Yohana Anaandika Dhidi ya Walimu wa Uongo

Yohana anaandika barua hii ili kukanusha makosa ya walimu wa uongo na madhehebu yao mbalimbali. Anaandika dhidi ya Wadoketi, walioukana ubinadamu wa Kristo (1 Yohana 4:3), wakidai kwamba mwili wake na mateso yake havikuwa halisi bali vya kufikirika tu; dhidi ya Wakerinthi na Waebioni, walioamini kwamba alikuwa mwanadamu tu, na kwamba uungu wake ulikuwa umeongezwa kwake tu, na hivyo ukamwacha wakati wa mateso yake (1 Yohana 2:22); na dhidi ya Wanikolai (Ufunuo 2:15), au Wagnostiki, waliofundisha kwamba kumjua Mungu na Kristo kulitosha kwa wokovu, na kwamba, kwa kuwa wamehesabiwa haki kwa imani na kuwekwa huru kutoka katika vizuizi vya Sheria, wangeweza kujitosa katika dhambi bila kuadhibiwa. Anawaonya Wakristo wasipotoshwe na mafundisho na matendo hayo, akiyalaani kwa maneno makali kabisa. Anayaweka kinyume na kweli na mafundisho ya injili ambayo walikuwa wamefundishwa, na ambayo wanahimizwa kuendelea kuyashika.

96 BK

Biblica® Toleo Wazi Neno: Bibilia Takatifu™ (OKCV)

Neno la Uzima Alikuwa na Mwili Halisi

Akiwapinga walimu wa uongo, Yohana anaanza kwa kuthibitisha kwamba Yesu Kristo, aliyekuwako tangu milele, alikuwa na mwili halisi akiwa mwanadamu. Kama uthibitisho, anasema kwamba walikuwa wamemsikia akizungumza, walikuwa wamemtazama, na walikuwa wamemgusa baada ya kufufuka kwake, na kwa ushuhuda wa hisi zao walikuwa wamesadikishwa kwamba alikuwa mtu yuleyule. Chemchemi ya Uzima, Mwana au Neno la Mungu, alifunuliwa katika mwili kwa wote na kuonekana na mitume. Wanashuhudia uzima wa milele aliokuwa nao pamoja na Baba, ambao ulijulishwa kwao wakati wa ubatizo wake na kugeuka kwake sura. Mitume wanatangaza miujiza na mafundisho waliyoyaona na kuyasikia, ili wote wanaoamini ushuhuda wao washiriki pamoja nao katika ushirika na Mungu na Kristo. Muungano huu na asili ya kimungu ungeifanya furaha yao iwe kamili.

1 Yohana 1:1–4

1 Tunawajulisha lile lililokuwepo tangu mwanzo, lile tulilosikia, ambalo tumeliona kwa macho yetu, ambalo tumelitazama na kuligusa kwa mikono yetu, kuhusu Neno la uzima. 2 Uzima huo ulidhihirishwa; nasi tumeuona na kuushuhudia, nasi twawatangazia uzima wa milele, ambao ulikuwa pamoja na Baba, nao ukadhihirishwa kwetu. 3 Twawatangazia lile tuliloliona na kulisikia, ili nanyi mwe na ushirika nasi. Na ushirika wetu hasa ni pamoja na Baba na Mwanawe, Yesu Kristo. 4 Tunaandika mambo haya ili furaha yetu ipate kuwa timilifu.

Mungu Ni Nuru, na Dhambi Ni Giza

Ili kukanusha mafundisho ya wale walioigeuza neema ya Mungu kuwa uasherati, Yohana anatangaza kwamba Mungu ni nuru kamilifu, na hivyo ni maarifa makamilifu na utakatifu usio na doa, bila kasoro wala ujinga hata kidogo. Kwa hiyo, wale wanaodai kuwa na ushirika na Mungu huku wakiishi maisha ya dhambi hutenda kinyume na asili yake takatifu, kama vile giza lilivyo kinyume na nuru. Wale wanaoenenda kwa nuru waliyoipokea kutoka kwake, yeye ambaye kwa asili ni safi na mtakatifu kikamilifu, wana ushirika na Mungu, na damu ya Kristo ya upatanisho itawatakasa na dhambi. Wale wanaosema hawana dhambi, na hivyo hawamhitaji Mwokozi, hawazijui mioyo yao wenyewe wala ukweli mkuu wa Injili, yaani kuanguka na kurejeshwa kwa wanadamu. Lakini wale ambao, kwa kutambua kwa kina hatia yao, wanaziungama dhambi zao kwa Mungu, watasamehewa dhambi zao na mioyo yao itatakaswa kwa nguvu ya Roho Mtakatifu inayowafanya kuwa watakatifu. Hii ni kwa sababu Mungu ni mwaminifu kwa ahadi zake za rehema (Zaburi 32:5; Mithali 28:13) na hutenda kwa haki kulingana na ukamilifu wake mwenyewe, kwa kuwa Kristo amefanya upatanisho unaotimiza haki ya Mungu. Wale wanaodai kwamba hawajatenda dhambi wanamfanya Mungu kuwa mwongo, wala hawawezi kulijua neno lake, ambalo katika ufunuo wake wote linatangaza kwamba wanadamu wote wako katika hali ya upotovu, chini ya hatia na hukumu.

1 Yohana 1:5–10

5 Huu ndio ujumbe tuliosikia kutoka kwake na kuwatangazia ninyi: kwamba Mungu ni nuru na ndani yake hamna giza lolote. 6 Kama tukisema kwamba twashirikiana naye huku tukienenda gizani, twasema uongo, wala hatutendi lililo kweli. 7 Lakini tukienenda nuruni, kama yeye alivyo nuruni, twashirikiana sisi kwa sisi na damu yake Yesu, Mwana wake, yatusafisha dhambi yote.

8 Kama tukisema kwamba hatuna dhambi, twajidanganya wenyewe wala kweli haimo ndani yetu. 9 Kama tukiziungama dhambi zetu, yeye ni mwaminifu na wa haki, atatusamehe dhambi zetu na kutusafisha kutoka kwenye udhalimu wote. 10 Kama tukisema hatukutenda dhambi, twamfanya yeye kuwa mwongo na neno lake halimo ndani yetu.

Mtetezi Wetu, na Alama ya Imani ya Kweli

Akiwa baba yao wa kiroho, Yohana anazungumza na waongofu wapya. Anaonyesha kwamba rehema za Mungu katika ukombozi kwa damu ya Kristo zinapaswa kuwazuia kutenda dhambi badala ya kuwahimiza kuitenda (Zaburi 130:4). Wale wanaotenda dhambi kwa sababu ya udhaifu wana mtetezi anayedumu pamoja na Baba, ambaye ndiye dhabihu ya upatanisho kwa ajili ya dhambi za waamini wote, Wayahudi na watu wa Mataifa pia. Alama pekee ya hakika ya imani ya kweli na ya kumjua Mungu kweli ni kuzishika amri zake. Kwa maana yeyote anayedai kumjua Mungu (kama Wagnostiki walivyofanya) huku akijitumbukiza katika dhambi ni mwongo na anatenda kinyume cha kweli. Lakini kwa wale wanaoshika mafundisho yake, kusudi la upendo wa Mungu katika kifo cha Kristo linakamilishwa, nao wanajua kwamba wana ushirika naye kutokana na utendaji wa Roho wake katika mioyo na maisha yao. Kwa maana yeyote anayedai kuunganishwa na Kristo kwa njia ya Roho wake anapaswa kuenenda, au kutenda, kama Kristo alivyoenenda alipokuwa duniani.

1 Yohana 2:1–6

1 Watoto wangu wapendwa, nawaandikia haya ili msitende dhambi. Lakini kama mtu yeyote akitenda dhambi, tunaye Mwombezi kwa Baba: ndiye Yesu Kristo, Mwenye Haki. 2 Yeye ndiye dhabihu ya upatanisho kwa ajili ya dhambi zetu, wala si kwa ajili ya dhambi zetu tu, bali pia kwa ajili ya dhambi za ulimwengu wote.

3 Basi katika hili twajua ya kuwa tumemjua, tukizishika amri zake. 4 Mtu yeyote asemaye kuwa, “Ninamjua,” lakini hazishiki amri zake, ni mwongo, wala ndani ya mtu huyo hamna kweli. 5 Lakini mtu yeyote anayelitii neno lake, upendo wa Mungu umekamilika ndani yake kweli kweli. Katika hili twajua kuwa tumo ndani yake. 6 Yeyote anayesema anakaa ndani yake hana budi kuenenda kama Yesu alivyoenenda.

Amri ya Kale Iliyofanywa Mpya

Anapowahimiza wawe watakatifu na wamtii Kristo, Yohana hawaandikii amri mpya, bali amri iliyofundishwa na sheria ya asili na utaratibu wa agano la Musa (Kumbukumbu la Torati 18:15). Kwa upande mwingine, inaweza kuitwa amri mpya, kwa kuwa imefanywa upya na kuimarishwa kwa sababu bora zaidi za kuitii na wajibu mkubwa zaidi wa kufanya hivyo: mifano ya utaratibu wa agano la Musa ilikuwa sasa imepita, na nuru ya kweli inaangaza, ikionyesha maana yake na kutimizwa kwake. Yeyote anayemchukia ndugu yake hana ushirika na Mungu, bali, kama Wayahudi waliowachukia watu wa Mataifa, yuko gizani na katika ujinga, hata adai nini. Lakini yeyote anayempenda ndugu yake anathibitisha kwamba anaishi ndani ya Kristo. Kwa kuwa yuko nuruni, anaweza kuona njia yake, naye analindwa asijikwae wala asiwe kikwazo kwa wengine (Yohana 11:9). Lakini yeyote anayetembea gizani yuko katika hatari kubwa sana ya kuanguka na kujiangamiza, bila kujua anakokwenda. Yohana anawaandikia watoto wadogo, wale waliozaliwa karibuni katika familia ya Baba yao wa mbinguni, kwa sababu dhambi zao zimesamehewa kwa ajili ya Kristo. Anawaandikia wale waliokuwa wamedumu katika imani ya Kikristo kwa muda mrefu kuliko wengine wote, kwa sababu walikuwa wamefikia kiwango cha juu kabisa cha ujuzi wa mafundisho na mwenendo wa maisha wa Kristo, aliyekuwepo tangu milele; anawaandikia wale walio na nguvu katika maisha yao ya kiroho, kwa sababu walikuwa wamemshinda yule mwovu; na wale ambao hawakuwa wamepiga hatua kubwa, kwa sababu walikuwa wamefanywa wana wa kuasili na kumpokea Roho Mtakatifu. Anaionya familia yote ya Mungu, katika hatua zake zote mbalimbali za ukuaji, isiupende ulimwengu wala vitu vya duniani, ambavyo haviwezi kwenda pamoja na upendo kwa Mungu na kwa wengine. Kwa maana anasa zote za ulimwengu, fahari yake na heshima zake hazitoki kwa Mungu wala hazimwongozi mtu kwake, bali huchochewa na mambo ya ulimwengu, ambao unapita pamoja na wafuasi wake. Lakini wale wanaofanya mapenzi ya Mungu, wakiyaua matamanio yao ya kidunia, wataishi milele.

1 Yohana 2:7–17

7 Wapendwa, siwaandikii ninyi amri mpya bali ile ya zamani, ambayo mmekuwa nayo tangu mwanzo. Amri hii ya zamani ni lile neno mlilosikia. 8 Lakini nawaandikia amri mpya, yaani, lile neno lililo kweli ndani yake na ndani yenu, kwa sababu giza linapita na ile nuru ya kweli tayari inangʼaa.

9 Yeyote anayesema yumo nuruni lakini anamchukia ndugu yake bado yuko gizani. 10 Yeye ampendaye ndugu yake anakaa nuruni, wala hakuna kitu chochote ndani yake cha kumkwaza. 11 Lakini yeyote amchukiaye ndugu yake, yuko gizani na anaenenda gizani, wala hajui anakokwenda, kwa sababu giza limempofusha macho.

12 Nawaandikia ninyi, watoto wadogo,

kwa sababu dhambi zenu

zimesamehewa kwa ajili ya Jina lake.

13 Nawaandikia ninyi, akina baba,

kwa sababu mmemjua

yeye aliye tangu mwanzo.

Nawaandikia ninyi vijana

kwa sababu mmemshinda yule mwovu.

Nawaandikia ninyi watoto wadogo,

kwa sababu mmemjua Baba.

14 Nawaandikia ninyi akina baba,

kwa sababu mmemjua

yeye aliye tangu mwanzo.

Nawaandikia ninyi vijana,

kwa sababu mna nguvu,

na neno la Mungu linakaa ndani yenu,

nanyi mmemshinda yule mwovu.

15 Msiupende ulimwengu wala mambo yaliyo ulimwenguni. Kama mtu yeyote akiupenda ulimwengu, upendo wa Baba haumo ndani yake. 16 Kwa maana kila kitu kilichomo ulimwenguni, yaani tamaa ya mwili, tamaa ya macho na kiburi cha uzima, havitokani na Baba bali hutokana na ulimwengu. 17 Nao ulimwengu unapita, pamoja na tamaa zake, bali yeye afanyaye mapenzi ya Mungu adumu milele.

Mpinga Kristo Anakana Kwamba Yesu Ndiye Kristo

Yohana anawahakikishia wale aliowaongoa kwamba mwisho wa enzi ya mitume ulikuwa umefika. Anawakumbusha unabii wa Kristo (Mathayo 7:15; 24:11–12, 24–25), ambao sasa ulikuwa umetimizwa katika walimu wao wa uongo, waliokuwa wamejiunga na kanisa la Kikristo ili kutimiza makusudi yao wenyewe, kisha wakajitenga nalo. Anawaandikia si kwa sababu hawajui kweli kuhusu Neno kufanyika mwili na kuhusu umuhimu wa kuishi maisha matakatifu, bali kwa sababu wanazijua, na wanaweza kushuhudia kwamba kila fundisho linalozipinga lazima liwe la uongo. Basi, ni nani yule mwongo, au nabii wa uongo, aliyetabiriwa na Mwokozi wetu, kama si yule anayekana kwamba Yesu, aliyekuja katika mwili, ndiye Kristo, Masiya wa Mungu? Huyo ndiye mpinga Kristo, anayekana kwamba Mungu ni Baba wa Bwana Yesu Kristo, na anayekana asili ya kimungu na ya kibinadamu ya Mwana. Yeyote anayekana kwamba Yesu ni Mwana wa Mungu hamheshimu Baba, aliyemtangaza kuwa Mwana wake wakati wa ubatizo wake na alipogeuka sura; lakini yeyote anayemkiri anakubaliwa na Baba pia. Yohana anawahimiza wadumu katika mafundisho kuhusu Kristo waliyopokea kutoka kwa mitume, nao watakuwa katika ushirika na Mwana na Baba, na kushiriki katika ahadi ya Mungu ya uzima wa milele kupitia Mwana. Ameandika mambo haya kuhusu wale ambao wangejaribu kuwapotosha, ili kuwaonya dhidi ya wadanganyifu hao. Hata hivyo, walikuwa wamempokea Roho Mtakatifu na hawakuhitaji kufundishwa jinsi ya kutofautisha mafundisho ya kweli na ya uongo, kwa maana Roho alikuwa amewafundisha kikamilifu katika kweli. Wanapaswa kudumu katika kweli hiyo, na kuunganishwa na Kristo kupitia Roho huyo huyo, ikiwa wanataka kuwa na ujasiri mbele yake wakati wa kuja kwake. Kwa maana, kama wanavyojua kwamba Mungu ni mwenye haki kamilifu, ni wale tu wanaotenda haki waliozaliwa na Roho wake Mtakatifu na kuwa watoto wake.

1 Yohana 2:18–29

18 Watoto wadogo, huu ni wakati wa mwisho! Kama mlivyosikia kwamba mpinga Kristo anakuja, hivyo basi wapinga Kristo wengi wamekwisha kuja. Kutokana na hili twajua kwamba huu ni wakati wa mwisho. 19 Walitoka kwetu, lakini hawakuwa wa kwetu hasa. Kwa maana kama wangelikuwa wa kwetu, wangelikaa pamoja nasi, lakini kutoka kwao kulionyesha kwamba hakuna hata mmoja wao aliyekuwa wa kwetu.

20 Lakini ninyi mmetiwa mafuta na yeye Aliye Mtakatifu, nanyi nyote mnaijua kweli. 21 Siwaandikii kwa sababu hamuijui kweli, bali kwa sababu mnaijua, nanyi mnajua hakuna uongo utokao katika kweli. 22 Je, mwongo ni nani? Mwongo ni mtu yule asemaye kwamba Yesu si Kristo. Mtu wa namna hiyo ndiye mpinga Kristo, yaani, yeye humkana Baba na Mwana. 23 Hakuna yeyote amkanaye Mwana aliye na Baba. Yeyote anayemkubali Mwana anaye na Baba pia.

24 Hakikisheni kwamba lile mlilosikia tangu mwanzo linakaa ndani yenu. Kama lile mlilosikia tangu mwanzo linakaa ndani yenu, ninyi nanyi mtakaa ndani ya Mwana na ndani ya Baba. 25 Hii ndiyo ahadi yake kwetu, yaani, uzima wa milele.

26 Nawaandikia mambo haya kuhusu wale watu ambao wanajaribu kuwapotosha. 27 Nanyi, upako mlioupata kutoka kwake unakaa ndani yenu, wala ninyi hamna haja ya mtu yeyote kuwafundisha. Lakini kama vile upako wake unavyowafundisha kuhusu mambo yote nayo ni kweli wala si uongo, basi kama ulivyowafundisha kaeni ndani yake.

28 Sasa basi, watoto wapendwa, kaeni ndani yake, ili atakapofunuliwa, tuwe na ujasiri, wala tusiaibike mbele zake wakati wa kuja kwake.

29 Kama mkijua kuwa yeye ni mwenye haki, mwajua kwamba kila atendaye haki amezaliwa naye.

Upendo wa Mungu Unatufanya Kuwa Watoto Wake

Yohana anawaita watafakari upendo wa ajabu wa Mungu katika kuwafanya kuwa watoto wake wale wanaodumu katika haki, ambao ulimwengu hauwatambui, kwa sababu haukumtambua Kristo. Bado haijafunuliwa jinsi watoto wa Mungu watakavyokuwa na utukufu; lakini inajulikana kwamba Kristo atakapoonekana kuuhukumu ulimwengu, watafanywa kuwa kama yeye katika mwili na akili, na wataruhusiwa kuujua na kuufurahia utukufu wake na ukamilifu wake. Wote walio na tumaini hili watajitahidi kuiga utakatifu wake. Lakini wale wanaodumu katika dhambi hakika wataadhibiwa, kwa sababu dhambi ni kuvunja sheria ya Mungu; kwa maana Mwana wa Mungu alifunuliwa katika mwili ili kuwakomboa wanadamu kutoka katika nguvu za dhambi na adhabu yake. Kwa kuwa yeye mwenyewe hakuwa na dhambi, hangewapatia wengine uhuru wa kutenda dhambi, kama walimu wa uongo walivyokuwa wamedokeza. Kwa hiyo, wale walio na ushirika na Kristo hujiepusha na dhambi, lakini wale wanaoendelea katika dhambi hawamjui. Anawahimiza wasidanganywe katika jambo hili: wale wanaotenda yaliyo sawa ni wenye haki kwa kadiri ya asili na uwezo wao wenye mipaka, kama vile Mungu alivyo mwenye haki kwa asili yake isiyo na mipaka. Yeyote anayedumu katika dhambi ni mtoto wa ibilisi, aliyeleta dhambi ulimwenguni; na kwa sababu hii Mwana wa Mungu alifunuliwa katika mwili, ili kuvivunja, au kuviharibu, kazi za ibilisi, na kuwarudisha wanadamu katika utakatifu na kibali cha Mungu.

1 Yohana 3:1–8

1 Tazameni ni pendo kuu namna gani alilotupa Baba, kwamba sisi tuitwe wana wa Mungu! Na ndivyo tulivyo. Kwa sababu hii ulimwengu haututambui, kwa kuwa haukumtambua yeye. 2 Wapendwa, sasa tu wana wa Mungu, lakini bado haijadhihirika tutakavyokuwa, lakini twajua ya kwamba yeye atakapodhihirishwa, tutafanana naye, kwa maana tutamwona kama alivyo. 3 Kila mmoja mwenye matumaini haya ndani yake hujitakasa, kama vile yeye alivyo mtakatifu.

4 Kila mtu atendaye dhambi afanya uasi, kwa kuwa dhambi ni uasi. 5 Lakini mwajua ya kuwa yeye alidhihirishwa ili aziondoe dhambi, wala ndani yake hamna dhambi. 6 Kila mtu akaaye ndani yake hatendi dhambi. Kila mtu atendaye dhambi hakumwona yeye wala hakumtambua.

7 Watoto wapendwa, mtu yeyote asiwadanganye. Kila mtu atendaye haki ana haki, kama yeye alivyo na haki. 8 Yeye atendaye dhambi ni wa ibilisi, kwa sababu ibilisi amekuwa akitenda dhambi tangu mwanzo. Kwa kusudi hili Mwana wa Mungu alidhihirishwa, ili aziangamize kazi za ibilisi.

Watoto wa Mungu Wanawapenda Ndugu Zao

Yohana analinganisha mwenendo wa watoto wa Mungu na ule wa watoto wa ibilisi, akionyesha tofauti zao. Anaonyesha kwamba watoto wa Mungu wanatambulika kwa haki yao na upendo wao wa kindugu, ambao ulikuwa amri ya Mungu tangu mwanzo kabisa. Hawapaswi kutenda kama wale waliozaliwa na yule mwovu, kama alivyofanya Kaini, aliyemuua ndugu yake kwa sababu matendo ya ndugu yake yalikuwa ya haki; wala, baada ya mfano huo, hawapaswi kushangaa ikiwa ulimwengu unawachukia na kuwatesa. Lakini jambo hili si kitu kwa Wakristo, kwa maana wana hakika kwamba wamepita kutoka katika hali ya mauti na kuingia katika hali ya uzima, kwa sababu wanawapenda ndugu zao. Lakini yeyote asiyempenda ndugu yake bado anabaki katika hali ya mauti ya kiroho, hajaongoka wala hajazaliwa upya. Yeyote anayemchukia ndugu yake ana ndani yake uovu na msukumo mbaya uleule uliokuwa ndani ya Kaini, na kama sheria za wanadamu zisingemzuia, angekuwa muuaji kama Kaini. Hakuna mtu anayelea hisia hizo anayeweza kuwa na uzima wa Mungu ukikaa ndani yake. Upendo mkuu wa Mungu ulijulikana kwa Mwana wake kuutoa uhai wake kwa ajili ya wanadamu, na Wakristo wanapaswa kuwa tayari, kwa kumpenda Mungu, kutoa maisha yao kwa manufaa ya wanadamu. Lakini ikiwa, badala ya kufanya hivyo, wale walio na mali za ulimwengu huu wanakataa kumpa ndugu mwenye uhitaji sehemu ya mali hizo, upendo wa Mungu hauwezi kuwa unakaa ndani yao.

1 Yohana 3:9–17

9 Yeyote aliyezaliwa na Mungu hatendi dhambi, kwa sababu uzao wa Mungu wakaa ndani yake, wala hawezi kutenda dhambi kwa sababu amezaliwa na Mungu. 10 Kwa jinsi hii tunaweza kujua dhahiri watoto wa Mungu na pia watoto wa ibilisi. Yeyote asiyetenda haki hatokani na Mungu, wala yeye asiyempenda ndugu yake.

11 Hili ndilo neno mlilolisikia tangu mwanzo: Kwamba imetupasa tupendane sisi kwa sisi. 12 Msiwe kama Kaini aliyekuwa wa yule mwovu akamuua ndugu yake. Basi kwa nini alimuua? Ni kwa sababu matendo yake Kaini yalikuwa mabaya na ya ndugu yake yalikuwa ya haki. 13 Ndugu zangu, ninyi msistaajabu kama ulimwengu ukiwachukia. 14 Sisi tunajua ya kwamba tumepita mautini kuingia uzimani, kwa sababu tunawapenda ndugu. Kila asiyempenda ndugu yake akaa mautini. 15 Yeyote amchukiaye ndugu yake ni muuaji, nanyi mwajua ya kwamba muuaji hana uzima wa milele ndani yake.

16 Kwa namna hii twaweza kulijua pendo la Mungu: Kwa sababu Yesu Kristo aliutoa uhai wake kwa ajili yetu. Nasi imetupasa kuutoa uhai kwa ajili ya hao ndugu. 17 Ikiwa mtu anavyo vitu vya ulimwengu huu na akamwona ndugu yake ni mhitaji lakini asimhurumie, upendo wa Mungu wakaaje ndani ya mtu huyo?