Naangkon Kini sa mga Pinili, ang Uban Gibutaan

Gipadayon ni Pablo ang pagpamatuod nga bisan tuod ang Israel isip usa ka nasod napakyas sa pag-angkon sa pagpakamatarong ug pagkamatarong nga ilang gipangita diha sa mga buhat sa Kasugoan, ang piniling nahibilin nga midawat sa Maayong Balita nakaangkon niini, ug ang uban gibutaan, nga ang ilang mga mata gipiyong batok sa kamatuoran. Nagtuman kini sa tagna ni Isaias, ug usab sa tagna ni David, nga nagtagna sa makasusubong kahimtang nga ilang naabot karon tungod sa ilang padayong pagkagahi ug kasingkasing. Gihimo niini ang ilang labing maayong mga panalangin nga mga tunglo ug mga lit-ag ug mga paagi sa pagsilot kanila, pinaagi sa pagtultol kanila sa pagpaabot ug usa ka kalibotanong Mesiyas. Gitagna usab ni David nga ang ilang dili pagtuo magdala kanila ngadto sa usa ka kahimtang sa hilabihang pagkaulipon ug kaulawan.

58 human matawo si Cristo

Biblica® Open Ang Pulong sa Dios™ (OCCB)

Mga Taga-Roma 11:7–10

7 Karon, makaingon kita nga ang mga Israelinhon wala makaangkon sa ilang gitinguha. Ang pinili lang sa Dios mao ang nakaangkon niini, apan ang uban gipagahi ang ilang mga ulo. 8 Mao kini ang giingon sa Kasulatan mahitungod kanila:

“Morag gipakatulog sila sa Dios,

ug hangtod karon wala sila masayod sa husto

ug wala makasabot sa kamatuoran.”

9 Si David nag-ingon usab mahitungod kanila:

“Hinaut nga ang ilang mga halad mahimong lit-ag

ug kapandolan nga makapalaglag kanila.

10 Hinaut nga mabutaan sila.

Ug hinaut nga dili kuhaon ang bug-at nila nga ginapas-an

aron mangabuktot sila hangtod sa hangtod.”

Ang mga Judio Wala Mahulog nga Dili Na Makabangon

Sa pangutana kon ang mga Judio ba napandol nga dili na gayod makabangon, si Pablo mitubag, “Dili gayod!” Tungod sa ilang pagsalikway kang Cristo, napadali ang pagtawag sa mga dili Judio, ug ang pagdawat sa mga dili Judio ngadto sa pakigsaad sa Dios gituyo alang sa kaayohan sa mga Judio, aron mapukaw sila sa pagtinguha nga makaambit usab sa mga panalangin sa Maayong Balita. Iyang gitagna ang ilang kataposang pagpasig-uli, ug nangatarongan siya nga kon pinaagi sa ilang pagkadili matinuohon napakita ang kadato sa grasya sa Dios ngadto sa kalibotan sa mga dili Judio, labi pa gayod nga mapadako ang iyang grasya ug himaya pinaagi sa ilang pagbalik! Gipasigarbo niya ang ministeryo nga gitugyan kaniya sa pagsangyaw taliwala sa mga dili Judio, sa paglaom nga pinaagi kaniya mapukaw ang mga Judio sa pagpakig-indigay sa mga dili Judio, ug ang mga dili Judio matultolan sa pagtahod sa mga Judio. Gisubli niya nga kon ang ilang pagkapukan nahimong higayon sa pagpasig-uli sa paganong kalibotan ngadto sa Dios, ang pagpasig-uli sa nasod sa mga Judio mas labaw pang makapalig-on sa kamatuoran sa Kristiyanismo, ug magdala og kalipay sa kalibotan nga sama sa ilang pagkabanhaw gikan sa mga patay. Kay kon ang salin sa mga Judio, ang unang mga bunga nga mituo, gidawat sa Dios, ang tibuok nasod sa mga Judio dawaton sa dihang motuo usab sila. Ug kon si Abraham, ang gamot nianang nasora, giisip nga matarong pinaagi sa pagtuo, mao usab ang iyang mga sanga, ubos sa samang mga kondisyon.

Mga Taga-Roma 11:11–16

11 Ang mga Judio napandol kay wala sila magtuo kang Cristo. Nan, unsa man karon? Nagkahulogan ba nga ang ilang pagkahulog hangtod na sa dayon? Dili! Apan tungod sa ilang paglapas nahatagag kahigayonan ang mga dili Judio nga maluwas. Ug tungod niini masina ang mga Judio. 12 Karon, kon ang paglapas ug ang kakulangon sa mga Judio nagdala sa daghan nga kaayohan ngadto sa mga tawo sa tibuok kalibotan, labaw pa gayod kon makompleto na ang gidaghanon sa mga Judio nga motuo kaniya.

13 Karon, nagsulti ako kaninyo nga mga dili Judio. Gibuhat ako sa Dios nga apostol alang kaninyo aron ibalita ko kaninyo ang mahitungod kang Cristo. Ug giisip ko nga mahinungdanon kining buluhaton nga gihatag kanako, 14 kay basin pa kon pinaagi niini masina kaninyo ang akong mga isigka-Judio aron ang uban kanila motuo usab ug maluwas. 15 Kay kon ang pagsalikway sa Dios sa mga Judio nahimong hinungdan nga ang uban nga mga tawo sa kalibotan nakaduol sa Dios, nan unsa pa kaha ang mahimong resulta kon ang mga Judio dawaton pag-usab sa Dios. Mahisama sila sa mga patay nga nabanhaw.

16 Ang panig-ingnan sa mga Judio sama niini: kon ang tipik sa pan nahalad ngadto sa Dios, ang tibuok nga pan iya usab sa Dios. Ug kon ang gamot sa kahoy iya sa Dios, ang mga sanga sa kahoy iya usab.

Ang mga Dili Judio nga Gisumpay Kinahanglang Dili Motamay sa mga Judio

Giawhag ni Pablo ang mga dili Judio nga dili biaybiayon o tamayon ang mga Judio tungod kay karon giputol na sila gikan sa pagkahimong katawhan sa Dios. Angay nilang hinumdoman nga sila mismo, sama sa ihalas nga kahoyng olibo, gisumpay taliwala nila ug gipaambit uban kanila sa gamot ug kadato sa maayong kahoyng olibo, nga nagkuha sa tanan nilang espirituhanong kaayohan ug pribilehiyo gikan sa gamot niini, nga mao ang pakigsaad kang Abraham. Gipasidan-an sila nga dili magpasigarbo sa pagpalabi nga gihatag kanila karon, kay ang mga Judio napukan tungod sa pagkadili matinuohon ug sila nagbarog pinaagi sa pagtuo; busa dili sila angay magmapahitas-on, kondili mahadlok. Kay kon wala likayi sa Dios ang pagputol sa natural nga mga sanga, dili sila makadahom nga likayan niya ang pagputol kanila. Gisugo sila nga hinumdoman ang pagkahigpit sa Dios ngadto sa mga Judio nga napukan, ug ang iyang dakong kaluoy ngadto kanila kon magpadayon sila sa pagtuo kaniya; kon dili, sila usab pagaputlon. Ug ang mga Judio, kon dili sila magpadayon sa pagkadili matinuohon, isumpay pag-usab, ug ipasig-uli ngadto sa mga pribilehiyo nga ilang nawala, nga mahimo gihapon sa Dios pinaagi sa iyang kaluoy. Kay kon ang mga dili Judio, sama sa ihalas ug walay bungang sanga, gisumpay supak sa kinaiyahan ngadto sa maayong punoan, gidala ngadto sa pagkaila sa Dios ug gidawat sa pakigsaad uban kaniya, labi pang posible nga ang natural nga mga sanga, nga nakadawat na sa Kasugoan ug sa mga Propeta, madala ngadto sa kahibalo sa kaluwasan ug isumpay pag-usab ngadto sa ilang kaugalingong kahoyng olibo!

Mga Taga-Roma 11:17–24

17 Ang mga Judio sama sa mga sanga sa kahoyng olibo nga gipangputol. Ug kamong mga dili Judio sama sa mga sanga sa ihalas nga olibo nga gipangsumpay sa pinutlan nga mga sanga. Busa nakaambit kamo sa mga kaayohan nga gihatag sa Dios sa mga Judio. 18 Apan ayaw kamo paghuna-huna nga mas maayo pa kamo kaysa mga sanga nga gipangputol. Hinumdomi ninyo nga kamo mga sanga lang. Dili kamo ang nagbuhi sa gamot, kondili ang gamot mao ang nagbuhi kaninyo.

19 Basin kon ang uban kaninyo moingon, “Gipangputol ang ubang mga sanga aron ikasumpay kami.” 20 Gipangputol sila tungod kay wala sila motuo kang Cristo ug kamo ang gipangsumpay tungod kay mituo kamo. Busa ayaw kamo pagpasigarbo, pagbantay hinuon kamo. 21 Tungod kay kon gipangputol man gani sa Dios ang tinuod nga mga sanga mas masayon ang pagpamutol kaninyo, kay sinumpay man lang kamong mga sanga.

22 Dinhi makita ang kaayo sa Dios ug ang iyang pagkaestrikto. Estrikto siya sa mga tawo nga dili motuo kaniya, apan maayo siya kaninyo, kon magpabilin kamo diha sa iyang grasya. Apan kon dili, pamutlon usab niya kamo. 23 Sa laing bahin, kon dili na magmagahi ang mga Judio ug motuo na usab sila, isumpay niya sila balik sa punoan, kay mahimo kana sa Dios. 24 Kay kamo nga mga dili Judio sama sa mga sanga sa ihalas nga olibo nga gipamutol ug gipangsumpay sa dili ihalas nga olibo, bisan pa kon kini sukwahi sa naandan nga pamaagi. Apan labing sayon alang sa Dios nga ibalik pagsumpay ang tinuod nga mga sanga ngadto sa ilang gigikanan nga punoan.

Ang Misteryo sa Pagpasig-uli sa Israel

Gipamatud-an ni Pablo nga dili niya gusto nga ang mga dili Judio walay alamag sa misteryo sa umaabot nga pagpasig-uli sa mga Judio, aron dili sila maghunahuna nga labihan kadako ang ilang kaugalingong mga merito. Gipamatud-an niya nga ang usa ka bahin sa Israel nabutaan hangtod nga makompleto ang iglesia sa mga dili Judio, ug unya ang mga Judio mismo dad-on ngadto sa kahibalo sa kaluwasan, sumala sa gitagna sa ilang kaugalingong mga propeta. Ug ang Dios, sa dihang kuhaon niya ang ilang mga sala, modawat kanila pag-usab sa pakigsaad ug mopasig-uli sa mga pribilehiyo nga ilang nawala (itandi sa bersikulo 27; Isaias 59:20–21). Ang dili matinuohong mga Judio, ingon nga mga kaaway sa Maayong Balita, gisalikway sa Dios aron paboran ang mga dili Judio. Apan mahitungod sa pagpili, diin gipili sila sa Dios sa sinugdan aron mahimong iyang kaugalingong katawhan, gihigugma sila tungod sa mga patriarka. Ang walay bayad nga gasa sa Dios ug ang pagtawag sa mga kaliwat ni Abraham dili mausab. Kay maingon nga ang mga dili Judio karon nakadawat og kaluoy pinaagi sa pagkadili matinuohon sa mga Judio, sa ingon gayod ang mga Judio nga wala motuo pakitaan usab sa samang kaluoy. Kay gitugyan sa Dios ang Judio ug ang dili Judio ngadto sa pagkadili matinuohon, kay ang matag usa sa ilang turno wala motuman sa kahayag nga ilang nabatonan, aron ang walay bayad nga gasa sa kapasayloan ikahatag nga managsama ngadto sa tanan.

Mga Taga-Roma 11:25–32

25 Mga igsoon ko kang Cristo, gusto ko nga masayran ninyo ang kamatuoran nga wala pa masayri sa mga tawo, aron dili kamo magpasigarbo nga murag si kinsa gayod kamo. Ang pagpagahi sa mga Judio lumalabay lang ug hangtod lang kini sa higayon nga makompleto na ang gidaghanon sa mga dili Judio nga motuo kaniya. 26 Pagkahuman niini maluwas ang mga Israelinhon, sama sa giingon sa Kasulatan:

“Maggikan sa Zion ang Manluluwas,

kuhaon niya ang tanan nga kadaotan sa mga kaliwat ni Jacob.

27 Ug mao kini ang akong kasabotan ngadto kanila,

pasayloon ko ang ilang mga sala.”

28 Tungod kay gisalikway sa mga Judio ang Maayong Balita, nahimo silang kaaway sa Dios aron kamong mga dili Judio mahatagan ug kahigayonan nga maluwas. Apan tungod kay mga pinili sila sa Dios, gihigugma gihapon niya sila. Kay gisaad niya kini kaniadto sa ilang mga katigulangan nga panggaon niya ang ilang mga kaliwat. 29 Ug dili gayod mausab ang huna-huna sa Dios mahitungod sa mga tawo nga iyang gipili ug gipanalanginan. 30 Kaniadto, kamong mga dili Judio wala magtuman sa Dios. Apan karon tungod kay ang mga Judio wala magtuman kaniya, gikaloy-an kamo sa Dios. 31 Ug mao usab ang mahitabo kanila, nga bisan wala sila magtuman sa Dios karon, kaloy-an gihapon niya sila tungod kay gikaloy-an niya kamo. 32 Kay gitugot sa Dios nga ang tanang mga tawo mahimong ulipon sa ilang mga sala aron ikapakita niya sa tanan ang iyang kaluoy.

Ang Pagdayeg ni Pablo sa Dili Matugkad nga Kaalam sa Dios

Gitapos ni Pablo kining tibuok mahinungdanong paghisgot pinaagi sa madasigong mga pulong sa pagkamangha ug pagdayeg sa kaalam ug kaayo sa Dios sa iyang pagtagad sa katawhan. Gipahayag niya nga walay tawo nga makasusi sa tinagong mga paghukom ug mga laraw sa Dios, ug nga ang pagpili sa mga Judio o sa mga dili Judio hingpit nga uyon sa iyang pagkamatarong, kay walay tawo nga adunay katungod sa pagpangayo kaniya, ang magbubuhat ug ang direktang hinungdan sa tanang butang, nga pinaagi kaniya ug sa iyang gahom naglungtad silang tanan. Busa himayaon ang Dios hangtod sa kahangtoran diha sa tanan niyang mga buhat.

Mga Taga-Roma 11:33–36

33 Katingalahan gayod ang kaayo sa Dios!

Dili nato matugkad ang iyang kaalam ug ang iyang kahibalo!

Kinsa ba ang makatugkad sa iyang huna-huna ug sa iyang mga pamaagi?

34 Giingon sa Kasulatan:

“Walay nasayod sa huna-huna sa Ginoo,

ug walay makatudlo kaniya kon unsa ang iyang angayng buhaton.”

35 “Wala kitay gikahatag kaniya

nga angay niyang balosan.”

36 Kay ang tanan nga butang naggikan sa Dios,

ug gibuhat kini pinaagi kaniya ug alang kaniya.

Dayegon siya sa walay kataposan! Amen.

Ang mga Romanhon Giawhag nga Mahimong Buhi nga mga Halad

Human mahuman ang bahin sa iyang sulat mahitungod sa doktrina, gipasiugda ni Pablo ang panginahanglan sa balaang pagkinabuhi nga gituyong itudlo niining mga doktrina. Gitawag niya ang mga Romanhon sa paghalad sa ilang kaugalingong mga lawas sa espirituhanong halaran sa Dios ingon nga buhi nga halad, puli sa mga mananap nga gihalad ngadto sa Dios ubos sa Kasugoan ni Moises, nga bug-os kining igahin ngadto sa Dios, nga mao ang hinangponon ug makataronganong pag-alagad sa usa ka Cristohanon. Giawhag niya sila nga dili mopahiuyon sa mga kostumbre ug mga panglantaw niining kalibotana, kondili magbag-o sa kinaiya ug tinamdan sa ilang mga hunahuna, aron matuman nila sa ilang kaugalingon, ug mapakita ngadto sa uban, kon unsa ang hingpit ug hinangponong kabubut-on sa Dios. Pinaagi sa iyang katungdanan ingon nga apostol, gipasidan-an sila ni Pablo nga dili maghunahuna nga labihan sila kataas tungod sa ilang espirituhanong mga gasa, kay bisan og nagkalainlain ang ilang mga gasa, mga bahin sila sa usa ka lawas, nga ang matag usa gikinahanglan sa uban. Giawhag niya sila nga gamiton nga makugihon ug matinumanon ang mga gasa nga gitugyan sa matag usa kanila.

Mga Taga-Roma 12:1–8

1 Busa mga igsoon, tungod sa kalooy sa Dios kanato, naghangyo ako kaninyo nga ihalad ninyo ang inyong kaugalingon alang sa Dios isip buhi, balaan, ug sumala sa iyang nahimut-an nga halad. Mao kini ang husto nga pagsimba sa Dios. 2 Ayaw kamo pagsunod sa mga gawi sa mga tawo niining kalibotana. Tugoti ninyo ang Dios nga mobag-o sa inyong huna-huna, aron masayran ninyo ang kabubut-on sa Dios, kon unsa ang maayo, hingpit, ug ang makapahimuot kaniya.

3 Tungod sa grasya nga gihatag sa Dios kanako, sultihan ko kamong tanan nga dili kamo angay maghuna-huna ug labaw kay sa tinuod ninyong kahimtang, kondili huna-hunaon ninyo pag-ayo kon unsa ang inyong mga katakos sumala sa pagtuo nga gihatag sa Dios kaninyo. 4 Kay maingon nga ang atong lawas adunay daghan nga bahin, ug ang matag bahin adunay tagsa-tagsa ka buluhaton, 5 mao usab kitang mga tumutuo. Bisan tuod daghan kita, usa lang kita ka lawas sa atong paghiusa kang Cristo, ug kabahin kita sa usag usa. 6 Ug tungod kay ang matag-usa kanato adunay iyang gasa nga nadawat sumala sa grasya sa Dios, gamiton nato kining iyang gihatag. Kon adunay gihatagan ug gasa sa pagsugilon sa pulong sa Dios, gamiton niya kana sumala sa iyang pagtuo. 7 Ug kon adunay gihatagan ug gasa sa pagsilbe sa iyang isigka-tawo, angay siyang magsilbi; kon sa pagtudlo, angay siyang magtudlo; 8 kon adunay gasa sa pagdasig, angay siyang modasig sa uban; kon sa paghatag sa mga kabos; mohatag siya nga walay tihik-tihik; kon sa pagdumala, magdumala siya nga adunay kakugi; ug kon sa pagtabang sa mga naglisod, motabang siya nga adunay kalipay.

Giawhag ni Pablo ang Paghigugma, Pagpaubos, ug Dili Pagpanimalos

Gipadayon ni Pablo ang iyang praktikal nga pagtudlo, nga nag-awhag kanila sa paghigugma sa usag usa ug sa pagbuhat og maayo ngadto sa tanan; sa pagbaton og pagpaubos, kakugi, debosyon, ug pagsimpatiya sa usag usa; ug sa dili pagpanimalos, kondili sa pagbuntog sa daotan pinaagi sa maayo, uban sa ubang mahinungdanong moral nga mga katungdanan.

Mga Taga-Roma 12:9–21

9 Kinahanglan nga matinud-anon gayod ang atong paghigugma. Likayan nato ang daotan, ug buhaton kanunay ang maayo. 10 Isip managsoon kang Cristo maghinigugmaay gayod kita, ug magtinahoray sa usag usa. 11 Magmakugihon kita ug dili magtinapolan; mag-alagad kita sa Ginoo sa kinasing-kasing gayod. 12 Ug tungod kay aduna kitay paglaom nga maayo ang atong umaabot, kinahanglang magmalipayon kita. Antoson nato ang mga kalisod, ug mag-ampo kita kanunay. 13 Tabangan nato ang mga anak sa Dios sa ilang mga kinahanglanon ug dawaton nato sa atong panimalay ang mga dumuduong.

14 I-ampo ninyo sa Dios nga panalanginan niya ang mga tawo nga naglutos kaninyo. Ayaw kamo pag-ampo nga silotan sila sa Dios. 15 Paglipay kamo uban sa mga nalipay, ug pagsubo uban sa mga nagsubo. 16 Kinahanglan pareho ang inyong pagtagad sa matag-usa. Ayaw kamo pagmapahitas-on, hinuon pakighigala kamo sa mga tawo nga ubos ug kahimtang. Ayaw kamo paghuna-huna nga maalamon gayod kamo.

17 Kon adunay magbuhat ug daotan kaninyo ayaw kamo pagbalos ug daotan. Hinuon huna-hunaa ninyo kon sa unsa nga pamaagi kamo makahimog maayo atubangan sa mga tawo. 18 Kutob sa inyong mahimo likayi ninyo ang kasamok sa inyong pagpakig-uban sa tanang mga tawo. 19 Mga hinigugma, ayaw gayod kamo pagpanimalos, kondili itugyan ninyo kini sa Dios nga mao ang magsilot kanila. Kay sa Kasulatan nag-ingon ang Dios: “Ako ang manimalos; ako ang magsilot.” 20 Busa sundon nato ang giingon sa Kasulatan:

“Kon ang imong kaaway gigutom, pakan-a;

kon giuhaw, paimna.

Kay kon buhaton mo kini maulaw siya sa iyang gibuhat kanimo.”

21 Ayaw kamo pagpadaog sa daotan, kondili daoga ninyo ang daotan pinaagi sa paghimo ug maayo.