Si Melquisedek, usa ka Hulagway ni Cristo
Mibalik si Pablo sa iyang hisgotanan, ang pagkalabaw sa pagkapari ni Cristo kay sa kang Aaron, ug naningkamot sa paggiya kanila ngadto sa kahingpitan diha sa mas lawom nga mga tinago sa Maayong Balita pinaagi sa pagtandi kang Melquisedek ug kang Cristo (Genesis 14:18). Gipakita niya nga si Melquisedek walay amahan o inahan: wala marekord ang iyang kagikan ug kaliwatan, ug wala usab hisgoti ang kataposan o sinugdanan sa iyang kinabuhi o pagkapari. Busa, sama sa pagkapari sa Anak sa Dios, maisip nga kini molungtad hangtod sa kahangtoran. Tungod sa iyang mas taas nga katungdanan, si Abraham, ang pangulo sa mga patriarka, mihatag kaniya ug mga ikapulo. Gitudlo sa Dios ang mga pari sa pagdawat ug mga ikapulo gikan sa ilang mga igsoon nga mga kaliwat ni Levi, dili tungod kay mas halangdon ang ilang kagikan, kondili isip bahin alang sa ilang panginahanglan (Numeros 18:24–31). Apan si Melquisedek, nga dili sakop sa kaliwat ni Aaron, midawat ug mga ikapulo gikan kang Abraham isip pari sa tanan. Isip representante ni Cristo, ang pangulong pari sa katawhan, gipanalanginan niya ang naghupot sa mga saad, nga naghulagway nang daan sa usa nga pinaagi kaniya matuman kini, ug pinaagi niining buhata gipakita niya ang iyang pagkalabaw isip hari ug isip pari. Ubos sa Judio nga Kasugoan, ang mga ikapulo ihatag ngadto sa mga tawo nga kuhaon sa kamatayon ug kanunayng pulihan. Apan ubos sa kahikayan sa panahon sa mga patriarka, gidawat kini sa usa nga adunay kinabuhing walay kataposan (Salmo 110:4), ug busa adunay pagkapari nga dili mausab. Si Levi, nga gisugo sa pagdawat ug mga ikapulo, mihatag ug mga ikapulo ug gipanalanginan ni Melquisedek pinaagi kang Abraham, kay diha pa siya sa hawak sa iyang amahan.
62 human matawo si Cristo
Biblica® Open Ang Pulong sa Dios™ (OCCB)
1 Si Melquisedek hari kaniadto sa Salem ug pari sa Labing Halangdong Dios. Samtang nagpauli na si Abraham gikan sa pagpakig-gira diin iyang gipamatay ang mga hari, gisugat siya ni Melquisedek ug gipanalanginan. 2 Pagkahuman, gihatag ni Abraham kang Melquisedek ang ikanapulo nga bahin sa tanan nga iyang nakuha sa gira. Ang kahulogan sa ngalan nga Melquisedek, “Hari sa Pagkamatarong.” Ug tungod kay hari siya sa Salem, nagkahulogan usab kini nga siya “Hari sa Kalinaw.” 3 Wala gayoy kasulatan nga naghisgot kon kinsa ang iyang amahan ug inahan o ang iyang mga katigulangan. Ug walay kasulatan nga naghisgot mahitungod sa iyang pagkatawo o kamatayon. Sama siya sa Anak sa Dios; ang iyang pagkapari walay kataposan.
4 Huna-hunaa ninyo kon unsa kagamhanan si Melquisedek. Kay bisan gani si Abraham nga mao ang nagtukod sa atong nasod naghatag kaniya sa ikanapulo nga bahin sa tanan nga iyang nakuha sa gira. 5 Kon mahitungod sa mga pari nga kaliwat ni Levi, sumala sa Kasugoan nga gibilin kanila ni Moises, alang kanila ang ikanapulo nga bahin sa kabtangan sa ilang mga isigka-Judio, bisan tinuod nga silang tanan pareha nga mga kaliwat ni Abraham. 6 Apan si Melquisedek, bisan dili siya kaliwat ni Levi, gihatagan siya ni Abraham sa iyang ikapulo, ug si Melquisedek pa hinuon ang naghatag ug panalangin kang Abraham, bisan pa nga si Abraham mao ang gisaaran sa Dios. 7 Ug nasayran ta nga ang nagpanalangin mas labaw pa kaysa gipanalanginan. 8 Bahin sa mga pari nga kaliwat ni Levi nga nagdawat sa ikapulo, mga tawo lang sila nga adunay kamatayon. Apan nagpamatuod ang Kasulatan nga si Melquisedek nga gihatagan ni Abraham sa iyang ikapulo buhi sa gihapon. 9 Ug makaingon kita nga bisan si Levi, kansang mga kaliwat mao ang nagdawat sa ikapulo, naghatag usab sa iyang ikapulo kang Melquisedek pinaagi kang Abraham; 10 kay sa paghatag ni Abraham sa iyang ikapulo ngadto kang Melquisedek, si Levi wala pa matawo ug anaa pa sa lawas ni Abraham.
Ang Bag-ong Pagkapari Nagpasabot ug Bag-ong Kasugoan
Gipakita ni Pablo nga ubos ang Kasugoan ug ang pagkapari sa linya ni Levi, kay gipulihan kini sa lahi nga sistema ug han-ay sa pagkapari. Ang pagkapari sa linya ni Levi dili makatuman sa hingpit nga katuyoan nga alang niini gitukod kini: ang pagpasaylo sa sala pinaagi sa igo nga halad sa pagpasig-uli. Busa gisaad ang laing pari, sa han-ay sa orihinal nga pagkapari ni Melquisedek, nga usa usab ka hulagway sa umaabot (400 ka tuig sa wala pa ang Kasugoan), ug dili sa han-ay ni Aaron. Kon usbon ang pagkapari, kinahanglan usab usbon ang kasugoan nga gipasukaran niini. Kay si Cristo, nga maoy gihisgotan niini nga mga butang (Salmo 110:4), sakop sa tribo ni Juda, nga walay katungod sa pag-alagad sa halaran sa mga Judio. Ug mas tin-aw pa gayod nga ang Kasugoan ug ang pagkapari kinahanglang usbon, kay gitagna nga motungha ang laing pari nga sama kang Melquisedek. Gitudlo siya dili sumala sa Kasugoan, nga nahiangay sa tawhanong kinaiya ug mosangpot sa kamatayon, kondili sumala sa gahom sa mas hingpit nga sistema, nga nagsaad ug walay kataposang pagkapari ug kinabuhi, sumala sa gipahayag sa Dios mismo.
11 Karon, nasayran nato nga sa dihang naghatag ang Dios sa Kasugoan ngadto sa mga Judio, adunay kalabotan niini ang pagkapari sa linya ni Levi. Kon mahimong matarong ang mga tawo pinaagi sa gibuhat sa mga pari, wala na unta kinahanglana ang lain pa nga pari sama sa pagkapari ni Melquisedek nga lahi sa pagkapari ni Aaron. 12 Apan kon ilisan ang pagkapari, kinahanglan nga ilisan usab ang Kasugoan. 13-14 Ang atong Ginoong Jesus mao ang gitumong nga giilis sa daan nga mga pari. Dili siya kaliwat ni Levi kondili kaliwat ni Juda. Siya lang gayod ang nahimong pari nga kaliwat ni Juda. Kay sa pagsulti ni Moises kon kinsa kanila ang mahimong mga pari, wala gayod siya maghisgot mahitungod sa tribo ni Juda.
15 Klaro gayod nga giilisan na ang mga pari nga kaliwat ni Levi, tungod kay aduna nay lain karon nga pari nga sama kang Melquisedek. 16 Siya nahimong pari dili tungod sa kaliwatan nga pinasikad sa Kasugoan, kondili pinasikad sa iyang gamhanan nga kinabuhi nga walay kataposan. 17 Kay nag-ingon ang Kasulatan mahitungod kaniya:
“Pari ikaw sa walay kataposan,
sama sa pagkapari ni Melquisedek.”
Usa ka Pagkapari nga Gipamatud-an Pinaagi sa Panumpa
Gipahayag ni Pablo nga ang kanhing kasugoan bahin sa pagkapari gisalikway, kay huyang kini ug walay kapuslanan alang sa pagtubos sa tawo. Ang Kasugoan ni Moises wala makahimo kang bisan kinsa nga hingpit. Apan ang pagpaila sa mas maayong paglaom ug mas maayong pagkapari naghingpit ug nagtuman sa Kasugoan, ug nagtugot sa tanan, dili lamang sa pangulong pari, nga makaduol sa halaran sa Dios pinaagi sa halad ni Cristo. Ang pagkapari ni Cristo gibalaan pinaagi sa panumpa, aron ipakita nga dili kini mausab, ug nga labaw kini sa pagkapari nga gitukod nga walay panumpa, nga temporaryo lamang ug usbon sumala sa kabubut-on sa Dios. Pinaagi niining ligdong nga panumpa gihimo si Jesus nga tiggarantiya, o tigpasalig, sa mas maayong kasabotan kay sa kasabotan ni Moises, nga adunay daghang pari tungod kay gipanguha sila sa kamatayon. Apan ang pagkapari ni Cristo, nga gipamatud-an pinaagi sa panumpa, dili mabalhin ngadto sa bisan kinsang mopuli kaniya, kay buhi siya hangtod sa kahangtoran.
18 Busa ang daan nga Kasugoan giilisan na sa Dios tungod kay wala kini kapuslanan ug dili makatabang kanato. 19 Kay dili kita mahimong hingpit sa panan-aw sa Dios pinaagi sa atong paningkamot sa pagsunod sa Kasugoan. Mao kana nga gihatagan kita karon sa mas maayo ug kasaligan nga paglaom, ug pinaagi niini makaduol na kita sa Dios.
20 Kining bag-o nga paglaom mas maayo tungod kay aduna kini panumpa. Wala misaad ang Dios sa dihang gihimo niya nga pari ang mga kaliwat ni Levi. 21 Apan sa dihang gihimo sa Dios nga pari si Jesus nanumpa siya. Kay adunay nasulat sa Kasulatan nga nag-ingon:
“Nanumpa ang Ginoo,
pari ka sa walay kataposan.
Ug dili gayod mausab ang iyang huna-huna.”
22 Busa si Jesus ang kasigurohan sa mas maayo nga kasabotan sa Dios ngadto sa iyang katawhan.
23 Kaniadto daghan ang mga pari tungod kay kon adunay usa nga mamatay mapulihan dayon kini ug lain aron makapadayon ang buluhaton nilang mga pari. 24 Apan si Jesus walay kamatayon, mao kana nga ang iyang buluhaton isip pari wala ibalhin ngadto sa uban.
Si Cristo Makaluwas sa Hingpit
Gigamit ni Pablo ang maong pangatarongan: tungod kay dili mausab ang pagkapari ni Cristo, ug si Cristo buhi sa lawas hangtod sa kahangtoran, makaluwas siya sa hingpit niadtong moduol sa Dios pinaagi sa iyang pagpataliwala ug pagpangamuyo. Ang ingon niana nga pangulong pari nahiangay sa tawo: balaan ug maluluy-on, walay buling sa bisan unsang makasasalang kahuyang, linain gikan sa mga makasasala ug sa kalibotanong mga kabalaka, ug gibayaw ibabaw sa tanang anghel sa Dios. Dili sama sa mga pari nga Judio, wala siya magkinahanglan nga maghalad matag adlaw alang sa iyang kaugalingong mga sala ug dayon alang sa mga sala sa katawhan. Wala siya maghalad alang sa iyang kaugalingon, kondili alang sa katawhan, sa makausa, didto sa krus. Kay ang Kasugoan, nga dili hingpit, nagtudlo ingong mga pangulong pari ug mga tawo nga dili hingpit, ug nga tungod niini nagkinahanglan ug balikbalik nga mga halad. Apan ang pulong sa panumpa (Salmo 110), nga miabot lima ka gatos ka tuig human ihatag ang Kasugoan, nagtudlo sa Anak ingong pangulong pari hangtod sa kahangtoran, ug pinaagi niini gikanselar ang pagkapari sa Kasugoan. Sa tibuok niyang pangatarongan, mihinapos si Pablo nga kadtong mibiya sa pagka-Cristohanon ug mibalik sa relihiyon sa mga Judio mibiya sa hingpit alang sa dili hingpit, ug sa molungtad hangtod sa kahangtoran alang sa karon giwagtang na.
25 Busa makahimo gayod siya pagluwas kang bisan kinsa nga moduol sa Dios pinaagi kaniya ug mahimo niya kini bisan unsang orasa. Kay buhi man siya sa walay kataposan aron sa pagpakiluoy sa Dios alang kanila.
26 Busa si Jesus mao gayod ang pangulong pari nga atong gikinahanglan. Balaan siya; wala siya magbuhat ug daotan ug wala gayod siyay sala. Gilain siya gikan sa mga tawo nga makasasala ug gibayaw ngadto sa kalangitan. 27 Lahi siya sa uban nga mga pangulong pari nga kinahanglang maghalad matag adlaw, una alang sa ilang kaugalingon nga sala, ug pagkahuman alang sa mga sala sa katawhan. Apan si Jesus kausa lang gayod naghalad. Gihalad niya ang iyang kaugalingon didto sa krus ug wala na gayod niya kini usba pa. 28 Ang mga tawo nga gihimong mga pangulong pari pinasikad sa Kasugoan ni Moises mga tawo lang usab nga makasasala. Apan sumala sa gipanumpa sa Dios, nga iyang gisulti human sa Kasugoan, ang iyang Anak mismo mao ang iyang gipili nga mahimong pangulong pari hangtod sa hangtod. Kay nahuman na niya ang tanan niyang angay maagian, nga mao ang katuyoan sa Dios.
Si Cristo Nag-alagad sa Tinuod nga Tabernakulo
Gipahayag ni Pablo nga ang pangunang punto sa tanan niyang gihisgotan mao kini: ang mga Cristohanon adunay bantogang pangulong pari, nga gibayaw ngadto sa trono sa Dios, usa ka alagad sa tinuod nga balaang mga dapit sa tinuod nga tabernakulo, ang kalangitan, nga gitukod sa Dios ug dili sa tawo sama sa tabernakulo sa mga Judio. Ug sanglit ang matag pangulong pari naghalad ug mga gasa ug mga halad matag adlaw dinhi sa yuta, si Cristo, ingong pangulong pari, kinahanglan usab adunay halad nga ikahalad didto sa langit. Dinhi sa yuta dili siya maka-alagad ingong pari, kay ang pamilya ni Aaron maoy gitudlo sa paghalad ug mga gasa sumala sa Kasugoan didto sa templo sa mga Judio. Ang ilang pag-alagad usa ka landong o kopya sa pag-alagad ni Cristo sa langit, sama nga ang tabernakulo mismo usa ka sumbanan sa mga butang sa kalangitan (mga Hebreo 9:23) nga gipakita kang Moises didto sa bukid.
1 Mao kini ang buot namong ipasabot sa among gisulti: kita karon aduna nay pangulong pari nga atua didto naglingkod sa tuo sa trono sa Makagagahom nga Dios sa langit. 2-3 Nag-alagad siya isip pangulong pari didto sa Labing Balaan gayod nga Lugar. Dili tawo ang nagbuhat niana nga lugar kondili ang Ginoo gayod.
Ang kada pangulong pari ginapili nga maghalad ngadto sa Dios ug mga halad nga mananap ug uban pa nga mga halad. Busa ang atong pangulong pari kinahanglan nga aduna usab siyay ihalad. 4 Kon dinhi pa siya sa yuta, dili gayod siya mahimong pari tungod kay sukad pa kaniadto adunay mga pari na dinhi nga gahalad pinasikad sa Kasugoan. 5 Ang ilang gibuhat nga mga paghalad hulagway lamang sa mga butang nga nahitabo didto sa langit. Nasayran nato kini tungod kay niadtong ipatindog na ni Moises ang Tolda nga Pagsimbahan miingon ang Dios kaniya, “Siguroha nga ipahimo mo kining tanan sumala gayod sa plano nga gipakita ko kanimo dinhi sa bukid.”
Ang Bag-ong Kasabotan Mipuli sa Daan
Gipamatud-an ni Pablo nga ang Cristohanong pagkapari mas labaw kay sa pagkapari sa linya ni Levi, kay gibase kini sa mas maayong mga saad. Ang daang kasabotan naghulagway daan, pinaagi sa yutan-on ug temporaryong mga panalangin, sa walay kataposan ug espirituhanong mga panalangin sa bag-ong kasabotan. Kon dili pa kini temporaryo ug dili hingpit, wala untay panginahanglan sa lain. Ang Dios mismo nagpakita kon unsa ka dili epektibo ang daang kasabotan, ug kon unsa kalabaw ang bag-o, sa dihang gibadlong niya ang mga Judio pinaagi sa iyang propetang si Jeremias (Jeremias 31:31–34). Ang bag-ong kasabotan isulat sa mga kasingkasing sa mga tawo, nga magdumala sa ilang mga buhat, dili sa bato sama sa daan. Imbis nga usa ka pamilya ang ilain aron motudlo sa ilang mga igsoon (Deuteronomio 6:7), ang tanan mahimong takos nga mahimong mga magtutudlo, aron itudlo ang pagpasaylo sa mga sala ug mga kalapasan pinaagi sa pagtuo sa dugo ug halad ni Cristo. Pinaagi sa pagsaad ug bag-ong kasabotan, gihimo sa Dios nga daan ang una. Ug ang nahimong walay kapuslanan ug mikaraan na andam nang mawala, o mohunong sa paglungtad.
6 Apan ang buluhaton ni Jesus isip pangulong pari labi pang maayo kaysa buluhaton niadtong mga pari. Ug ang bag-o nga kasabotan karon nga iyang gipatigayon labi pang maayo kon itandi sa una nga kasabotan. Tungod kay ang bag-o nga kasabotan pinasikad sa labing maayo nga mga saad sa Dios.
7 Kon walay kulang ang una nga kasabotan dili na unta kini kinahanglan nga ilisan pa. 8 Apan nakita sa Dios ang kakulangon sa mga tawo nga nagsunod niadtong nauna nga kasabotan. Busa miingon siya:
“Moabot ang adlaw nga maghimo ako ug bag-o nga kasabotan
sa mga taga-Israel ug sa mga taga-Juda,
9 Kini dili na sama niadtong kasabotan nga akong gihatag
sa ilang mga katigulangan kaniadto
sa dihang giagak ko sila pagawas sa Ehipto.
Wala nila tumana ang unang kasabotan nga gihatag ko kanila.
Mao nga gipasagdan ko na lang sila.”
Miingon usab ang Ginoo:
10 “Ang bag-o nga kasabotan nga akong ihatag
sa mga taga-Israel sa umaabot nga mga adlaw mao kini:
Isil-sil ko ang akong mga sugo sa ilang alimpatakan,
ug itisok ko kini sa ilang kasing-kasing.
Mahimo ako nga ilang Dios,
ug mahimo sila nga akong katawhan.
11 Wala nay mosulti sa iyang katagilungsod o sa iyang igsoon,
‘Ilha ang Ginoo.’
Tungod kay silang tanan makaila kanako,
gikan sa labing ubos hangtod sa labing dungganon.
12 Kay pasayloon ko sila sa ilang mga daotan nga binuhatan,
ug dili ko na hinumdoman pa ang ilang mga sala.”
13 Ug tungod kay nag-ingon ang Dios nga adunay bag-o na nga kasabotan, klaro nga ang una nga kasabotan karaan na, ug ang karaan dili na magamit ug mahanaw lang.
Ang Tabernakulo Naghulagway Daan sa Mas Maayong mga Butang
Gikan sa kinaiya sa tabernakulo ug sa mga pag-alagad nga gihimo niini, gipakita ni Pablo nga mga hulagway kini sa mas maayong butang nga moabot. Tungod niini, gipahinumdoman niya sila bahin sa mga kasangkapan sa bahin sa tabernakulo nga nagrepresentar sa makita nga kalibotan, nga gitawag ug Balaang Dapit (Exodo 35:26–40), ug sa mga butang nga gibutang sa bahin luyo sa ikaduhang tabil, nga gitawag ug Labing Balaang Dapit. Kay ang tabernakulo gihan-ay niini nga paagi sumala sa sugo sa Dios, ang mga pari kanunayng naghimo sa pag-alagad sa Dios sa unang bahin niini, nga naghulagway sa pagsimba nga gihalad sa mga tawo dinhi sa yuta ngadto sa dili makita nga Dios. Sa ikaduhang bahin ang pangulong pari mosulod sa usa lamang ka adlaw matag tuig, ug didto maghalad sa dugo sa mananap nga gihalad alang sa iyang kaugalingong mga sala ug sa mga sala sa katawhan (Levitico 16:14, 15). Pinaagi niining tanan, ang Espiritu Santo, nga maoy nagtudlo niini, nagpakita nga ang dalan ngadto sa mismong presensya sa Dios wala ipahibalo sa mga tawo pinaagi sa pagsimba sa unang tabernakulo. Kini nga hulagway o landong sa umaabot nga mga butang nagpabilin pa sa panahon ni Pablo, diha sa pag-alagad sa templo, diin gihalad ang mga gasa ug mga halad nga dili makatangtang sa pagbati sa pagkasad-an tungod sa sala gikan sa hunahuna, kay mga hulagway lamang kini sa espirituhanong kaputli nga gikinahanglan sa dihang giusab ang pagsimba sa Dios pinaagi sa kahikayan sa Maayong Balita.
1 Karon, ang una nga kasabotan adunay mga tulomanon mahitungod sa pagsimba ug adunay simbahan nga gibuhat sa mga tawo. 2 Kadtong Tolda nga Pagsimbahan nga ilang gipatindog adunay duha ka kuwarto. Ang una nga kuwarto gitawag nga Balaang Dapit. Didto nahimutang ang suga, ang lamisa, ug ang mga pan nga halad ngadto sa Dios. 3 Ang ikaduha nga kuwarto nga atua sa luyo sa tabil mao ang gitawag nga Labing Balaang Dapit. 4 Atua didto ang bulawan nga halaran nga sunoganan sa insenso, ug ang sudlanan sa Kasabotan nga hinaklapan usab ug bulawan. Didto sa kahon nasulod ang bulawan nga tibod nga gisudlan sa manna, ug ang sungkod ni Aaron nga nanalingsing. Atua usab ang lagpad nga mga bato nga gisulatan sa kasugoan sa Dios. 5 Didto sa ibabaw sa kahon adunay mga gitawag nga kerubin. Nagpaila kini nga atua didto ang Dios. Ang pako sa mga kerubin nagpandong ibabaw sa dapit diin ginapasaylo sa Dios ang mga sala sa mga tawo. Apan dili pa namo mapasabot kining tanan kaninyo karon.
6 Ingon niini ang hulagway didto sulod sa Tolda nga Pagsimbahan. Ug kada adlaw gayod mosulod ang mga pari didto sa unang kuwarto aron himuon ang ilang katungdanan. 7 Apan sa Labing Balaang Dapit, ang pangulong pari lang gayod ang makasulod didto, ug kausa lang gayod sa usa ka tuig. Ug kon mosulod siya didto magdala gayod siya ug dugo nga ihalad ngadto sa Dios alang sa iyang kaugalingon nga mga sala ug alang usab sa mga sala sa katawhan nga wala masayod nga sala ang ilang gihimo. 8 Pinaagi niini gitudloan kita sa Espiritu Santo nga ang yano nga mga tawo dili gayod makasulod sa Labing Balaang Dapit samtang nagbarog pa ang daang Tolda nga Pagsimbahan. 9 Kini nga pagsimbahan hulagway lang sa atong panahon karon. Tungod kay ang tinuod, ang tanang mga halad lakip ang mga mananap nga ilang gihalad sa Dios dili gayod makahinlo sa konsensya sa mga nagsimba sa maong pamaagi. 10 Ang ilang gipangbuhat pulos mahitungod sa mga pagkaon ug ilimnon, ug mahitungod sa paghinlo sa lawas. Kini nga mga regulasyon panggawas lang ug hangtod lang sa panahon nga bag-ohon sa Dios ang tanan.