Dugang pang mga Panultihon ni Solomon (continued)
984 sa wala pa si Cristo
Biblica® Open Ang Pulong sa Dios™ (OCCB)
1 Maingon nga dili angay nga mag-snow kon ting-init o mag-ulan kon ting-ani,
dili usab angay nga dayegon ang usa ka tawong buang-buang.
2 Ang tunglo dili modulot kanimo kon wala kay sala.
Sama kini sa naglupad nga langgam nga molabay lang ug dili motugpa.
3 Kinahanglang witkan ang kabayo ug busalan ang asno aron mosunod.
Mao usab ang buang-buang, kinahanglang silotan aron motuman.
4 Ayawg tugbangi ang mga binuang sa usa ka tawong buang-buang,
kay basig mapareho ka usab kaniya.
5 Apan usahay maayo usab kon tubagon mo siya,
aron mahibaloan niya nga dili siya maalamon sama sa iyang gituohan.
6 Kon ang buang-buang maoy imong sugoon
sa pagdalag mensahe,
sama rag giputol mo ang imong mga tiil;
nangita ka lag kasakit.
7 Walay pulos ang panultihon nga gisulti sa mga buang-buang,
sama kini sa tiil sa usa ka tawong bakol.
8 Tinonto kon ihigot mo sa tirador ang bato nga imong ibala;
mao usab kon pasidunggan mo ang buang-buang.
9 Ang panultihon nga gisulti sa mga buang-buang makapasakit
sama sa tunokon nga kahoy nga giwara-wara sa hubog.
10 Ang tawo nga mohatag ug trabaho sa usa ka buang-buang
o ni bisan kinsa lang nga molabay,
sama sa usa ka mamamana nga nagpataka lag pamana.
11 Maingon nga kan-on pagbalik sa iro ang iyang suka,
utrohon ra gihapon sa buang-buang ang iyang kabuang.
12 Adunay paglaom pa alang sa tawong buang-buang
kaysa tawong naghuna-huna nga kunohay maalamon siya.
13 Ang tawong tapolan dili mogawas sa balay
kay kuno adunay liyon sa gawas.
14 Ang tawong tapolan magbalibali lag higda diha sa iyang katre
sama sa pultahan nga magliso-liso diha sa iyang bisagra.
15 Adunay mga tawo nga labihan kaayo katapolan
nga bisan lag mokaon tapolan pa.
16 Nagtuo ang tawong tapolan nga mas maalamon pa siya
kaysa pito ka tawong maayong mangatarungan.
17 Makuyaw ang pag-apil-apil sa away sa uban;
sama kini kakuyaw sa pagbira sa dalunggan sa usa ka iro.
18-19 Ang tawong mangilad sa iyang isigka-tawo,
ug unya moingon siya nga nagsiniaw ra siya,
sama siya sa usa ka katok nga gatira
ug makamatay nga nagdilaab nga pana.
20 Maingon nga mapalong ang kalayo kon wala nay sugnod,
maundang usab ang away kon wala nay tabi-tabi.
21 Maingon nga ang uling makapabaga,
ug ang sugnod mopadilaab sa kalayo,
ang tawong palaaway makapasugod usab ug kasamok.
22 Ang tabi-tabi daw sama sa pagkaon
nga lami usapon ug tunlon.
23 Kon ang maanindot mong mga pulong adunay nagpahiping daotan,
nahisama ka sa kolon nga gihaklapan lang ug plata.
24 Ang kaaway magpakaaron-ingnon nga maayo,
apan sa iyang kasing-kasing anaa ang pagpanglimbong.
25 Bisan ug maayo siyang manulti, ayaw pagtuo kaniya,
kay puno sa kadaotan ang iyang huna-huna.
26 Magpakaaron-ingnon siya aron matabonan ang iyang kasuko,
apan ang iyang pagkadaotan mabutyag ra gihapon sa kadaghanan.
27 Kon magkalot kag bangag aron mahulog ang uban,
maunay ka niini.
Kon magpaligid kag bato aron maligiran ang uban,
ikaw ang maligiran niini.
28 Ang tawong bakakon nasilag sa mga tawo nga iyang gibiktima,
ug ang tawong ulog-ulogan magdalag kadaot.
27:1 Ayaw pagpanghambog kon unsay imong buhaton ugma,
kay wala ka makahibalo kon unsay mahitabo ugma.
2 Ayaw dayega ang imong kaugalingon;
pasagdi nga ang uban maoy modayeg kanimo.
3 Bug-at ang bato ug ang balas,
apan mas bug-at ang imong bation
kon palaguton ka sa tawong buang-buang.
4 Makuyaw ang tawo nga anaa sa kasuko,
apan mas makuyaw ang tawo nga gaselos.
5 Mas maayo pa nga badlongon mo ang usa ka tawo
kaysa moingon ka nga ginahigugma mo siya apan wala mo lang tagda.
6 Ang sakit nga pagbadlong sa usa ka higala adunay maayong katuyoan,
apan ang halok sa kaaway dili kasaligan.
7 Kon ang usa ka tawo busog na,
bisan ang dugos murag walay lami kaniya;
apan kon gutom siya,
bisan ang pait nga pagkaon tam-is alang kaniya.
8 Ang tawo nga milayas sa iyang panimalay
nahisama sa langgam nga mibiya sa iyang salag.
9 Ang pahumot ug ang insenso makapalipay sa tawo,
ingon man ang sinsero nga tambag gikan sa usa ka higala.
10 Ayaw kalimti ang imong higala,
o ang higala sa imong amahan.
Ug kon anaa ka sa kalisod,
ayaw na pangayog tabang
sa imong igsoon nga atua sa layo.
Ang suod nga isigka-ingon mas maayo pa
kaysa igsoon nga atua sa layo.
11 Anak, pagmaalamon kay ikalipay ko kana,
ug aron aduna akoy ikatubag sa mga hinawayon.
12 Ang maalamon molikay sa nagsingabot nga katalagman,
apan ang walay kaalam dili molikay, busa nag-antos siya.
13 Kon mosaad ang usa ka tawo nga siyay mobayad kanimo
sa utang sa tawo nga dili niya kaila,
siguroha nga makakuha ka gikan kaniya ug garantiya,
aron masiguro mo nga mobayad siya.
14 Kon isinggit mo ang imong bendisyon
ngadto sa imong silingan sa sayong kabuntagon,
isipon niya kini nga usa ka pagpanghimaraot.
15 Ang asawa nga kanunayng makig-away sa iyang bana makalagot
sama sa atop nga magtulo kon mag-ulan.
16 Dili mo siya mapahilom,
sama sa hangin nga dili mo mapugngan
o sa lana nga dili mo makuptan.
17 Maingon nga ang puthaw mopahait sa puthaw,
ang tawo makakat-on usab sa iyang isigka-tawo.
18 Kon atimanon mo ang kahoy nga igos,
makakaon ka sa iyang bunga.
Sama nga kon atimanon mo ang imong agalon,
pasidunggan ka niya.
19 Maingon nga makita mo
ang imong hitsura diha sa tubig,
ang sulod sa imong kasing-kasing
magpadayag usab sa imong pagkatawo.
20 Walay katagbawan ang kamatayon;
mao usab ang pangandoy sa tawo.
21 Maingon nga mapamatud-an
ang kalunsay sa bulawan
ug sa pilak pinaagi sa kalayo,
ang atong pagkatawo mapamatud-an usab
basi sa pagdayeg sa ubang tawo.
22 Bisan unsaon mo pagsilot ang tawong buang-buang,
dili mo gayod mapaundang ang iyang pagkabuang.
23 Bantayi ug atimana pag-ayo ang imong kahayopan,
24 kay ang bahandi
ug dungog dili molungtad.
25 Kumpaya ang mga sagbot;
ug samtang nagtubo pa kini pag-usab,
kumpaya usab ang mga sagbot sa kabungtoran
aron adunay makaon pirme ang imong kahayopan.
26 Makahimo kag mga bisti gikan sa balhibo sa mga karnero,
ug mahimo mong ibaligya ang uban mong mga kanding aron makapalit ka ug yuta.
27 Makakuha ka usab ug daghang gatas
gikan sa imong mga kanding alang sa imong pamilya
ug apil pa ang imong mga sulugoong babaye.