Kurudiwa Ni Ishara ya Upendo wa Mungu
Ili kuwatia moyo zaidi katika imani na subira wakati wa mateso wanayopata kwa sababu ya imani yao na majaribu, Paulo anawahimiza watafakari kwa makini mateso makubwa zaidi ya Kristo. Anawakumbusha himizo la neno la Mungu (Mithali 3:11, 12) kwamba kuadhibiwa ni ishara ya kibali cha Mungu, na huthibitisha kwamba Mungu anawaona kuwa wana wapendwa, wala si watoto wa haramu ambao hawajaliwi na hupuuzwa. Wazazi wao wa duniani walisahihisha makosa yao na walipaswa kuheshimiwa, la sivyo watoto wangekabili adhabu ya kifo (Kumbukumbu la Torati 21:18–21); basi ni muhimu zaidi sana kujitiisha kwa Baba wa roho, ili waishi milele. Wazazi wao waliwaadhibu kwa siku chache za maisha haya, kwa namna ambayo wao wenyewe waliona kuwa bora na iliyokuwa rahisi kwao; lakini Mungu huwaadhibu wote kwa faida yao, ili wafanywe watakatifu na kufundishwa kuishi kwa haki, ambayo ni tunda la amani la adhabu ya Mungu. Kutokana na mambo hayo, anawahimiza wale ambao wamesaidiwa kwa njia hiyo kupitia dhiki wasivunjike moyo na kusukumwa mbali na Kristo (Isaya 35:3), bali wafanye kila jitihada wawezayo wanapokabili vishawishi vya kutenda dhambi na dhiki. Wanapaswa kuondoa kila kikwazo kinachowazuia wao na wengine kutembea katika njia ya Kikristo, ili wale ambao tayari wana hofu kutokana na kuiacha njia hiyo wasizuiwe kabisa kuendelea na safari kuelekea Sayuni, bali waponywe na kuinuliwa kutoka katika kuanguka na udhaifu wao.
62 BK
Biblica® Toleo Wazi Neno: Bibilia Takatifu™ (OKCV)
3 Mtafakarini sana yeye aliyestahimili upinzani mkuu namna hii kutoka kwa watu wenye dhambi, ili kwamba msije mkachoka na kukata tamaa.
4 Katika kushindana kwenu dhidi ya dhambi, bado hamjapigana kiasi cha kumwaga damu yenu. 5 Nanyi mmesahau yale maneno ya kuwaonya yanayowataja ninyi kuwa wana, yakisema:
“Mwanangu, usidharau adhabu ya Bwana,
wala usikate tamaa akikukemea,
6 kwa sababu Bwana huwaadibisha wale awapendao,
na humwadhibu kila mmoja
anayemkubali kuwa mwana.”
7 Vumilieni taabu kwa ajili ya kufunzwa adabu. Mungu anawatendea ninyi kama watoto wake, kwa maana ni mtoto yupi asiyeadibishwa na mzazi wake? 8 Kama hakuna kuadibishwa (ambalo ni fungu la watoto wote), basi ninyi ni watoto wa haramu wala si watoto halali. 9 Tena, sisi sote tunao baba wa kimwili, waliotuadibisha nasi tukawaheshimu kwa ajili ya hilo. Je, si inatupasa kujinyenyekeza zaidi kwa Baba wa roho zetu ili tuishi? 10 Baba zetu walituadibisha kwa kitambo kidogo kama wao wenyewe walivyoona vyema, lakini Mungu hutuadibisha kwa faida yetu ili tupate kushiriki utakatifu wake. 11 Kuadibishwa wakati wowote hakuonekani kuwa kitu cha kufurahisha bali chenye maumivu kinapotekelezwa. Lakini baadaye huzaa matunda ya haki na amani kwa wale waliofunzwa nayo.
12 Kwa hiyo, itieni nguvu mikono yenu iliyo dhaifu na magoti yenu yaliyolegea. 13 Sawazisheni mapito ya miguu yenu, ili kitu kilicho kiwete kisidhoofishwe bali kiponywe.
Haki ya Mzaliwa wa Kwanza Aliyoipoteza Esau: Onyo
Paulo anawahimiza wafuatilie amani na watu wote kadiri iwezekanavyo, pamoja na utakatifu wa Kikristo katika moyo na maisha. Wanapaswa kuwa waangalifu sana ili asiwepo yeyote miongoni mwao anayeonyesha mwelekeo wa kuiacha injili, kusudi mmea wenye sumu usichipuke na kuwapotosha wengi. Wanapaswa pia kujihadhari na mtu yeyote mwasherati au asiyejali mambo matakatifu ambaye angeutumia vibaya uhuru wa injili, kama Esau, aliyezibadilisha baraka kuu na haki za mzaliwa wa kwanza (Mwanzo 25:32, 34; Kutoka 19:22; Kumbukumbu la Torati 21:17) kwa raha za mwili za muda mfupi. Paulo anadokeza zaidi kwamba, kama vile Esau hakupata badiliko la nia wala majuto kwa baba yake (Mwanzo 27:33) alipokuja baadaye kuitafuta kwa machozi baraka na mamlaka juu ya ndugu zake (Mwanzo 27:37), vivyo hivyo, wakiidharau haki yao ya kuzaliwa ya mbinguni kwa kuikana injili, hawatakuwa na njia yoyote iliyobaki ya kuipata tena.
14 Tafuteni kwa bidii kuwa na amani na watu wote na huo utakatifu, ambao bila kuwa nao hakuna mtu atakayemwona Bwana. 15 Angalieni sana mtu yeyote asiikose neema ya Mungu na kwamba shina la uchungu lisije likachipuka na kuwasumbua na watu wengi wakatiwa unajisi kwa hilo. 16 Angalieni miongoni mwenu asiwepo mwasherati au mtu asiyemcha Mungu kama Esau, ambaye kwa ajili ya mlo mmoja aliuza haki ya uzaliwa wake wa kwanza. 17 Baadaye kama mnavyofahamu, alipotaka kurithi ile baraka, alikataliwa, maana hakupata nafasi ya kutubu, ingawa aliitafuta kwa machozi.
Si Mlima Unaowaka Moto bali Mlima Sayuni
Kwa kulinganisha utaratibu wa Sheria na ule wa injili, Paulo anaonyesha kwamba haki za uzaliwa wa kwanza za watoto wa kiroho wa Abrahamu ni kuu kuliko zile za wazao wake wa kimwili, na hivyo kuzikataa ni dhambi kubwa zaidi. Watoto wa kiroho wa Abrahamu, kwa imani katika injili, hawaitwi kuipokea Sheria kwenye mlima ulioweza kuguswa na uliowaka moto; Sheria hiyo ilikusudiwa kuwatayarisha kwa ajili ya Kanaani ya duniani. Ishara za kutisha za kuwapo kwa Mungu kwenye mlima huo (Kutoka 19) zilionyesha hasira yake inayoteketeza dhidi ya wenye dhambi na hali ya kutokuwa wazi kwa Sheria. Badala yake, wanaitwa kuupokea utaratibu mpole na wenye neema wa enzi ya neema kutoka Mlima Sayuni (Matendo 1:4). Utawatayarisha kuabudu katika Sayuni ya kanisa la Wakristo (Isaya 60), ambao ni mji wa Mungu aliye hai, ambao kwa hali yake ni wa mbinguni wala si wa kidunia, unaojumuisha familia nzima ya mbinguni na duniani, tangu mwanzo hadi mwisho wa wakati.
18 Hamjaufikia mlima ule uwezao kuguswa na ambao unawaka moto; wala kwenye giza, utusitusi na dhoruba; 19 kwenye mlio wa tarumbeta, au kwenye sauti isemayo maneno ya kutisha kiasi ambacho wale walioisikia waliomba wasiambiwe neno jingine zaidi, 20 kwa sababu hawangeweza kustahimili neno lile lililoamriwa: “Hata kama mnyama atagusa mlima huu, atapigwa mawe.” 21 Waliyoyaona yalikuwa ya kutisha kiasi kwamba Mose alisema, “Ninatetemeka kwa hofu.”
22 Lakini ninyi mmekuja Mlima Sayuni, Yerusalemu ya mbinguni, mji wa Mungu aliye hai. Mmekuja penye kusanyiko kubwa la malaika maelfu kwa maelfu wasiohesabika wanaoshangilia, 23 kwenye kanisa la wazaliwa wa kwanza wa Mungu, ambao majina yao yameandikwa mbinguni. Mmekuja kwa Mungu, mhukumu wa watu wote, kwenye roho za wenye haki waliokamilishwa, 24 kwa Yesu mpatanishi wa agano jipya, na kwa damu iliyonyunyizwa, ile inenayo mambo mema kuliko damu ya Abeli.
Msimkatae Yeye Anayesema kutoka Mbinguni
Kwa kuzingatia ubora mkuu wa utaratibu wa injili, Paulo anawasihi wasimkatae mpatanishi wa agano hili lililo bora zaidi. Kwa maana ikiwa baba zao waliangamizwa jangwani kwa kutomtii Mose, aliyesema nao duniani kwa niaba ya Mungu, hukumu yao itakuwa kubwa zaidi wakimwacha Mungu, anayesema nao kutoka mbinguni kupitia Mwana wake katika injili. Wakati Sheria ilipotolewa, sauti yake ilitikisa dunia, yaani nguvu ya ibada ya sanamu ya wapagani (Kutoka 19:18). Lakini sasa, katika utaratibu mpya, kama nabii alivyotabiri (Hagai 2:6), si ibada ya sanamu tu bali pia mfumo wa Sheria ya Mose ulipaswa kutikiswa. Hii ina maana ya kuondolewa na kubadilishwa kwa mambo yaliyowekwa kwa muda, ili kutoa nafasi kwa utaratibu ulio bora zaidi, ambao hauwezi kubadilishwa wala kutikiswa, na utakaodumu mpaka mwisho wa dunia. Kwa kuzingatia hali ya injili ya kutobadilika (Danieli 7:18), ambayo, ikiwa utaratibu wa mwisho wa Mungu, haiwezi kuondolewa, Paulo anawahimiza washikamane na zawadi hii ya mbinguni, ili waweze kumtumikia Mungu kwa namna inayompendeza. Kwa maana chini ya injili, kama ilivyokuwa chini ya Sheria, Mungu ni moto ulao kwa wale wanaoiacha imani na kutotii mapenzi na amri zake.
25 Angalieni, msije mkamkataa yeye anenaye. Ikiwa wao hawakuepuka adhabu walipomkataa yeye aliyewaonya hapa duniani, sisi je, tutaokokaje tusipomsikiliza yeye anayetuonya kutoka mbinguni? 26 Wakati ule sauti yake ilitetemesha dunia, lakini sasa ameahidi, “Kwa mara moja tena nitatetemesha si nchi tu bali na mbingu pia.”
27 Maneno haya “kwa mara moja tena” yanaonyesha kuondoshwa kwa vile vitu vinavyoweza kutetemeshwa, yaani vile vitu vilivyoumbwa, kwa kusudi vile tu visivyoweza kutetemeshwa vibaki.
28 Kwa hiyo, kwa kuwa tunapokea ufalme ambao hauwezi kutetemeshwa, basi na tuwe na shukrani, na hivyo tumwabudu Mungu kwa namna inayompendeza, kwa unyenyekevu na uchaji, 29 kwa kuwa “Mungu wetu ni moto ulao.”
Paulo Anahimiza Upendo, Usafi na Kuridhika
Paulo anawahimiza Waebrania kupendana kindugu na kutenda matendo ya hisani na huruma, wakiwakaribisha wageni na wasafiri katika nyumba zao, kama Abrahamu na Loti walivyofanya (Mwanzo 18:3; 19:2). Anawahimiza kuwahurumia wengine katika mateso yao, kwa kuwa wao wenyewe wanaweza kupatwa na mabaya hayo hayo, na kuishi maisha safi kwa kuogopa hukumu za Mungu. Anawaonya wasitamani kile ambacho Mungu kwa majaliwa yake amempa mwingine, bali waridhike na kile walichopewa wao wenyewe, kwa maana Mungu mwenyewe ameahidi kuwalinda na kuwatimizia mahitaji yao (Yoshua 1:5; 1 kumbukumbu 28:20). Wakristo wanaweza kujihesabia ahadi hii kwa uhakika mkubwa hata zaidi, na, kama Daudi katika umaskini na dhiki, kutegemea nguvu za Mungu Mwenyezi (Zaburi 118:6, katika Septuajinta).
1 Endeleeni kupendana kama ndugu. 2 Msisahau kuwakaribisha wageni, kwa kuwa kwa kufanya hivyo, watu wengine waliwakaribisha malaika pasipo kujua. 3 Wakumbukeni wale waliofungwa gerezani kana kwamba ninyi mmefungwa pamoja nao. Pia wakumbukeni wale wanaotendewa vibaya, kana kwamba ni ninyi wenyewe mnateswa.
4 Ndoa na iheshimiwe na watu wote, nayo malazi yawe safi, kwa kuwa Mungu atawahukumu wazinzi na waasherati wote. 5 Yalindeni maisha yenu msiwe na tabia ya kupenda fedha, bali mridhike na vile mlivyo navyo, kwa sababu Mungu amesema,
“Kamwe sitakuacha,
wala sitakupungukia.”
6 Kwa hiyo tunaweza kusema kwa ujasiri,
“Bwana ni msaada wangu; sitaogopa.
Mwanadamu anaweza kunitenda nini?”
Madhabahu ya Kristo na Dhabihu ya Sifa
Ili kuwathibitishia zaidi kwamba ahadi za Mungu hazikosi kutimia kamwe, Paulo anawaomba wakumbuke mifano ya walimu wao waliokufa (labda Yakobo mtume na Yakobo askofu wa Yerusalemu), ambao waliwaongoza. Anawaomba waige imani yao, wakitafakari msaada wa ajabu ambao walimu hao walipata mwishoni mwa maisha yao, walipouawa kwa kumshuhudia Yesu Kristo, ambaye habadiliki milele. Kwa sababu hiyo wanaonywa wasichukuliwe na mafundisho mbalimbali ambayo mitume hawakufundisha kamwe. Mioyo yao inapaswa kuimarishwa kwa nguvu ya dhabihu na kifo cha Kristo kwa ajili ya msamaha wa dhambi, wala si kwa dhabihu za Walawi za wanyama waliowekwa kwa ajili ya chakula, ambazo haziwezi kufanya chochote. Wale wanaokula nyama ya sadaka za amani na za Sheria, wakitumaini kupatanishwa na Mungu kwa hizo (Mambo ya Walawi 17:11–15), hawana haki ya kula dhabihu ya madhabahu ya Mkristo. Kwa maana kulingana na Sheria yao wenyewe, hawaruhusiwi kula sehemu yoyote ya mnyama ambaye damu yake ilitolewa kama upatanisho kwa ajili ya dhambi, kwa kuwa nyama ya mnyama huyo ilipaswa kuchomwa moto nje ya kambi (Mambo ya Walawi 16:27). Kristo, ambaye hayo yalikuwa mfano wake, alimfungulia mwanadamu mbingu iliyo juu kabisa kwa kunyunyiza damu yake mwenyewe (Waebrania 12:24), na kuutoa mwili wake kuwa dhabihu iliyo hai nje ya lango la mji. Paulo anawahimiza wamfuate Kristo kwa njia hii: kuutoa mwili kuwa dhabihu iliyo hai, wakiukataa ulimwengu huu, ambao si mji wao wa kudumu, na kumtolea Mungu kupitia yeye dhabihu pekee inayokubalika ya sifa na shukrani, pamoja na matendo ya upendo na huruma kwa wengine kwa ajili ya Kristo.
7 Wakumbukeni viongozi wenu, wale waliowaambia neno la Mungu. Angalieni matokeo ya mwenendo wa maisha yao mkaiige imani yao. 8 Yesu Kristo ni yeye yule jana, leo na hata milele.
9 Msichukuliwe na kila aina ya mafundisho ya kigeni. Ni vyema mioyo yenu iimarishwe kwa neema, wala si kwa sheria kuhusu utaratibu wa vyakula, ambavyo havina faida kwa wale wanaozishika hizo sheria. 10 Sisi tunayo madhabahu ambayo wale wanaohudumu katika hema hawana haki ya kula vile vitu vilivyowekwa juu yake.
11 Kuhani mkuu huchukua damu ya wanyama na kuiingiza Patakatifu pa Patakatifu, kama sadaka ya dhambi, lakini miili ya hao wanyama huteketezwa nje ya kambi. 12 Vivyo hivyo, Yesu naye aliteswa nje ya lango la mji ili awatakase watu kwa damu yake mwenyewe. 13 Kwa hiyo, basi na tumwendee nje ya kambi, tukiichukua aibu aliyobeba. 14 Kwa kuwa hapa hatuna mji udumuo, bali tunautafuta ule ujao.
15 Basi kwa njia ya Yesu, tuzidi kumtolea Mungu dhabihu ya sifa, yaani matunda ya midomo inayolikiri Jina lake. 16 Na msiache kutenda mema na kushirikiana vile vitu mlivyo navyo, kwa kuwa dhabihu kama hizo ndizo zinazompendeza Mungu.
Paulo Anaomba Utii na Maombi
Paulo anawaomba wawatii wachungaji na walimu wao halali, waliowekwa kuwaongoza na kuwasimamia katika mambo ya kiroho, ambao lazima watoe hesabu ya kazi yao kwa Mungu. Pia anawaomba wamwombee ili arudishwe kwao upesi zaidi. Ingawa huenda wasiyakubali mafundisho yake, ameyawasilisha kwa uaminifu, daima akiwa na shauku ya kutimiza wajibu wa utume wake. Anaomba kwa dhati kwamba Mungu, aliyemfufua Yesu Kristo kutoka kwa wafu kwa damu ya agano lake lisilobadilika, awakamilishe katika kila kazi njema, kwa utendaji wa Roho Mtakatifu waliyepewa na Yesu Kristo, ambaye anastahili kupewa utukufu kwa wokovu wa mwanadamu milele.
17 Watiini viongozi wenu na kujinyenyekeza chini ya mamlaka yao. Kwa maana wao wanakesha kwa ajili yenu kama watu watakaopaswa kutoa hesabu. Watiini ili wafanye kazi yao kwa furaha, wala si kama mzigo, maana hiyo haitakuwa na faida kwenu.
18 Tuombeeni. Tuna hakika kuwa tunayo dhamiri safi na shauku ya kuishi kwa uadilifu kwa kila njia. 19 Ninawasihi zaidi mniombee ili nipate kurudishwa kwenu upesi.
20 Basi Mungu wa amani, ambaye kwa damu ya Agano la milele alimleta tena kutoka kwa wafu Bwana wetu Yesu, yule Mchungaji Mkuu wa kondoo, 21 awafanye ninyi wakamilifu mkiwa mmekamilishwa katika kila jambo jema ili mpate kutenda mapenzi yake, naye atende ndani yetu kile kinachompendeza machoni Pake, kwa njia ya Yesu Kristo, ambaye utukufu una yeye milele na milele. Amen.
Paulo Awaaga Waebrania
Anapohitimisha, Paulo anawasihi Waebrania wasiwe na chuki ya kumhukumu mapema kiasi cha kukataa kupokea maagizo mafupi aliyowapa. Anataja tamaa yake ya kuwatembelea pamoja na Timotheo. Anawatumia salamu na baraka zake.
22 Ndugu zangu, nawasihi mchukuliane na maneno yangu ya maonyo, kwa kuwa nimewaandikia waraka mfupi tu.
23 Nataka ninyi mjue kwamba ndugu yetu Timotheo amefunguliwa kutoka gerezani. Akifika mapema, nitakuja pamoja naye kuwaona.
24 Wasalimuni viongozi wenu wote na watakatifu wote. Wale wa kutoka Italia wanawasalimu.
25 Neema iwe nanyi nyote. Amen.