Paulo Anamwandikia Timotheo Tena
Paulo, akitarajia kufa karibuni, anamwandikia Timotheo barua yake ya pili. Kama usia wake wa mwisho, anamhimiza Timotheo atimize wajibu wake kwa uaminifu katika kila wakati wa kuiacha imani, mateso na mifarakano.
65 BK
Biblica® Toleo Wazi Neno: Bibilia Takatifu™ (OKCV)
Paulo Anamsalimu Timotheo Tena 65 au 66 BK
Katika utangulizi wake, Paulo anathibitisha mamlaka yake kama mtume na kutangaza kwamba anatumainia uzima wa milele kupitia Yesu Kristo, wala si kwa Sheria ya Mose.
1 Paulo mtume wa Kristo Yesu kwa mapenzi ya Mungu, kulingana na ile ahadi ya uzima uliomo ndani ya Kristo Yesu.
2 Kwa Timotheo, mwanangu mpendwa:
Neema, rehema na amani itokayo kwa Mungu Baba, na kwa Kristo Yesu Bwana wetu.
Paulo Anamshukuru Mungu kwa Imani ya Timotheo
Paulo anamshukuru Mungu, ambaye anamwabudu kama walivyofanya mababu zake, kwa sababu anamkumbuka Timotheo daima katika sala zake. Anakumbuka machozi ya Timotheo walipoachana, au, kama wengine wanavyodhani, wakati Paulo alipomfundisha imani ya Kikristo. Pia anamshukuru Mungu kwa imani ya kweli ya Timotheo, aliyoipokea kutoka kwa waliomtangulia katika ukoo wake. Anamhimiza kukuza karama za Roho Mtakatifu kwa kuzitumia kuitetea injili katika kila nafasi inayofaa. Kwa kuwa Kristo amewapa wafuasi wake waaminifu roho ya ujasiri na hekima, Timotheo hapaswi kuionea aibu kweli, ambayo ni ushuhuda wa Kristo, wala kumwonea aibu Paulo, mfungwa wake (kama walivyofanya walimu waliowashawishi watu kufuata desturi za Kiyahudi), bali ashiriki katika mateso kwa ajili ya injili kadiri ya uwezo aliopewa. Mungu, akiisha kuwaokoa wanadamu wote kutoka katika maangamizi ya dhambi, amewaalika wawe watu wake wateule, kwa neema na fadhili zake za bure, zilizokusudiwa tangu mwanzo wa ulimwengu lakini sasa zimefunuliwa na Yesu Kristo. Kristo ameifanya mauti isiwe na nguvu, kwa uzima wa milele wa roho baada ya kifo na kutoharibika kwa mwili baada ya ufufuo, mambo yanayodhihirishwa ndani yake mwenyewe. Paulo anazungumza juu ya kuteuliwa kwake na Mungu kuwa mtume, ili kuwafundisha watu wa Mataifa mafundisho ya wokovu. Kuteswa kwake zamani na sasa kwa sababu hiyo hakujatikisa imani yake katika Kristo.
3 Ninamshukuru Mungu, ninayemtumikia kwa dhamiri safi, kama walivyofanya baba zangu, ninapokukumbuka usiku na mchana katika maombi yangu. 4 Nikiyakumbuka machozi yako, ninatamani sana kukuona ili nipate kujawa na furaha. 5 Nimekuwa nikiikumbuka imani yako ya kweli, waliokuwa nayo bibi yako Loisi na mama yako Eunike na ambayo mimi ninasadiki sasa wewe pia unayo. 6 Kwa sababu hii nakukumbusha uchochee ile karama ya Mungu, iliyowekwa ndani yako nilipokuwekea mikono yangu. 7 Maana Mungu hakutupa roho ya woga, bali roho ya nguvu, ya upendo na ya moyo wa kiasi.
8 Kwa hiyo usione haya kushuhudia kuhusu Bwana wetu, wala usinionee haya mimi niliye mfungwa kwa ajili yake. Bali uishiriki pamoja nami taabu ya Injili, kwa kadiri ya nguvu ya Mungu, 9 ambaye alituokoa na kutuita katika mwito mtakatifu: si kwa kadiri ya matendo yetu mema bali kwa sababu ya kusudi lake mwenyewe na neema yake. Neema hii tulipewa katika Kristo Yesu tangu milele. 10 Lakini sasa imefunuliwa kwa kudhihirishwa kwake Mwokozi wetu, Kristo Yesu, ambaye amebatilisha mauti na kuleta uzima na kutokufa kwa njia ya Injili. 11 Nami nimewekwa kuwa mhubiri, mtume na mwalimu wa Injili hii. 12 Hii ndiyo sababu ninateseka namna hii, lakini sioni haya kwa maana ninamjua yeye niliyemwamini, na kusadiki ya kuwa anaweza kukilinda kile nilichokiweka amana kwake hadi siku ile.
Ilinde Injili na Utumike kama Askari
Paulo anamhimiza Timotheo, katikati ya hatari na upinzani, kushikilia kwa uthabiti mpango wa wokovu alioupokea kutoka kwake, kwa imani katika Kristo na upendo kwake. Anapaswa kuihifadhi injili aliyokabidhiwa ikiwa safi, bila mafundisho yoyote ya uongo, kwa msaada wa Roho Mtakatifu aliye ndani yake. Paulo anaonyesha umuhimu wa kudumu katika imani kwa kueleza jinsi Wakristo wengi katika Asia walivyomwacha kwa sababu ya aibu na mateso yake (2 Timotheo 4:16). Anaomba kwamba Onesiforo, ambaye bado alimkiri na kumhudumia gerezani, apate thawabu kwa wema wake, na pia apate rehema kutoka kwa Bwana Yesu siku ya hukumu. Paulo pia anamhimiza Timotheo awe hodari katika neema, na awakabidhi watu ambao uaminifu wao umethibitishwa zile kweli alizopokea kutoka kwa Paulo, zilizothibitishwa na mashahidi wengi, ili baada ya kuondoka kwa Paulo waweze kuwafundisha wengine pia. Kama askari wa kweli, anapaswa kujiepusha na shughuli za kidunia ili ajitoe kwa huduma ya Kristo. Kwa maana mtu anayeshindana katika michezo ya hadhara havikwi taji isipokuwa ameshindana kwa kufuata kanuni. Mkulima lazima afanye kazi kwanza kabla ya kupata sehemu ya mazao ya ardhi. Vivyo hivyo, mhudumu Mkristo lazima afanye kazi yake kwa njia ambayo Kristo aliagiza, na afanye kazi kwa bidii katika shamba lake la mizabibu la kiroho kabla ya kupokea thawabu iliyoahidiwa. Paulo anamwomba ayatafakari mambo haya kwa uzito, na anaomba Bwana ampe ufahamu katika mambo yote ya dini.
13 Shika kwa uthabiti kielelezo cha mafundisho yenye uzima yale uliyoyasikia kwangu, pamoja na imani na upendo katika Kristo Yesu. 14 Ilinde ile amana uliyokabidhiwa kwa Roho Mtakatifu akaaye ndani yetu.
15 Unajua ya kuwa watu wote katika Asia wameniacha, miongoni mwao wamo Filego na Hermogene.
16 Bwana akawahurumie watu wa nyumbani mwa Onesiforo, kwa sababu aliniburudisha mara kwa mara wala hakuionea aibu minyororo yangu. 17 Badala yake, alipokuwa Rumi, alinitafuta kwa bidii mpaka akanipata. 18 Bwana na amjalie kupata rehema zake siku ile! Nawe unajua vyema jinsi alivyonisaidia huko Efeso.
2:1 Basi, wewe mwanangu, uwe hodari katika neema iliyo ndani ya Kristo Yesu. 2 Nayo mambo yale uliyonisikia nikiyasema mbele ya mashahidi wengi, uwakabidhi watu waaminifu watakaoweza kuwafundisha watu wengine vilevile. 3 Vumilia taabu pamoja nasi kama askari mwema wa Kristo Yesu. 4 Hakuna askari yeyote ambaye akiwa vitani hujishughulisha na mambo ya kawaida ya maisha haya kwa sababu nia yake ni kumpendeza yule aliyemwandika awe askari. 5 Vivyo hivyo, yeye ashindanaye katika michezo hawezi kupewa tuzo ya ushindi asiposhindana kulingana na kanuni za mashindano. 6 Mkulima mwenye bidii ya kazi ndiye anayestahili kuwa wa kwanza kupata fungu la mavuno. 7 Fikiri sana kuhusu haya nisemayo, kwa maana Bwana atakupa ufahamu katika mambo hayo yote.
Ufufuo Ndio Msingi wa Injili
Paulo anamwomba Timotheo akumbuke kwamba fundisho la msingi la injili ni kufufuka kwa Yesu kutoka kwa wafu katika mwili wake wa kibinadamu, kinyume na mafundisho ya Himenayo na Fileto, waliohubiri ufufuo wa mfano tu (2 Timotheo 2:18). Sasa Paulo anateseka akiwa amefungwa minyororo kama mhalifu kwa ajili ya injili. Lakini kwa kuwa adui zake hawawezi kuifunga injili kwa minyororo, anavumilia mambo yote kwa subira kwa ajili ya watu wa Mataifa, ili wao pia wapate baraka za wokovu. Kwa maana ni hakika kwamba wale wanaokufa pamoja na Kristo katika mwili wataishi pia pamoja naye katika utukufu, na wale wanaoteseka pamoja naye watatawala pamoja naye; lakini wale wanaomkana kwa hofu, yeye pia atawakana siku ya hukumu. Kwa maana ingawa mwanadamu anaweza kukosa uaminifu, Mungu hubaki mwaminifu kwa ahadi zake zote na maonyo yake yote, wala hawezi kutenda kinyume na yeye mwenyewe.
8 Mkumbuke Yesu Kristo, aliyefufuliwa kutoka kwa wafu, yeye aliye wa uzao wa Daudi. Hii ndiyo Injili yangu, 9 ambayo kwayo ninateseka hata kufikia hatua ya kufungwa minyororo kama mhalifu. Lakini neno la Mungu halifungwi. 10 Kwa hiyo ninavumilia mambo yote kwa ajili ya wateule wa Mungu, kusudi wao nao wapate wokovu ulio katika Kristo Yesu, pamoja na utukufu wa milele.
11 Hili ni neno la kuaminiwa:
Kwa maana kama tumekufa pamoja naye,
tutaishi pia pamoja naye.
12 Kama tukistahimili,
pia tutatawala pamoja naye.
Kama tukimkana yeye,
naye atatukana sisi.
13 Kama tusipoamini,
yeye hudumu kuwa mwaminifu,
kwa maana hawezi kujikana mwenyewe.
Walimu Kama Vyombo vya Heshima na vya Aibu
Paulo anamwamuru Timotheo awakumbushe Waefeso sababu hizi kuu za kuwa waaminifu, akiwaonya, kana kwamba wako mbele za Kristo, wasibishane kuhusu maneno. Timotheo mwenyewe anapaswa kuwa mfanyakazi aliyekubaliwa na Mungu, akilitumia neno la kweli kulingana na mahitaji ya kila hali, na akipinga mazungumzo yote yasiyomcha Mungu na yasiyo na maana, ambayo huongeza uovu na kuangamiza nafsi kama kidonda kinachooza kinavyoharibu mwili. Ndivyo yalivyo mafundisho ya Himenayo na Fileto, ambao wamepotoka mbali na kweli, wakisema kwamba ufufuo ulitokea watu walipoamini. Licha ya watu hawa kuiacha kweli, kanisa la Mungu limejengwa juu ya msingi wa mitume (Waefeso 2:20), na mamlaka yao imesimama imara, ikiwa na maandishi haya (Hesabu 16:5, 26). Hii ina maana kwamba, ili Waefeso wawe salama, ilikuwa lazima wajitenge na walimu hao waovu, kama ilivyokuwa lazima kwa Waisraeli kuondoka kwenye hema za Kora na wenzake ikiwa walitaka kuepuka adhabu yao. Katika nyumba ya mtu mkuu kuna vyombo vya dhahabu na fedha, na vya mbao na udongo, vingine kwa matumizi ya heshima na vingine kwa matumizi yasiyo ya heshima. Vivyo hivyo, katika nyumba ya Mungu, yaani kanisa lake, kuna walimu wa aina mbalimbali: wengine wanajishughulisha na kazi ya heshima ya huduma, na wengine na kazi isiyo ya heshima ya kuwapotosha watu. Yeyote anayejitakasa na uovu huo atakuwa chombo cha heshima, kilichotengwa na chenye manufaa kwa Mungu, ambaye ndiye kichwa cha kanisa la Wakristo.
14 Endelea kuwakumbusha mambo haya ukiwaonya mbele za Bwana waache kushindana kwa maneno ambayo hayana faida yoyote bali huwaangamiza tu wale wanaoyasikia. 15 Jitahidi kujionyesha kwa Mungu kuwa umekubaliwa naye, mtendakazi asiye na sababu ya kuona aibu, ukilitumia kwa usahihi neno la kweli. 16 Jiepushe na maneno mabaya, yasiyo na maana, yasiyo ya utauwa, kwa maana hayo huzidi kuwatosa watu katika kukosa heshima kwa Mungu. 17 Mafundisho yao yataenea kama kidonda kisichopona. Miongoni mwao wamo Himenayo na Fileto 18 ambao wameiacha kweli, wakisema kwamba ufufuo wa wafu umekwisha kuwako, nao huharibu imani ya baadhi ya watu. 19 Lakini msingi wa Mungu ulio imara umesimama, ukiwa na muhuri wenye maandishi haya: “Bwana anawajua walio wake”; tena, “Kila alitajaye jina la Bwana, na auache uovu.”
20 Katika nyumba kubwa si kwamba kuna vyombo vya dhahabu na fedha tu, bali pia vimo vyombo vya miti na vya udongo; vingine kwa matumizi maalum, na vingine kwa matumizi ya kawaida. 21 Basi ikiwa mtu amejitakasa na kujitenga na hayo niliyoyataja, atakuwa chombo maalum, kilichotengwa na ambacho kinamfaa mwenye nyumba, kimeandaliwa tayari kwa kila kazi njema.
Timotheo Aziepuke Tamaa za Ujanani
Ili Timotheo awe chombo kilichotengwa kwa matumizi ya Mungu, Paulo anamhimiza ajiepushe na tamaa zote za ujana, tamaa ya makuu na mamlaka, na afuatilie kwa bidii haki, uaminifu, upendo kwa Mungu na wanadamu, na amani na watu wote, hasa wale wenye nia safi ya kulitukuza jina la Mungu. Anapaswa kukataa mawazo na desturi za kipumbavu za wale wanaowalazimisha watu kufuata desturi za Kiyahudi. Hapaswi kutumia mbinu zozote za vurugu, bali awe mpole, akiyatenda mambo mema anayoyahimiza, na kuwafundisha kwa upole wale wanaompinga, ili labda kwa neema ya Mungu wapate kuufahamu ukweli. Hivyo, wakiwa wametolewa wakiwa hai na mtumishi wa Mungu kutoka katika mitego ya Ibilisi, yaani mafundisho potovu na tamaa za mwili za wale wanaowalazimisha watu kufuata desturi za Kiyahudi, wanaweza kuepushwa na uharibifu na kuzinduka kutoka katika ulevi wa dhambi, ili waione hatari inayowakabili na kuyajua na kuyatenda mapenzi ya Mungu.
22 Zikimbie tamaa mbaya za ujana, ufuate haki, imani, upendo na amani pamoja na wale wamwitao Bwana kwa moyo safi. 23 Jiepushe na mabishano ya kipumbavu na yasiyo na maana, kwa kuwa wajua ya kwamba hayo huzaa magomvi. 24 Tena haimpasi mtumishi wa Bwana kuwa mgomvi, bali inampasa awe mwema kwa kila mtu, awezaye kufundisha, tena mvumilivu. 25 Inampasa kuwaonya kwa upole wale wanaopingana naye, kwa matumaini kwamba Mungu atawajalia kutubu na kuijua kweli, 26 ili fahamu zao ziwarudie tena, nao waponyoke katika mtego wa ibilisi ambaye amewateka wapate kufanya mapenzi yake.