa roho za malaika kupitia matendo yake kwa kanisa, kulingana na utaratibu wa nje, au mpangilio, aliouweka katika Kristo Yesu, ambaye kupitia kwake tunaweza kuomba kwa uhuru na kumkaribia Mungu, tukiwa na hakika kamili kwa imani kwamba tunasikiwa.
61 BK
Biblica® Toleo Wazi Neno: Bibilia Takatifu™ (OKCV)
1 Kwa sababu hii, mimi Paulo, mfungwa wa Kristo Yesu kwa ajili yenu ninyi watu wa Mataifa:
2 Kwa hakika mmekwisha kusikia kuhusu ile huduma ya neema ya Mungu niliyopewa kwa ajili yenu, 3 yaani, ile siri iliodhihirishwa kwangu kwa njia ya ufunuo, kama nilivyotangulia kuandika kwa kifupi. 4 Kwa kusoma haya, basi mtaweza kuelewa ufahamu wangu katika siri ya Kristo. 5 Siri hii haikudhihirishwa kwa wanadamu katika vizazi vingine kama vile sasa ilivyodhihirishwa na Roho kwa mitume na manabii watakatifu wa Mungu. 6 Siri hii ni kwamba, kwa njia ya Injili, watu wa Mataifa ni warithi pamoja na Israeli, viungo vya mwili mmoja na washiriki pamoja wa ahadi katika Kristo Yesu.
7 Nimekuwa mtumishi wa Injili hii kwa kipawa cha neema ya Mungu niliyopewa kwa nguvu yake itendayo kazi. 8 Ingawa mimi ni mdogo kuliko aliye mdogo kabisa miongoni mwa watakatifu wote, nilipewa neema hii: ili niwahubirie watu wa Mataifa kuhusu utajiri usiopimika ulio ndani ya Kristo, 9 na kuweka wazi kwa kila mtu siri hii iliyokuwa imefichwa tangu zamani katika Mungu, aliyeumba vitu vyote. 10 Ili sasa kwa njia ya Kanisa, hekima yote ya Mungu ipate kujulikana kwa watawala na wenye mamlaka katika ulimwengu wa roho, 11 sawasawa na kusudi lake la milele katika Kristo Yesu Bwana wetu. 12 Ndani yake na kwa njia ya imani katika yeye twaweza kumkaribia Mungu kwa uhuru na kwa ujasiri.
Paulo Anaomba Waefeso Waimarishwe
Paulo anawasihi Waefeso wasikate tamaa kwa sababu ya mateso anayopata kwa ajili yao, kwa kuwa hayo ni kwa utukufu wao, au kwa manufaa yao, yakithibitisha uaminifu wake na usadikisho wake thabiti kuhusu ukweli wa mafundisho aliyofunuliwa kuwahusu wao. Ili wasikate tamaa, Paulo anawaombea kwa Mungu, ambaye kutoka kwake waumini wote duniani na roho zote mbinguni hupata majina yao. Anaomba kwamba Mungu, kulingana na utajiri wa rehema zake anazotoa bure, awajalie kuimarishwa kwa nguvu na Roho Mtakatifu wake katika utu wao wa ndani, au nafsi; ili, wakiwa wametia mizizi na kuwekwa msingi katika upendo wa Kristo, waweze kufahamu vipimo visivyo na kikomo vya hekalu la Kikristo, au kanisa, linaloenea duniani kote na kufika mbinguni, na ambalo msingi wake ni upendo wa Mungu na wa Kristo, unaopita maarifa yenye mipaka; na kwamba wajazwe karama zote za kiroho za Mungu. Ili kuimarisha imani ya Waefeso, ambao tayari walikuwa wameujua uwezo mkuu wa Mungu ukitenda kazi ndani yao kupitia karama za kiroho walizopewa, anamalizia kwa maneno matukufu ya kumsifu Mungu.
13 Kwa hiyo, nawaomba msikate tamaa kwa sababu ya mateso yangu kwa ajili yenu, hayo ni utukufu wenu.
14 Kwa sababu hii nampigia Baba magoti, 15 ambaye ubaba wote wa kila jamaa za mbinguni na za duniani unatokana naye. 16 Namwomba Mungu awaimarishe kwa kuwatia nguvu mioyo yenu kwa njia ya Roho wake kwa kadiri ya utajiri wa utukufu wake, 17 ili kwamba, Kristo apate kukaa mioyoni mwenu kwa njia ya imani. Nami ninaomba kwamba ninyi mkiwa wenye mizizi tena imara katika msingi wa upendo, 18 mwe na uwezo wa kufahamu pamoja na watakatifu wote jinsi ulivyo upana, urefu, kimo na kina upendo wa Kristo, 19 na kujua upendo huu unaopita fahamu, ili mpate kujazwa na kufikia kipimo cha ukamilifu wote wa Mungu.
20 Basi kwa yeye awezaye kutenda mambo ya ajabu yasiyopimika kuliko yote tuyaombayo au tuyawazayo, kwa kadiri ya uweza wake ule utendao kazi ndani yetu, 21 yeye atukuzwe katika kanisa na katika Kristo Yesu kwa vizazi vyote, milele na milele. Amen.
Mwili Mmoja, Roho Mmoja, Bwana Mmoja
Ili kuwahimiza Waefeso watii mawaidha yake, anawakumbusha kwamba sasa yeye ni mfungwa wa Bwana kwa ajili yao: yeye aliye katika minyororo anawaita walio huru waenende kwa kustahili mapendeleo makubwa waliyoitiwa, kwa kujitiisha, upole na uvumilivu, wakivumiliana, ili wadumishe umoja unaowafaa wale waliozaliwa upya na kuongozwa na Roho mmoja, anayewaunganisha katika kifungo cha amani. Kwa maana katika injili ya Kristo hakuna mgawanyiko. Kuna mwili mmoja, yaani kanisa la Kristo; Roho Mtakatifu mmoja anayeupa mwili huo uzima; tumaini moja la uzima wa milele; Bwana mmoja, ambaye ni kichwa cha mwili huo; mfumo mmoja wa dini na sharti moja la wokovu; ubatizo mmoja katika jina la Utatu Mtakatifu; na Mungu mmoja, Baba wa Wayahudi na watu wa Mataifa, aliye juu ya wote na aliyeenea katika wote, na ambaye kwa njia ya Roho wake yumo ndani ya wote.
1 Basi, mimi niliye mfungwa wa Bwana, nawasihi mwenende kama inavyostahili wito wenu mlioitiwa. 2 Kwa unyenyekevu wote na upole, mkiwa wavumilivu, mkichukuliana kwa upendo. 3 Jitahidini kudumisha umoja wa Roho katika kifungo cha amani. 4 Kuna mwili mmoja na Roho mmoja, kama vile mlivyoitwa katika tumaini moja. 5 Tena kuna Bwana mmoja, imani moja, ubatizo mmoja, 6 Mungu mmoja ambaye ni Baba wa wote, aliye juu ya yote, katika yote na ndani ya yote.
Zawadi za Kristo za Vyeo vya Huduma kwa Kanisa
Paulo anaonyesha kwamba Mungu yuleyule anayewafanya wanadamu wote kuwa sawa katika baraka zao za kiroho amempa kila mtu majukumu ya huduma yanayofaa matumizi na asili ya vipawa alivyopokea, kulingana na maneno ya Daudi (Zaburi 68:18). Kauli hii, kwamba alipaa, inamaanisha kwamba kwanza alishuka katika sehemu za chini za dunia: kwamba alishuka kutoka mbinguni na kukubali kulazwa kaburini; na kwamba yeye aliyeshuka na kujinyenyekeza ndiye yuleyule mwenye asili ya kimungu aliyepaa hadi mbingu za juu kabisa, ili awe chemchemi ya baraka zote na kuwajaza Wayahudi na watu wa Mataifa vipawa na neema za Roho Mtakatifu wake, kulingana na majukumu yao tofauti. Ameweka huduma mbalimbali katika kanisa kwa ajili ya kulijenga na kulikamilisha, mpaka Wayahudi na watu wa Mataifa wote waongoke na kuingia katika imani ya Mkristo, na kufikia maarifa ya kweli kuhusu kufanyika mwili na upatanisho wa Mwana wa Mungu; mpaka kanisa kama mwili likue na kufikia ukomavu wa mtu mkamilifu, kufikia kipimo kamili cha kimo cha kiroho, likiwa limejaliwa utimilifu wote wa vipawa vya Kristo. Kwa hiyo anawahimiza wasimame imara katika imani yao, wala wasipotoshwe kwa urahisi na udanganyifu na hila za walimu wanaowashawishi watu kufuata desturi za Wayahudi, bali washikamane na mafundisho ya injili katika upendo na ukarimu unaofundishwa nayo, ili wakue wakiwa viungo vya mwili wake yeye aliye Kichwa, Kristo. Kupitia kwake mwili wote wa Wakristo unaunganishwa katika kanisa moja, na kila kiungo kinaandaliwa kufaa huduma au nafasi yake yenyewe; na kama mwili wa mwanadamu, hukua hadi ukomavu kwa matumizi sahihi ya kazi za kiroho za kila kiungo chake.
7 Lakini kila mmoja wetu amepewa neema kwa kadiri ya kipimo cha kipawa cha Kristo. 8 Kwa hiyo husema:
“Alipopaa juu zaidi,
aliteka mateka,
akawapa wanadamu vipawa.”
9 (Asemapo “alipaa juu,” maana yake nini isipokuwa ni kusema pia kwamba Kristo alishuka pande za chini sana za dunia? 10 Yeye aliyeshuka ndiye alipaa juu zaidi kupita mbingu zote, ili apate kuujaza ulimwengu wote.) 11 Ndiye aliweka wengine kuwa mitume, wengine kuwa manabii, wengine kuwa wainjilisti, wengine kuwa wachungaji na walimu, 12 kwa kusudi la kuwakamilisha watakatifu kwa ajili ya kazi za huduma, ili kwamba mwili wa Kristo upate kujengwa 13 mpaka sote tutakapoufikia umoja katika imani na katika kumjua sana Mwana wa Mungu na kuwa watu wazima kwa kufikia kimo cha ukamilifu wa Kristo.
14 Ili tusiwe tena watoto wachanga, tukitupwatupwa huku na huku na kuchukuliwa na kila upepo wa mafundisho kwa hila za watu, kwa ujanja, kwa kufuata njia zao za udanganyifu. 15 Badala yake, tukiambiana kweli kwa upendo, katika mambo yote tukue, hata tumfikie yeye aliye kichwa, yaani, Kristo. 16 Kutoka kwake, mwili wote ukiwa umeungamanishwa na kushikamanishwa pamoja kwa msaada wa kila kiungo, hukua na kujijenga wenyewe katika upendo, wakati kila kiungo kinafanya kazi yake.
Vueni Utu wa Kale na Mfanywe Upya
Kwa jina na mamlaka ya Kristo, Paulo anawaamuru Waefeso kuacha maovu yaliyoenea miongoni mwa watu wa Mataifa ambao hawajaongoka, katika upumbavu na giza la akili zao. Watu hawa wametengwa na kanuni za dini ya kweli na wamepoteza uzima wa kimungu nafsini kwa sababu ya ukaidi wao sugu; nao, wakiwa wamepoteza hisia zote za aibu, wamejitia katika upotovu na uchafu uliokithiri. Lakini wale ambao wamesikia na kupokea mafundisho ya Ukristo wanafundishwa mambo bora zaidi. Wanatakiwa kuuvua utu wa kale, yaani tabia ya mtu asiyeongoka, ya asili na ya kinyama, ambayo matendo yake yanatawaliwa na tamaa za mwili, na kufanywa upya katika mwelekeo wote na uwezo wote wa akili zao, wakiwa viumbe vipya, walioumbwa tena kwa mfano wa Mungu, katika haki na utakatifu wa kweli.
17 Hivyo nawaambia hivi, nami nasisitiza katika Bwana kwamba, msiishi tena kama watu wa Mataifa waishivyo, katika ubatili wa mawazo yao. 18 Watu hao akili zao zimetiwa giza na wametengwa mbali na uzima wa Mungu kwa sababu ya ujinga wao kutokana na ugumu wa mioyo yao. 19 Wakiisha kufa ganzi, wamejitia katika mambo ya ufisadi na kupendelea kila aina ya uchafu, wakiendelea kutamani zaidi.
20 Lakini ninyi, hivyo sivyo mlivyojifunza Kristo. 21 Kama hivyo ndivyo ilivyo, ninyi mmemsikia, tena mmefundishwa naye, vile kweli ilivyo katika Yesu. 22 Mlifundishwa kuuvua mwenendo wenu wa zamani, utu wenu wa kale, ulioharibiwa na tamaa zake za udanganyifu, 23 ili mfanywe upya roho na nia zenu, 24 mkajivike utu mpya, ulioumbwa sawasawa na mfano wa Mungu katika haki yote na utakatifu.
Dhidi ya Uongo, Hasira, Wizi na Maneno Machafu
Paulo anawahimiza wale waliofanywa upya hivyo waache dhambi ya kusema uongo na kukwepa ukweli, ambayo baadhi ya wanafalsafa wao wapagani waliikubali. Anawaomba wajione kuwa mwili mmoja, na wasiruhusu kiungo kimoja kidanganye kingine. Anawaonya dhidi ya hasira, na hasa dhidi ya kuiendeleza moyoni, jambo linalochochea nia mbaya na kumpa Ibilisi nafasi ya kuwajaribu watende dhambi. Anakataza wizi, ambao marabi waliuruhusu kwa kiasi fulani, mradi sehemu ya kilichoibwa walipewa maskini; naye anawaamuru watende kwa uaminifu na kufanya kazi, ili wawe na kitu cha kumpa mwenye uhitaji. Wanapaswa kujiepusha na mazungumzo yote machafu, na kulenga kusema maneno yanayowapa neema na kuwajenga wale wanaozungumza nao. Hawapaswi kumhuzunisha Roho Mtakatifu wa Mungu kiasi cha kumfukuza kutoka kwao, kwa maana kwa utendaji wake katika nafsi zao wametiwa alama, au muhuri, hadi siku ya ukombozi kutoka katika mauti ya milele.
25 Kwa hiyo kila mmoja wenu avue uongo na kuambiana kweli mtu na jirani yake, kwa maana sisi sote tu viungo vya mwili mmoja. 26 Mkikasirika, msitende dhambi, wala jua lisichwe mkiwa bado mmekasirika, 27 wala msimpe ibilisi nafasi. 28 Yeye ambaye amekuwa akiiba, asiibe tena, lakini lazima ajishughulishe, afanye kitu kifaacho kwa mikono yake mwenyewe, ili awe na kitu cha kuwagawia wahitaji.
29 Maneno mabaya yasitoke vinywani mwenu, bali yale yafaayo kwa ajili ya kuwajenga wengine kulingana na mahitaji yao, ili yawafae wale wasikiao. 30 Wala msimhuzunishe Roho Mtakatifu wa Mungu, ambaye kwake mlitiwa muhuri kwa ajili ya siku ya ukombozi.