Bondye chwazi Jacob olye Ésaü selon lib volonte li
Avèk egzanp Ésaü ak Jacob la, Paul pwouve lefètke Bondye rejte Jwif yo pa mete fidelite li an dout, piske li gen dwa souveren pou li chwazi, oswa rele, jan li vle. Timoun yo, ki te reprezante nasyon yo, pa t ko fèt, kidonk yo pa t kapab ni merite preferans Bondye ni merite pou yo rete deyò alyans li a. Konsa, li klè distenksyon sa yo depann de chwa Bondye fè selon lib volonte li, e yo montre objektif Bondye nan eleksyon an.
58 apre Christ
Bib Sen An (BSA)
10 Epi se pa sèlman sa, men te genRebecca osi, lè li te fè jimo yo pou yon sèl moun, Isaac, papa nou. 11 Paske malgre jimo yo potko fèt e potko fè anyen ni byen ni mal, pou volonte Bondye selon chwa li ta kanpe, pa akoz zèv yo, men akoz Li menm, Bondye, ki fè apèl la, 12 Li te di a Rebecca: “Pi gran an va sèvi pi piti a”. 13 Jan sa ekri a: “Jacob Mwen te renmen an, men Ésaü mwen te rayi a”.
Chwa Bondye fè pami nasyon yo jis
Paul kontinye agiman li a lè li deklare ke chwa Bondye fè selon lib volonte li, lè sa konsène nasyon yo, ann amoni nèt ak jistis li, piske li gen dwa souveren pou l bay benediksyon ak mizèrikòd li vle bay gratis yo jan li vle. Sa parèt nan egzanp fis a Israël nan tan lontan yo: Bondye, selon pwòp mizèrikòd li te bay gratis la, te padone peche yo kòm nasyon apre yo te adore ti bèf annò a (Exode 33:9), jan li te deklare sa bay Moïse. Paske pèsonn pa janm ka merite mizèrikòd Bondye oswa reklame li kòm yon dwa. Si Bondye te vle, apre fis a Israël yo te vire do ba li, li te kapab kite yo egziste kòm nasyon, menm jan li te fè pou Ejipsyen yo, pou montre nan destriksyon ak pinisyon yo pouvwa san limit Bondye ak rayisman li pou peche. Apre sa, Paul fè alizyon ak lefètke Bondye rejte Jwif yo lè li deklare menm kado mizèrikòd sa a toujou ap bay gratis, e menm pinisyon an, kòm yon egzanp, pral tonbe sou moun ki kontinye fè tèt di nan peche, k ap reziste, menm jan ak Ejipsyen yo, devan prèv yo te resevwa grasa bonte Bondye.
14 Ki sa nou kapab di konsa? Èske gen lenjistis avèk Bondye? Fòk nou konprann sa pa janm fèt! 15 Paske Li di a Moïse: “Mwen va bay mizerikòd a sila ke m vle bay mizerikòd, e konpasyon pou sa ke m vle gen konpasyon.” 16 Konsa, sa pa depann de moun ki vle a oubyen moun ki kouri a, men de Bondye ki vle bay mizerikòd la. 17 Paske Lekriti a di a Farawon: “Pou rezon sa a menm, Mwen te leve ou, pou montre pouvwa Mwen nan ou, pou non Mwen kapab pwoklame toupatou nan lemonn.” 18 Konsa, L ap fè mizerikòd a sila Li vle a, e l ap fè kè di a sila Li pito a.
Tankou yon potye, Bondye leve nasyon yo epi rejte yo
Isit la Paul fè yon Jwif pran lapawòl pou l di: “Poukisa Bondye toujou ap repwoche moun, alò? Paske kiyès ki ka reziste volonte li?”, si Bondye detèmine pou l detwi nasyon yo. Paul reponn: “Men ou menm, moun, kiyès ou ye pou w reponn Bondye konsa?” Li defann jistis Bondye nan fason li aji ak Jwif yo ak etranje yo, epi li montre pouvwa absoli li sou nasyon yo, lè li leve youn epi li rejte yon lòt, pandan l ap fè referans ak imaj potye Jérémie te bay la. Apre sa, li aplike imaj la pi dirèkteman ak sitiyasyon Jwif yo ak etranje yo nan moman an. Menm jan ak Ejipsyen yo, apre yo te resevwa prèv pasyans Bondye plizyè fwa, Jwif yo te vin veso kòlè ki pare pou destriksyon, sa ki te fè konnen pouvwa Bondye pou delivre. Se grasa yo etranje ki kwè yo te prepare pou laglwa yo t ap jwenn lè yo antre nan legliz vizib Bondye a, e ansanm ak Jwif ki kwè yo, yo te resevwa apèl pou yo vin pèp Bondye ak veso mizèrikòd li. Pwòp pwofèt yo nan tan lontan te anonse epi anseye menm verite sa yo.
19 Konsa nou va di m: “Poukisa Li toujou jwenn fot? Kilès ki kab reziste a volonte Li.” 20 Okontrè, kilès ou ye, o lòm, k ap bay Bondye repons lan? Bagay ki moulen avèk ajil la pa kapab di a moun ki fè l la: “Poukisa ou te fè m konsa?” Se pa sa? 21 Èske mèt kanari a pa gen dwa sou ajil la, pou l sèvi menm sous ajil la pou fè yon kanari gwo valè e yon kanari komen? 22 Kisa, si Bondye, malgre volonte L pou montre lakòlè Li, ak fè moun wè pwisans Li, te andire avèk anpil pasyans ak veso lakòlè ki te prepare pou detwi yo. 23 Epi Li te fè sa pou Li ta kapab fè wè richès laglwa Li sou veso mizerikòd yo, ke li te prepare davans pou glwa Li, 24 menm nou menm ke Li te rele osi yo, non sèlman pami Jwif yo, men anplis pami pèp etranje yo. 25 Jan Li di osi nan Osée a:
“Mwen va rele sila ki pa te pèp mwen yo, ‘pèp mwen’,
e sila ki pa t byeneme Mwen yo, ‘byeneme’”
26 “Epi li va rive ke nan plas kote Li te di yo a: ‘Nou pa pèp mwen’,
la menm, yo va rele yo fis a Bondye Vivan an.’”
27 Ésaïe te kriye fò pou Israël:
“Malgre fis a Israël yo anpil tankou grenn sab lanmè, se yon ti retay ki va sove”.
28 “Paske Bondye va egzekite pawòl Li sou latè avèk vitès, san manke anyen.
29 Epi jan Ésaïe te prevwa a:
“Amwenske Senyè dèzame yo pa t kite yon posterite pou nou,
nou ta devni tankou Sodome;
nou ta sanble Gomorrhe.”
Israël bite poutèt li te manke lafwa
Apre Paul fin esplike byen klè rejè Jwif yo epi li fin montre sa ann akò ak verite ak jistis Bondye, li prezante yon Jwif k ap mande si etranje yo, ki pa t suiv règ jistis Lalwa Moïse te bay la, kounye a jwenn jistis ki soti nan lafwa a ak privilèj pèp Bondye chwazi a, tandiske Jwif yo, ki te suiv jistis Lalwa a, pa jwenn jistis grasa lafwa nan levanjil la. Paul deklare kòz rejè yo a se mank lafwa yo ak konfyans yo te mete nan zèv Lalwa yo, sa ki te mennen yo chèche pou Bondye deklare yo jis poutèt yo te respekte rit li yo, jan youn nan pwòp pwofèt yo te anonse sa davans. Paul repete jan li anvi anpil pou Jwif yo kwè epi pou yo sove. Li rekonèt yo gen zèl pou glwa Lalwa a, men zèl sa a te san konesans sou objektif rit li yo ak sa yo t ap mennen yo jwenn. Kòm yo pa t konnen plan Bondye pou l sove moun grasa lafwa, yo te eseye etabli pwòp fason pa yo pou Bondye deklare yo jis, atravè sakrifis ak seremoni Lalwa yo. Sa te anpeche yo soumèt devan jistis ki soti nan lafwa a, sèl mwayen Bondye mande pou moun sove.
30 Konsa, kisa nou kapab di? Ke pèp etranje yo, ki pa t chache ladwati Bondye a, te twouve ladwati, ladwati menm ki pa lafwa a. 31 Men Israël ki t ap chèche yon lwa ladwati, pa t rive nan lwa sa a. 32 Poukisa? Paske yo pa t chèche li pa lafwa, men konsi se te pa zèv. Yo te bite, sou wòch bite a. 33 Jis jan sa ekri a:
“Gade, m ap mete yon wòch nan Sion k ap fè moun bite;
yon wòch k ap yon ofans,
e sila ki kwè nan Li Menm nan, p ap janm desi.”
10:1 Frè m yo, dezi kè m ak lapriyè m a Bondye se pou tout Jwif yo kapab sove. 2 Paske mwen temwaye de yo ke yo gen yon zèl pou Bondye, men pa selon bon konprann yo. 3 Paske san konesans de ladwati Bondye a, yo te eseye etabli ladwati pa yo, e yo pa t soumèt yo menm a jistis Bondye a.
Kri Se Bout Lalwa a
Pou konvenk Jwif yo yo nan erè lè yo panse Lalwa yo a ka fè Bondye deklare yo jis, Paul dekri kalite jistis Lalwa a mande ak kalite jistis levanjil la mande. Li deklare se Kri li menm ki te bout Lalwa a, sa vle di pèfeksyon li, gwo objektif tout rit ak sakrifis li yo. Moïse te deklare pèsonn pa ka jwenn pou Bondye deklare l jis grasa Lalwa a, paske pèsonn pa t kapab viv selon tout kòmandman li yo. Men, lalwa lafwa a, sa vle di prensip lafwa a, jan Moïse dekri l la (Deutéronome 30:11–14), pa mande siy ki soti nan syèl la tankou Jwif yo te mande yo: pou Kri ta desann sot nan syèl la ankò epi pou l ta leve sot nan lanmò ankò. Paske pawòl la te toujou toupre yo, epi yo te resevwa pouvwa pou yo mete l an pratik. Se menm bagay la pou levanjil la: li mande pou nou deklare lafwa nou nan Jésus Kri epi pou nou gen konviksyon nan kè nou rezirèksyon li an se laverite, yon konviksyon ki pwodui yon lavi ki jis. Ekriti Sen yo deklare pèsonn p ap wont ni desi nan konfyans li mete nan Bondye, epi plan redanmsyon an rive jwenn tout moun, ni Jwif ni moun pèp etranje yo, paske tout moun ki kwè nan Kri epi ki rele l ap sove.
4 Paske Kris fè lalwa a akonpli, pou ladwati de tout sila ki kwè yo.
5 Moïse te ekri ke moun ki pratike ladwati ki baze sou Lalwa a ap viv pa jistis sila a. 6 Men ladwati ki baze sou lafwa a, pale konsa: “Pa di nan kè ou ‘Kilès k ap monte nan syèl la?’ (Sa vle di pou fè Kris desann) 7 Oubyen: ‘Kilès k ap desann nan labim nan’ (sa vle di pou mennen Kris sòti nan lanmò).” 8 Men kisa sa di? “Pawòl la toupre ou nan bouch ou, ak nan kè ou.” Sa vle di pawòl lafwa ke n ap preche a, 9 ke si ou konfese avèk bouch ou Jésus kòm Senyè, e kwè nan kè ou ke Bondye te resisite L, soti nan lanmò, ou va sove. 10 Paske avèk kè yon moun kwè ki fè l rive nan ladwati a, e avèk bouch li konfese ki fè l va sove. 11 Paske Ekriti Sen an di: “Nenpòt moun ki kwè nan Li p ap desi.”
12 Paske pa gen distenksyon antre Jwif ak Grèk; paske menm Senyè a se Senyè a tout moun, e Li plen richès pou tout sila ki rele Li yo. 13 Konsa, “Nenpòt moun ki rele Non Senyè a ap sove.”
Paul Defann Misyon Bondye Ba Li pou Etranje yo
Pwofesi ki konsène Nouvo Testaman an, ki t ap akonpli kounye a, mennen Paul defann misyon Bondye ba li a ansanm ak misyon lòt apot yo. Li mande ki jan pwofesi sa yo, ki te anonse davans Bondye t ap aksepte etranje yo, ta kapab akonpli, paske san levanjil la pa t ap gen delivrans, epi san predikatè yo pa t ap kapab pwoklame l. Antanke Jwif, li deklare prejije li yo t ap anpeche l pote levanjil la bay etranje yo si Bondye pa t chwazi l pou sa. Li sèvi ak pwofesi Ésaïe a pou l montre gwo siksè yo ak jan moun te resevwa mesaje delivrans yo ak kè kontan.
14 Konsa kòman yo va rele Li si yo pa janm kwè? Kòman yo va kwè nan Li si yo pa janm tande? Epi kòman yo va tande san yon predikatè? 15 Kòman yo va preche yo si yo pa voye ba yo? Jis jan sa ekri a:
“A la bèl pye a sila ki pote bòn nouvèl
a bon bagay yo bèl!”
Pwofèt yo Te Anonse Davans Israël Pa t Ap Kwè
Isit la, yo imajine Jwif la k ap fè objeksyon sa a: yon misyon Bondye bay ta dwe reyisi nèt, tandiske anpil moun pa t obeyi lafwa levanjil la. Paul reponn Lespri Bondye te deja anonse rezilta sa a davans pou Jwif yo menm. Li deklare lafwa soti nan predikasyon ak nan tande pawòl la, dapre kòmandman Bondye li menm, epi li mande si yo pa t tout tande bon nouvèl delivrans lan. Apot yo te preche levanjil la ni bay Jwif ni bay moun pèp etranje yo. Konsa, yo te akonpli pawòl moun ki te ekri sòm nan, ki te aplike pawòl sa yo nan ansèyman ast yo nan syèl la bay toupatou. Paul mande ankò si Israël pa t konnen yo te gen pou yo preche levanjil la bay etranje yo, piske pwofèt yo te anonse byen klè davans apèl Bondye t ap fè etranje yo ak jan yo t ap resevwa levanjil la ak kè kontan, ansanm ak rejè Jwif yo.
16 Sepandan, se pa tout moun ki te aksepte bòn nouvèl la; Ésaïe di: “Senyè, kilès ki kwè rapò nou an?” 17 Konsa lafwa soti nan tande, e tande pa pawòl a Kris la. 18 Men mwen di: “Byensi, yo pa janm tande; se pa sa?” Anfèt yo tande:
“Vwa pa yo ale sou tout latè e pawòl pa yo rive jis nan dènye pwent mond lan.”
Epi pawòl yo rive nan tout pwent latè a.
19 Men mwen di: “Byensi Israël pa t konnen; se pa sa?” Dabò, Moïse di:
“M ap fè nou jalou pou sa ki pa yon nasyon;
avèk yon nasyon san konprann, m ap fè nou fache.”
20 Ésaïe, ak kouraj te di: “Mwen te twouve pa sila ki pa t chache M yo;
Mwen te vin parèt a sila ki pa t mande pou mwen yo.”
21 Men selon Israël Li di: “Mwen lonje men m tout lajounen bay yon pèp tèt di e dezobeyisan.”
Bondye Pa Rejte Pèp Li a Nèt
Apre Paul fin deklare byen klè Bondye rejte Jwif yo kòm nasyon, li konsole yo ak asirans Bondye pa voye pèp li chwazi a jete nèt. Paske, menm jan ak nan epòk Élie a, ap toujou rete yon ti rès Jwif ki konvèti. Ansanm ak etranje yo ki kwè, Bondye chwazi yo grasa lafwa pou yo fè pati pèp li a, pa poutèt bon zèv, men sèlman grasa favè ak byenveyans Bondye.
1 Konsa, mwen mande: Èske Bondye rejte pèp Li a? Pa janm panse sa! Paske mwen se yon Izrayelit tou, yon desandan Abraham, ki sòti nan tribi Benjamin an. 2 Bondye pa janm rejte pèp Li a ke Li te konnen oparavan an. Èske ou pa konnen sa Ekriti a di nan pasaj sou Élie, jan li te plede avèk Bondye kont Israël? 3 “Senyè yo touye pwofèt ou yo; yo kraze lotèl ou yo. Se mwen sèl ki rete, e y ap chèche touye m tou.” 4 Men ki repons ojis Bondye te bay li?: “Mwen kenbe pou Mwen menm sèt-mil òm ki pa t mete ajenou devan Baal.” 5 Nou konprann menm jan ke nan tan prezan pa nou anplis, nou twouve yon retay nan pèp la pa gras ak chwa Bondye. 6 Men si se pa gras sa rive, li pa baze ankò sou zèv. Otreman li pa t ap gras ankò. Men si se pa zèv, li pa gras ankò. Otreman, zèv se pa zèv ankò.