Ang mga Panultihon ni Solomon

984 sa wala pa si Cristo

Biblica® Open Ang Pulong sa Dios™ (OCCB)

Mga Panultihon 10–11

1 Mao kini ang mga panultihon ni Solomon:

Ang anak nga maalamon naghatag ug kalipay sa iyang ginikanan,

apan ang anak nga buang-buang naghatag ug kasubo kanila.

2 Ang bahandi nga nakuha sa daotang paagi dili makahatag ug kaayohan,

apan ang matarong nga pagkinabuhi makaluwas kanimo gikan sa kamatayon.

3 Dili motugot ang Ginoo nga magutman ang mga matarong,

apan ang mga daotan dili niya tugotan

nga matuman ang ilang daotang mga pangandoy.

4 Ang pagkatapolan makapakabos sa tawo,

apan ang pagkakugihan makapaadunahan kaniya.

5 Ang nagtigom ug pagkaon sa ting-ani maalamon nga tawo,

apan ang magsige lag katulog makauulaw.

6 Panalanginan sa Dios ang tawong matarong;

ang pulong sa mga tawong daotan makapasakit.

7 Ang tawong matarong mahimong panalangin

ngadto sa uban ug kanunayng mahinumdoman,

apan ang mga tawong daotan kalimtan sa dayon.

8 Ang tawong maalamon nagtuman sa mga sugo.

Ang tawong nagsultig kabuang malaglag.

9 Ang tawong matarong layo sa kadaot,

apan ang tawong daotan mabulgar ang sala.

10 Ang tawong limbongan makahatag ug kasamok,

ug ang tawong nagsultig kabuang malaglag.

11 Ang pulong sa tawong matarong makahatag ug kaayohan sa kinabuhi sa uban,

apan ang pulong sa mga tawong daotan makapasakit.

12 Ang kasilag makahaling ug kasamok,

apan ang gugma makapasaylo sa tanang kasaypanan.

13 Ang tawo nga adunay pagsabot naglitok sa mga pulong nga adunay kaalam,

apan ang tawo nga walay pagsabot

nagsultig mga pulong nga maoy hinungdan nga silotan siya.

14 Ang mga maalamon padayon nga nakat-on,

apan ang mga buang-buang naglitok sa mga pulong

nga magpadali sa ilang kalaglagan.

15 Ang bahandi sa adunahan makapanalipod kaniya,

apan ang kawad-on sa kabos molaglag kaniya.

16 Ang ganti sa tawong matarong mao ang maayo ug taas nga kinabuhi,

apan silot ang maani sa tawong daotan.

17 Ang tawo nga mopatuo sa mga pagbadlong

makaangkon ug maayo ug taas nga kinabuhi,

apan ang tawo nga nagsalikway niini mahisalaag.

18 Bakakon ang tawo nga naghambin ug kasuko,

ug buang-buang ang tawong manglibak.

19 Ang tawong tabian daling makasala.

Maalamon ang tawong magpugong sa iyang baba.

20 Ang mga pulong sa tawong matarong bililhon sama sa pilak,

apan ang huna-huna sa tawong daotan walay pulos.

21 Ang pulong sa tawong matarong

makahatag ug kaayohan sa daghang mga tawo

gawas lang sa mga tawong buang-buang

nga mangamatay tungod sa kawalay-pagsabot.

22 Maadunahan ang tawo

tungod sa pagpanalangin sa Ginoo,

ug wala naghatag ang Ginoo ug kalisod

sa iyang pagkabahandianon.

23 Ang kalipay sa buang-buang mao ang paghimog daotan,

apan ang kalipay sa tawo nga adunay pagsabot

mao ang pagkinabuhing maalamon.

24 Maingon nga ang gikahadlokan

sa tawong daotan mahitabo kaniya,

ang ginahandom sa tawong matarong maangkon niya.

25 Kon moabot sa kinabuhi ang pagsulay nga daw sa bagyo,

mapukan ang tawong daotan,

apan ang tawong matarong

pabiling magbarog nga lig-on.

26 Maingon nga ang suka makapangilo sa ngipon

ug ang aso makapaluha sa mata,

ang tapolan nga tawo makapaugtas sa nagsugo kaniya.

27 Ang nagtahod sa Ginoo taas ug kinabuhi,

apan ang tawong daotan mubo rag kinabuhi.

28 Ang paglaom sa mga matarong makahatag kanilag kalipay,

apan ang paglaom sa mga daotan walay katumanan.

29 Ang pagsunod sa mga matarong sa pamaagi

sa Ginoo maoy magpanalipod kanila,

apan ang pagsupak niini

sa mga tawong daotan makapalaglag kanila.

30 Ang mga matarong dili papahawaon niining yutaa,

apan ang mga daotan palayason.

31 Ang mga pulong sa tawong matarong adunay kaalam,

apan ang mga pulong sa tawong limbongan

makapalaglag kaniya.

32 Ang tawong matarong nasayod kon unsay angay isulti,

apan ang mga tawong daotan

walay laing masulti kundi ang sayop.

11:1 Ngil-aran ang Ginoo sa manikas ug timbang,

apan malipay siya sa dili tikasan.

2 Ang manghambog maulawan,

apan ang mapainubsanon mahimong maalamon.

3 Ang tawong matarong nasayod sa iyang pagabuhaton

kay nagsubay siya sa ensaktong pagkinabuhi,

apan ang maluibon malaglag

kay ang sayop maoy iyang ginakinabuhi.

4 Ang bahandi dili makatabang kon silotan sa Dios ang tawo sa kamatayon,

apan ang matarong nga pagkinabuhi makaluwas gikan sa kamatayon.

5 Ang pagkinabuhing matarong sa tawong dili salawayon

makapagaan sa iyang pagkinabuhi,

apan ang tawong daotan malaglag

tungod sa iyang daotang binuhatan.

6 Ang pagkinabuhing matarong sa tawong nagsubay sa ensakto maoy magluwas kaniya,

apan ang daotang mga tinguha sa tawong maluibon maoy magsakit kaniya.

7 Inigkamatay sa mga tawong daotan,

mahanaw ang ilang paglaom;

ang ilang gipanghandom wala nay pulos.

8 Luwason sa Dios gikan sa kalisod ang matarong,

apan ang daotan iyang pasagdan.

9 Daoton sa dili diosnon ang iyang isigka-tawo pinaagi sa iyang mga pulong.

Makalingkawas ang tawong matarong pinaagi sa iyang kaalam.

10 Manghugyaw sa kalipay ang mga lumulupyo sa usa ka lungsod

kon mouswag ang mga matarong ug ingon man kon mangamatay ang mga daotan.

11 Mouswag ang lungsod pinaagi sa pagpanalangin sa mga matarong,

apan mapukan kini pinaagi sa pagpangdaot sa mga daotan.

12 Ang tawong walay pagsabot mangbugal-bugal sa iyang isigka-tawo,

apan ang tawong adunay pagsabot nagpugong sa iyang baba.

13 Ang libakira manugilon sa sekreto,

apan ang tawong kasaligan makatago ug sekreto.

14 Mapukan ang usa ka nasod kon wala kini mga magtatambag,

apan molig-on kini kon daghan ang mga magtatambag.

15 Magkaproblema ka kon moako ka nga mobayad sa utang sa uban,

labi na kon dili nimo sila kaila.

Busa kon dili ka gustong maproblemahan,

ayaw kana himoa.

16 Ang babayeng buotan moani ug pasidungog,

apan ang tawong bangis kutob ra sa pag-angkon ug bahandi.

Ang tawong tapolan mapobre,

apan ang tawong kugihan maadunahan.

17 Kon maayo ka sa uban, makahatag kinig kaayohan kanimo;

apan kon bangis ka, kasakit ang imong padulngan.

18 Ang ganti sa tawong daotan lumalabay lang,

apan ang buhat sa tawong matarong moani ug matuod nga ganti.

19 Ang tawong naghimog matarong padayong mabuhi,

apan ang naghimog daotan mamatay.

20 Ngil-aran ang Ginoo sa mga tawong baliko ug utok,

apan gikalipay niya ang mga tawong dili salawayon.

21 Sigurado gayod nga silotan ang mga daotan,

apan makalingkawas ang mga matarong.

22 Ang katahom sa babayeng walay maayong desisyon

sama lang sa singsing nga bulawan nga anaa sa simod sa baboy.

23 Ang ginatinguha sa mga matarong makahatag ug kaayohan,

apan ang ginatinguha sa mga daotan makalagot.

24 Ang mga mahinatagon misamot hinuon pag-uswag;

apan ang mga hakog misamot hinuon ug kakabos.

25 Ang tawong mahinatagon mouswag.

Ang tawo nga nagtabang sa uban tabangan usab.

26 Panghimaraoton sa mga tawo

ang nagtago sa iyang baligya aron ibaligya kini kon motaas na ang presyo,

apan dinayeg ang mga tawo nga wala magtago sa ilang baligya.

27 Ang tawong nangandoy sa maayo makakitag kaayo,

apan ang tawo nga mangitag samok makasugat gayod niini.

28 Madismaya ang tawo nga nagsalig sa iyang bahandi,

apan ang matarong mouswag sama sa labong nga tanom.

29 Ang mga buang-buang nagdala ug kasamok sa panimalay

ug wala gayod silay mapanunod sa kaulahian.

Mahimo silang ulipon sa mga maalamon.

30 Ang binuhatan sa tawong matarong makatabang sa uban nga mahimong motarong

ug motaas ang ilang mga kinabuhi.

Ug maaghat niya ang mga tawo sa iyang kaalam.

31 Kon dinhi sa kalibotan ang mga matarong makadawat

ug balos sa ilang mga binuhatan,

labi na gayong balosan ang mga daotan ug mga makasasala.