Ang Wali sa Bukid

Ang Wali sa Bukid: ang mga pribilehiyo ug mga gikinahanglan sa paghari sa Mesiyas, ug ang sukdanan sa pagkamatarong sa Mesiyas.

Usa ka patag nga dapit sa usa ka bukid, dili layo sa Capernaum

27 hangtod sa 29 human matawo si Cristo

Biblica® Open Ang Pulong sa Dios™ (OCCB)

Mateo 5:1–8:1

Ang Dapit ug ang mga Tigpaminaw

5:1 Sa dihang nakita ni Jesus ang daghang mga tawo, mitungas siya sa bukid ug milingkod didto. Miduol kaniya ang iyang mga tinun-an, 2 ug gitudloan niya sila.

Miingon siya:

Ang mga Kabulahanan ug ang mga Kaalaotan

Ang pasiuna: ang mga kabulahanan ug ang mga kaalaotan, ang mga pribilehiyo sa mga sakop sa Mesiyas.

3 “Bulahan ang mga tawo nga nag-ila

nga nagkulang sila sa Dios,

kay sakop sila sa gingharian sa Langit.

4 Bulahan ang mga nagmasulob-on,

kay lipayon sila sa Dios.

5 Bulahan ang mga mapainubsanon

kay mahimong ila ang kalibotan.

6 Bulahan ang mga tawo nga naninguha gayod

sa pagbuhat sa kabubut-on sa Dios,

kay tabangan sila sa Dios sa pagtuman niana nga tinguha.

7 Bulahan ang mga maluloy-on,

kay kaloy-an sila sa Dios.

8 Bulahan ang mga tawo nga hinlo ug kasing-kasing,

kay makita nila ang Dios.

9 Bulahan ang mga tawo nga nagpatunhay sa kalinaw,

kay pagatawgon sila nga mga anak sa Dios.

10 Bulahan ang mga tawo nga gilutos

tungod sa ilang pagsunod sa kabubut-on sa Dios,

kay sakop sila sa gingharian sa Langit.

11 “Bulahan kamo kon tungod sa inyong pagsunod kanako tamayon kamo, lutoson, ug butang-butangan sa tanang matang sa kadaotan.

12 Mao usab kini ang ilang gibuhat kaniadto sa mga propeta. Busa paglipay gayod kamo kay dako ang ganti nga inyong madawat didto sa langit.

Ang Sukdanan sa Pagkamatarong sa Mesiyas

Ang tema sa wali: ang sukdanan sa pagkamatarong sa Mesiyas, sukwahi sa sukdanan sa mga magtutudlo sa Kasugoan ug sa mga Pariseo.

13 “Kamo nga akong mga tinun-an sama sa asin dinhi sa kalibotan. Apan kon mawala ang lami sa asin, wala nay mahimo pa aron molami kini pag-usab. Dili na kini mapuslan, busa ilabay na lang ug tunob-tunoban sa mga tawo.

14 “Sama kamo sa suga nga naghatag ug kahayag sa mga tawo sa kalibotan. Ug kini dili gayod matago sama sa siyudad nga nahimutang sa ibabaw sa bungtod. 15 Walay tawo nga magdagkot ug suga ug unya takloban lang dayon ug gantangan. Ibutang hinuon niya kini sa tungtonganan aron mahayagan ang tanan sulod sa balay. 16 Busa mao usab kini ang inyong buhaton. Pasigaha ninyo ang inyong suga ngadto sa mga tawo, aron makita nila ang inyong maayong mga binuhatan ug dayegon nila ang inyong Amahan sa langit.

17 “Ayaw kamo paghuna-huna nga mianhi ako dinhi aron sa pagwagtang sa Kasugoan ni Moises ug sa mga gisulat sa mga propeta. Hinuon mianhi ako dinhi aron sa pagtuman niini. 18 Ang tinuod mao kini, samtang anaa pa ang langit ug ang yuta wala gayoy bahin sa Kasugoan nga mawala. Bisan pa ang kinagamyan nga bahin niini dili gayod mawad-an ug bili hangtod dili pa matuman ang tanan. 19 Busa si bisan kinsa nga molapas bisan sa kinagamyang bahin sa Kasugoan ug motudlo sa uban sa paglapas usab, siya ang labing ubos sa gingharian sa Langit. Apan si bisan kinsa nga motuman sa Kasugoan ug motudlo sa uban sa pagtuman usab niini, siya ang labing dungganon sa gingharian sa Langit. 20 Busa sultihan ko kamo nga kinahanglan gayod nga ang inyong pagtuman sa kabubut-on sa Dios molabaw pa kaysa pagtuman sa mga magtutudlo sa Kasugoan ug sa mga Pariseo, kay kon dili, dili gayod kamo maapil sa gingharian sa Langit.

Ang Etika sa Mesiyas Milabaw sa Pagtulon-an sa mga Magtutudlo sa Kasugoan

Ang pagtulon-an sa Mesiyas bahin sa pamatasan labaw sa pagtulon-an sa mga magtutudlo sa Kasugoan (sa Daang Tugon ug sa balaod nga gipasa pinaagi sa pulong), sa unom ka mga butang o mga pananglitan: pagpatay, pagpanapaw, diborsyo, mga panumpa, pagpanimalos, ug paghigugma sa mga kaaway.

21 “Nadungog ninyo ang giingon kaniadto ngadto sa atong mga katigulangan, ‘Ayaw kamo pagpatay, kay si bisan kinsa nga mopatay hukman.’ 22 Apan ako moingon kaninyo nga si bisan kinsa nga adunay kasuko ngadto sa iyang isigka-tawo silotan. Ug si bisan kinsa nga moingon sa iyang isigka-tawo ‘Wala kay pulos,’ dad-on siya sa kinatas-ang hukmanan aron hukman. Ug si bisan kinsa nga moingon sa iyang isigka-tawo ‘Buang,’ silotan siya didto sa nagdilaab nga kalayo sa impiyerno.

23 “Busa bisan anaa na ikaw sa halaran, nga nagdala sa imong halad ngadto sa Dios, ug unya mahinumdoman nimo nga nasilo ang imong igsoon kanimo, 24 biyai ang imong halad duol sa halaran ug adtoa una ang imong igsoon ug pakig-uli kaniya. Unya balik ka ug padayon sa imong paghalad.

25 “Kon adunay mokiha kanimo, pakighusay kaniya sa dili pa kamo moabot ngadto sa korte. Kay kon didto na kamo sa korte, itugyan ka sa huwes ngadto sa pulis ug unya prisohon ka. 26 Ug sigurado gayod nga dili ka na makagawas hangtod nga mabayran mo ang tanan mong multa.

27 “Nadungog ninyo nga giingon kaniadto, ‘Ayaw kamo panapaw.’ 28 Apan ako moingon kaninyo nga kon ang lalaki motan-aw nga adunay tinguha sa pagpakighilawas sa usa ka babaye, sama ra nga nakapanapaw na siya. 29 Busa kon ang imong tuong mata mao ang hinungdan nga makasala ka, lugita kana ug ilabay. Kay mas maayo pa nga mawala ang usa ka bahin sa imong lawas kaysa kompleto ka apan itambog lang ngadto sa impiyerno. 30 Kon ang imong tuong kamot mao ang hinungdan nga makasala ka, putla kana ug ilabay. Kay mas maayo pa nga mawala ang usa ka bahin sa imong lawas kaysa kompleto ka apan mahiadto lang ngadto sa impiyerno.

31 “Giingon usab nga kon ang lalaki gustong makigbulag sa iyang asawa, kinahanglang mohatag siya sa iyang asawa ug kasulatan nga magpamatuod sa ilang panagbulag. 32 Apan ako moingon kaninyo nga kon bulagan sa lalaki ang iyang asawa, gawas kon kini nanapaw, siya mismo ang nagtukmod sa iyang asawa nga magpakasala kay magminyo man kini pag-usab; ug si bisan kinsa nga mangasawa niadtong babaye nga gibulagan sa iyang bana makapanapaw.

33 “Nadungog ninyo ang giingon ngadto sa atong mga katigulangan nga kon ang tawo adunay gisaad ug gipanumpaan pa niya, kinahanglan iya gayod kining tumanon sa ngalan sa Ginoo. 34 Apan ako moingon kaninyo nga kon mosaad kamo, ayaw gayod panumpa. Ayaw pag-ingon nga ‘Saksi ko ang langit,’ kay mao kini ang trono sa Dios, 35 o kaha ‘Saksi ko ang yuta,’ kay mao kini ang tungtonganan sa iyang tiil. Ayaw usab kamo paggamit sa ngalan sa Jerusalem sa inyong pagpanumpa tungod kay mao kini ang siyudad sa bantogan nga Hari. 36 Ug ayaw usab kamo pag-ingon nga, ‘Bisan pag mamatay ako!’ Kay bisan gani ang usa lang ka lugas sa buhok dili mo mapaputi o mapaitom. 37 Pag-ingon lang ug ‘Oo’ kon oo ug ‘Dili’ kon dili; kay kon aduna pay pakapin niini gikan na kana sa daotan.

38 “Nadungog ninyo ang giingon kaniadto, ‘Ang mata bayaran ug mata; ug ang ngipon bayaran ug ngipon.’ 39 Apan ako moingon kaninyo nga ayaw ninyo balosi ug daotan ang nagbuhat ug daotan diha kaninyo. Kon sagpaon ka sa tuo nga aping, ipasagpa usab ang pikas. 40 Kon adunay mokiha batok kanimo aron kuhaon ang imong pang-ilalom nga bisti, ihatag bisan ang imong kupo. 41 Kon adunay sundalo nga mopugos kanimo sa pagpas-an sa iyang karga sa gilay-on nga usa ka kilometro, pas-ana kini sa duha ka kilometro. 42 Hatagi ang mangayo, ug pahulama ang manghulam.

43 “Nadungog ninyo ang giingon, ‘Higugmaa ninyo ang inyong mga higala, ug dumti ninyo ang inyong mga kaaway.’

44 Apan ako moingon kaninyo nga higugmaa ninyo ang inyong mga kaaway, ug i-ampo ninyo bisan pa ang mga naglutos kaninyo.

45 Ug kon buhaton ninyo kini, mahimo kamong tinuod nga mga anak sa inyong Amahan sa langit. Kay dili lang ang mga maayo nga tawo ang iyang gipasidlakan sa adlaw kondili apil usab ang mga daotan. Ug dili lang ang mga matarong ang iyang gihatagan sa ulan kondili apil usab ang mga dili matarong.

46 Ayaw kamo paghuna-huna nga aduna kamoy madawat nga ganti gikan sa Dios kon mahigugma lang kamo sa mga tawo nga mahigugma usab kaninyo. Kay bisan ang mga maniningil ug buhis nga giila ninyo nga daotan nagbuhat usab niana.

47 Ug kon ang inyong mga higala lang ang inyong gitagad, unsa man ang inyong nabuhat nga labaw pa kaysa uban? Bisan ang mga tawo nga wala motuo sa Dios nagbuhat usab niana.

48 Busa magmahingpit kamo, sama sa inyong Amahan nga langitnon.

Tinuod nga Pagkamatarong Batok sa Mapasundayagong Pagpakaaron-ingnon

Ang pagbuhat sa tinuod nga pagkamatarong, dili sama sa mapasundayagong pagpakaaron-ingnon sa mga Pariseo, sama sa paghatag sa mga nanginahanglan, pag-ampo, ug pagpuasa.

6:1 “Pagbantay kamo kay basin kon ang inyong pagkadiosnon pagpakaaron-ingnon lang atubangan sa mga tawo. Kay kon ingon niini, wala gayod kamoy madawat nga ganti gikan sa inyong Amahan nga atua sa langit.

2 “Busa kon mohatag kamo ug hinabang, ayaw ninyo kini ipasigarbo sama sa gibuhat sa uban nga nagpakaaron-ingnon lang diha sa mga sinagoga ug sa mga dalan. Gibuhat nila kana aron dayegon sila sa mga tawo. Apan ang tinuod, nadawat na nila ang ilang ganti. 3 Kon maghatag kamo, ayaw ninyo pahibaloa bisan ang inyong suod nga higala 4 aron mahimong tago ang inyong paghatag. Ug ang inyong Amahan nga nagtan-aw sa inyong gibuhat sa tago mohatag kaninyo ug ganti.

5 “Kon mag-ampo kamo, ayaw ninyo sundoga ang gibuhat sa mga tigpakaaron-ingnon. Gusto nilang mag-ampo nga nagtindog diha sa mga sinagoga ug sa mga kilid sa kadalanan aron makita sa mga tawo. Ang tinuod, nadawat na nila ang ilang ganti. 6 Apan kon kamo mag-ampo, sulod kamo sa inyong kuwarto ug panirado. Didto sa sulod, pag-ampo kamo sa inyong Amahan nga dili makita. Unya mohatag ug ganti kaninyo ang inyong Amahan nga nakakita sa inyong gibuhat sa tago.

7 “Kon mag-ampo kamo, ayaw paggamit sa daghang mga pulong nga walay kapuslanan sama sa gibuhat sa mga tawo nga wala motuo sa Dios. Kay naghuna-huna sila nga tubagon sila sa Dios kon taas ang ilang mga pag-ampo. 8 Ayaw ninyo sundoga ang ilang gibuhat, kay nasayod na ang atong Amahan sa atong mga gikinahanglan sa wala pa kita mangayo.

9 “Busa pag-ampo kamo ug sama niini:

“ ‘Amahan namo nga anaa sa langit,

hinaut nga pasidunggan ikaw sa mga tawo.

10 Hinaut nga maghari ka dinhi kanamo.

Maingon nga ang imong kabubut-on

gituman diha sa langit,

hinaut nga tumanon usab kini dinhi sa kalibotan.

11 Hatagi kami sa among

gikinahanglan nga pagkaon karong adlawa.

12 Pasayloa kami sa among mga sala,

ingon nga gipasaylo usab namo

ang mga nakasala kanamo.

13 Ayaw itugot nga madaog kami sa mga pagsulay,

hinuon luwasa kami gikan kang Satanas.

[Kay imo ang gingharian ug ang gahom,

ug ang himaya sa walay kataposan. Amen.]’

14 Kon pasayloon ninyo ang mga tawo nga nakasala kaninyo, pasayloon usab kamo sa inyong Amahan sa langit. 15 Apan kon dili ninyo sila pasayloon, dili usab kamo pasayloon sa inyong Amahan.

16 “Kon magpuasa kamo, ayaw ninyo sundoga ang mga tigpakaaron-ingnon. Magsuroy-suroy sila nga dili manghilam-os ug dili manudlay aron mahibaloan sa uban nga nagpuasa sila. Sa pagkatinuod, nadawat na nila ang ilang ganti. 17 Apan kon kamo magpuasa, panghilam-os kamo ug panudlay, 18 aron walay makahibalo nga nagpuasa kamo gawas lang sa inyong Amahan nga dili makita. Unya mohatag ug ganti kaninyo ang inyong Amahan nga nakakita sa inyong gibuhat sa tago.

Bug-os nga Debosyon sa Dios

Bug-os nga debosyon sa Dios, sukwahi sa kalibotanong mga tumong ug mga kabalaka.

19 “Ayaw kamo pagtigom ug bahandi alang sa inyong kaugalingon dinhi sa kalibotan, tungod kay ang mga gagmayng mananap ug ang taya mokutkot niini, o mahimong sudlon sa kawatan ang inyong balay aron mangawat. 20 Hinuon, pagtigom kamo ug mga bahandi didto sa langit, kay didto walay gagmayng mananap ug taya nga mokutkot, ug walay kawatan nga makasulod aron sa pagpangawat. 21 Kay kon asa gani ang inyong bahandi atua usab didto ang inyong kasing-kasing.

22 “Ang mata mao ang suga sa lawas. Busa kon hayag ang imong panan-aw, nahayagan ang tibuok mong lawas. 23 Apan kon ngitngit ang imong panan-aw, nangitngitan usab ang tibuok mong lawas. Busa kon ang suga nga anaa kanimo wala maghatag ug kahayag, labihan gayod kangitngit ang imong kahimtang.

24 “Walay tawo nga makaalagad sa duha ka agalon, tungod kay isalikway niya ang usa ug higugmaon ang usa; modapig siya sa usa ug tamayon niya ang usa. Sama usab niana, dili ninyo madungan ang pag-alagad sa Dios ug sa bahandi.

25 “Busa sultihan ko kamo nga dili kamo mabalaka sa inyong kinabuhi, kon unsa ang inyong kaonon o imnon, o unsa ang inyong isul-ob. Kay kon gihatagan kamo sa Dios sa kinabuhi ug lawas, dili mahimo nga dili niya kamo hatagan sa pagkaon ug bisti. 26 Tan-awa ninyo ang mga langgam nga galupad-lupad. Wala sila magtanom, wala mag-ani, ug wala silay gitigom sa bodega, apan sa gihapon gipakaon sila sa inyong Amahan sa langit. Dili ba mas labaw pa kamo kaysa mga langgam? 27 Kinsa ba kaninyo ang makapalugway sa inyong kinabuhi bisag gamay lang pinaagi sa inyong kabalaka?

28 “Ug nganong mabalaka man kamo kon asa kamo mokuha sa inyong bisti? Huna-hunaa ninyo kon giunsa pagtubo sa mga bulak. Wala sila maghago o magbuhat sa ilang bisti. 29 Sa pagkatinuod, bisan ang bisti sa bantogan ug bahandianong hari nga si Solomon dili makatupong sa katahom niining mga bulaka. 30 Kon gipatahom sa Dios ang mga sagbot nga buhi karon, apan sa kaulahian malaya ug sunogon lang, dili ba labi pa gayod niya kamong pabistihan? Kagamay sa inyong pagtuo! 31 Busa ayaw kamo kabalaka kon unsa ang inyong kaonon ug imnon, ug kon unsa ang inyong isul-ob. 32 Mao kana ang gikabalak-an sa mga tawo nga wala motuo sa Dios. Apan nasayod ang inyong Amahan sa langit nga gikinahanglan ninyo kining tanan. 33 Busa unaha ninyo ang pagpasakop sa paghari sa Dios ug ang pagtuman sa iyang kabubut-on, ug ihatag gayod niya ang tanan ninyo nga mga gikinahanglan. 34 Busa ayaw kamo kabalaka kon unsa ang mahitabo bahin sa ugma, kay ang ugma adunay kaugalingon nga suliran. Dili na kinahanglan nga dugangan pa ninyo ang suliran nga naabot sa matag adlaw.

Pagpangita og Sayop, o Paghukom sa Uban

7:1 “Ayaw ninyo hukmi ang uban aron dili usab kamo hukman. 2 Kay hukman kamo sama sa paghukom ninyo sa uban. Ang basihanan nga inyong gamiton sa paghukom sa uban mao usab ang basihanan nga gamiton kaninyo.

3 “Nganong tan-awon man nimo pag-ayo ang gamay nga puling sa imong isigka-tawo, apan wala nimo tagda ang imong puling nga sama kadako sa troso?

4 Unsaon mo pag-ingon kaniya, ‘Igsoon, kuhaon ko ang imong puling,’ kon diha sa imong mata aduna usab puling nga murag troso kadako. 5 Tigpakaaron-ingnon! Kuhaa una ang imong puling nga murag troso kadako, aron makakita ka pag-ayo sa imong pagkuha sa gamay nga puling sa imong isigka-tawo.

6 “Ayaw ninyo ilabay ang mga sagradong butang ngadto sa mga iro. Kay basin ug balikan nila kamo ug paakon. Ug ayaw ninyo ilabay ang inyong mga perlas ngadto sa mga baboy, kay tamak-tamakan lang nila kini.

Pag-ampo ug ang Bulawanong Lagda

7 “Pangayo kamo ug hatagan kamo. Duol kamo ug tabangan gayod kamo. Pag-ampo kamo ug tubagon kamo. 8 Tungod kay ang tanang mangayo makadawat. Ang moduol tabangan ug ang mag-ampo tubagon.

9 “Kamong mga ginikanan, kon mangayo ug pan ang inyong anak, hatagan ba ninyo ug bato? 10 Kon mangayo siya ug isda, hatagan ba ninyo ug bitin? Dili gayod! 11 Kon kamong mga tawo nga daotan makahibalong mohatag sa maayo nga mga butang ngadto sa inyong mga anak, unsa pa kaha ang inyong Amahan sa langit! Ihatag gayod niya ang maayo nga mga butang ngadto sa mga mangayo kaniya.

12 “Buhata sa uban ang buot ninyo nga buhaton nila diha kaninyo. Mao kini ang husto nga pagtuman sa Kasugoan ug sa mga gisulat sa mga propeta.

Ang Wali Natapos sa Gamhanang mga Sambingay

Ang panapos sa wali: ang leksyon sa personal nga pagkamatarong, nga gipasantop pinaagi sa gamhanang mga sambingay.

13 “Sulod kamo sa masigpit nga ganghaan. Kay luag ang ganghaan ug lapad ang dalan padulong sa impiyerno, ug daghan ang nag-agi niana nga dalan. 14 Apan masigpit ang ganghaan ug lisod ang dalan padulong sa kinabuhi nga walay kataposan, ug gamay lang ang nagsubay niana nga dalan.

15 “Pagbantay kamo sa mga mini nga propeta. Moduol sila kaninyo sama sa anad nga karnero, apan ang tinuod sama sila sa mabangis nga mga mananap. 16 Maila ninyo sila pinaagi sa ilang binuhatan. Sama sa tunokon nga mga tanom, dili kini mamunga ug igos o ubas. 17 Ang kahoy nga maayo mamunga ug maayo. Apan ang kahoy nga daot mamunga ug daot.

18 Ang maayo nga kahoy dili makapamunga ug daot, ug ang daot nga kahoy dili makapamunga ug maayo.

19 Ang tanang kahoy nga dili mamunga ug maayo putlon ug unya sunogon.

20 Sama nga maila ang kahoy sa iyang bunga, maila usab ninyo ang mga tawo pinaagi sa ilang mga binuhatan.

21 “Dili ang tanan nga nagtawag kanako ug ‘Ginoo, Ginoo’ maapil sa gingharian sa Langit. Ang nagtuman sa kabubut-on sa akong Amahan sa langit mao ang maapil sa iyang paghari. 22 Sa Adlaw sa Paghukom daghan unya ang moingon kanako, ‘Ginoo, dili ba gisugilon namo ang imong pulong pinaagi sa imong ngalan, ug pinaagi usab sa imong ngalan giabog ang mga daotang espiritu, ug gibuhat ang daghang mga milagro?’ 23 Apan moingon ako kanila, ‘Wala ako makaila kaninyo. Palayo kamo kanako, kamo nga nagbuhat ug daotan!’

24 “Busa si bisan kinsa nga nagpaminaw ug nagtuman sa akong mga pagtulon-an, sama siya sa tawong maalamon nga nagpatukod sa iyang balay diha sa pundasyon nga bato.

25 Bisag moulan ug kusog ug mobaha, ug kuso-kusohon sa kusog nga hangin ang iyang balay, dili kini maguba tungod kay gipatukod kini diha sa malig-on nga pundasyon.

26 Apan ang tawo nga nagpaminaw sa akong mga pagtulon-an, ug wala nagtuman niini, sama siya sa tawo nga buang-buang nga nagpatukod sa iyang balay diha sa balas. 27 Ug kon moulan ug kusog ug mobaha, ug kuso-kusohon sa kusog nga hangin ang iyang balay, matumba kini, ug mabungkag.”

28 Sa pagkahuman ni Jesus ug sulti niini, natingala gayod ang mga tawo sa iyang pagtudlo 29 tungod kay nagtudlo siya nga adunay awtoridad, ug dili sama sa ilang mga magtutudlo sa Kasugoan.

8:1 Pagkahuman ni Jesus ug pagpanudlo didto sa bukid, milugsong siya ug daghan ang mga tawo nga misunod kaniya.

Lucas 6:17–30, 32–42, 31, 43–49

Ang Dapit ug ang mga Tigpaminaw

6:17 Human niini, milugsong sila sa patag. Nagtigom didto ang daghan sa iyang mga tinun-an ug ang daghang mga tawo nga gikan sa mga lungsod nga sakop sa Judea, sa Jerusalem ug sa Tiro ug Sidon nga duol sa dagat. 18 Miadto sila didto aron maminaw sa mga gipanudlo ni Jesus ug aron ayohon sila sa ilang mga sakit. Ang mga tawo nga gipaantos sa daotan nga mga espiritu giayo usab niya. 19 Ang tanan nga tawo didto naninguha gayod sa paghikap kaniya, tungod kay adunay gahom gikan kaniya nga nag-ayo kanilang tanan.

Ang mga Kabulahanan ug ang mga Kaalaotan

Ang pasiuna: ang mga kabulahanan ug ang mga kaalaotan, ang mga pribilehiyo sa mga sakop sa Mesiyas.

20 Unya mitan-aw si Jesus sa iyang mga tinun-an ug miingon:

“Bulahan kamong mga kabos,

kay sakop kamo sa paghari sa Dios.

21 Bulahan kamong gigutom karon,

kay moabot ang panahon nga dili na gayod kamo gutomon.

Bulahan kamo nga naghilak karon,

kay mangatawa ra unya kamo.

22 Bulahan kamo kon tungod sa inyong pagsunod sa Anak sa Tawo

dumtan kamo sa mga tawo, isalikway, biay-biayon,

ug daoton ang inyong ngalan.

23 “Mao usab kana ang gihimo sa ilang mga katigulangan ngadto sa mga propeta kaniadto. Busa kon himuon nila kana kaninyo, magmalipayon gayod kamo tungod kay madawat ninyo ang dakong ganti sa langit.

24 “Apan alaot kamong mga adunahan,

tungod kay naangkon na ninyo ang inyong kalipay.

25 Alaot kamong mga busog karon,

tungod kay moabot ang adlaw nga gutomon kamo.

Alaot kamo nga nagkatawa karon,

tungod kay moabot ang adlaw nga maguol kamo ug maghilak.

26 Alaot usab kamo kon gidayeg kamo sa tanan,

tungod kay gihimo usab kini sa ilang mga katigulangan ngadto

sa mga mini nga propeta.

Ang Etika sa Mesiyas Milabaw sa Pagtulon-an sa mga Magtutudlo sa Kasugoan

Ang pagtulon-an sa Mesiyas bahin sa pamatasan labaw sa pagtulon-an sa mga magtutudlo sa Kasugoan (sa Daang Tugon ug sa balaod nga gipasa pinaagi sa pulong), sa unom ka mga butang o mga pananglitan: pagpatay, pagpanapaw, diborsyo, mga panumpa, pagpanimalos, ug paghigugma sa mga kaaway.

27 “Apan kamo nga naminaw kanako, sultihan ko kamo: Higugmaa ninyo ang inyong mga kaaway ug buhata ang maayo sa mga nagdumot kaninyo.

28 Panalangini ang mga nanghimaraot kaninyo, ug i-ampo ang nagpasipala kaninyo. 29 Kon adunay mosagpa sa imong usa ka aping, ipasagpa usab ang pikas. Kon adunay mokuha sa imong kupo, ihatag. Ug kon kuhaon pa hasta ang imong kamisita, ihatag usab. 30 Hatagi si bisan kinsa nga mangayo, ug kon adunay mokuha sa imong mga butang ayaw na kini bawia.

32 “Kon ang nahigugma kaninyo mao lang ang inyong higugmaon, makadawat ba kamo ug balos gikan sa Dios? Dili gayod. Tungod kay bisan pa gani ang mga makasasala nahigugma usab sa mga nahigugma kanila.

33 Ug kon ang mga tawo nga maayo kaninyo mao lang ang inyong buhatan ug maayo, makadawat ba kamo ug balos gikan sa Dios? Bisan ang mga makasasala naghimo usab niini.

34 Kon magpahulam kamo sa mga tawo nga nahibaloan ninyo nga makabayad, makadawat ba kamo ug balos gikan sa Dios? Bisan ang mga makasasala nagpahulam usab ngadto sa sama nilang makasasala basta nahibaloan nila nga makabayad sila. 35 Mao kini ang inyong buhaton: Higugmaa ninyo ang inyong mga kaaway ug buhata ang maayo ngadto kanila. Kon magpahulam kamo, ayaw na pagpaabot nga bayran pa kamo. Kon mao kini ang inyong himuon, madawat ninyo ang dako nga balos ug mahimo kamong mga anak sa Dios nga Labaw sa Tanan. Tungod kay maayo gayod siya bisan sa mga tawo nga daotan ug walay igabalos. 36 Magmaluloy-on kamo sama sa inyong Dios nga Amahan.

Pagpangita og Sayop, o Paghukom sa Uban

37 “Ayaw ninyo hukmi ang uban aron dili usab kamo hukman. Ayaw kamo pag-ingon nga kinahanglan silang silotan, aron dili usab kamo silotan. Pasayloa ninyo ang mga nakasala kaninyo aron pasayloon usab kamo. 38 Panghatag kamo aron hatagan usab kamo. Kon maghatag kaninyo ang Dios, madagayaon gayod, daw sama nga giuyog niya ang taksanan, gidasok, ug gipaawas pa niya sa dili pa ibubo sa inyong sudlanan. Kay kon unsa kadako ang inyong ihatag sa uban mao usab kana ang ihatag kaninyo.”

39 Pagkahuman niadto gisultihan sila ni Jesus niini nga panultihon, “Walay buta nga makahimo sa paggiya sa laing buta, tungod kay mangahulog silang duha sa bangag. 40 Walay tinun-an nga labaw pa sa iyang magtutudlo, apan kon natudloan siyag maayo ug nakahuman sa iyang pagtuon, mahisama usab siya sa iyang magtutudlo.

41 “Nganong tan-awon man nimo pag-ayo ang gamay nga puling sa imong isigka-tawo, apan wala nimo tagda ang imong puling nga sama kadako sa troso?

42 Unsaon mo pag-ingon kaniya, ‘Kuhaon ko ang imong puling,’ nga ikaw gani wala man makakita sa imong puling nga murag troso kadako? Tigpakaaron-ingnon! Kuhaa una ang imong puling nga murag troso kadako, aron makakita ka pag-ayo sa imong pagkuha sa gamay nga puling sa imong isigka-tawo.

Pag-ampo ug ang Bulawanong Lagda

31 Buhata sa uban ang buot ninyo nga buhaton nila diha kaninyo.

Ang Wali Natapos sa Gamhanang mga Sambingay

Ang panapos sa wali: ang leksyon sa personal nga pagkamatarong, nga gipasantop pinaagi sa gamhanang mga sambingay.

43 “Ang maayo nga kahoy dili mamunga ug daot, ug ang daot nga kahoy dili mamunga ug maayo.

44 Ang tagsa-tagsa ka kahoy mailhan pinaagi sa iyang bunga. Walay mapupo nga bunga sa igos o bunga sa ubas gikan sa tunokon nga mga tanom.

45 Sama usab niana, ang maayo nga tawo magbuhat ug maayo, tungod kay maayo man ang iyang kasing-kasing. Apan ang tawo nga daotan magbuhat ug daotan tungod kay daotan man ang iyang kasing-kasing. Kon unsa ang anaa sa kasing-kasing sa tawo mao usab kini ang mogawas sa iyang baba.

46 “Nganong nagtawag kamo kanako ug ‘Ginoo, Ginoo’ nga wala man kamo nagtuman sa gisulti ko kaninyo?

47 Ipakita ko kaninyo kon unsa ang tawo nga nagduol kanako, nagpaminaw ug nagtuman sa akong gisulti.

48 Sama siya sa usa ka tawo nga nagkalot ug lawom ug nagtukod ug balay diha sa pundasyon nga bato. Mibaha ang suba, miawas ang tubig ug midasmag sa maong balay, apan wala matarog ang balay tungod kay lig-on ang iyang pundasyon.

49 Apan ang tawo nga naminaw sa akong gisulti ug wala motuman niini, nahisama sa tawo nga nagtukod ug balay nga walay lig-on nga pundasyon. Pagbaha sa suba, midasmag ang tubig sa balay. Natumba kini ug nabungkag.”